• Home

Η Ιμερίτ'σσα (Ιμερίτισσα). Ανέκδοτη διήγηση Π. Η. Μελανοφρύδη

Ιμερίτισσα,μελανοφρύδης,ποντιακή,τραπεζούντα,πρόσφυγες,καράβι,ετζάϊζαν,γραία,Πόλη,Κωνσταντινούπολη,κιβέρταν,τσαρουλίζνε,ίμερα,ιμερίτσα,λαογραφία,ιστορία,ξεριζωμόςΟυντάν έρχουνταν α σην Τραπεζούνταν οι πρόσφυγες, το καράβ’ το εφέρνεν ατ’ς εσέβεν σα Στενά. Νύχτα έτον κα τα φώσα̤ ολόερα εφώταζαν. Ούλ’ ετζάϊζαν ; αχά η Πόλ’ ! Έρθαμε στην Πόλ’ !
Είνας γραία, τσίτσιρος, Ιμερίτ’σσα πα έτον σο καράβ’. Ουντάς έκ’σεν «έρθαμε στη Πόλ’ !» γάλα̤ γάλα̤ εξέβεν κι εκείνε απάν σην κιβέρταν τη παπορί κι ετέρεσεν : μακρά τσαρουλίζνε τα φώσα̤.
- Αούτο έν’ η Πόλ’ ; ερώτεσεν,
- Ναι ! θεία, είπαν ατέν, ατό έν’ η Πόλ’.
- Η γραία ελάϊξεν το κιφάλ’ν ατ’ς και είπεν : Αϊ ! μαύρον Ίμερα !

Πηγή : Παντελή Η. Μελανοφρύδη - Ποντιακή Εστία Τεύχος 1ον

Μάϊσσες, μάγισσες, νεράϊδες, εξωτικά, αερικά και ξωθιές στον Πόντο

πόντος,μελανοφρύδης,μάϊσσες,μάγισσες,νεράϊδες,ξωτικά,αερικά,ξωθιές,αλεύρι,καβουρδισμένο,βούτυρο,μπαούλα,σντούκια,ενδυμασίες,ποντιακές,τύμπανα,λύρες,χορού,λαλία,φωνή,μυθοπλασίες,λαικές,δοξασίες,λαογραφίαΜάϊσσες, μάγισσες, νεράϊδες, ξωτικά, αερικά και ξωθιές.
Οι Έλληνες του Πόντο φαντάζονταν τις μάγισσες καθ’ όλα όμοιες με τους ανθρώπους με μόνη διαφορά ότι τα πόδια τους ήταν ανάποδα, δηλαδή η φτέρνα προς τα εμπρός και τα δάχτυλα προς τα πίσω. Οι Μάϊσσες, μάγισσες, οι νεράϊδες, τα ξωτικά, τα αερικά και οι ξωθιές, όλα αυτά τα πλάσματα θεωρούνταν ωραία κι οι άνθρωποι απ’ τον φόβο που τους προκαλούσαν τα αποκαλούσαν : «απ’ εμάς και καλλίων ποιός είν’».

Ένας Άγιος της Ματσεράς (Μαζεράς) της επαρχίας Ντορούλ που τον διεκδικούσαν Έλληνες και Τούρκοι

μελανοφρύδης,ματσερά,ντορούλ,άρδασσα,χαλδία,πλάτανα,σοχούμ,κρυπτοχριστιανοί,σ̆εϊχ,ζιαρέτ,μεϊράμανά "Tο γαρ καλόν, καλόν ένι και πάντες επαινούν το".  Ένας Άγιος που τον διεκδικούσαν Έλληνες και Τούρκοι

Η Ματσερά ήταν ένα μικρό χωριό της περιφέρειας Ντορούλ (Άρδασσας) της εκκλησιαστικής επαρχίας Χαλδίας με 40 ελληνικές οικογένειες και 30 τουρκικές. Πιστεύεται ότι αποικίστηκε κατά τον διωγμό των Ελλήνων απ’ την Τραπεζούντα το 1680 από το χωριό Ματσερά πλησίον των Πλατάνων. Χωριό Ματσερά υπήρχε και στον Καύκασο κοντά στο Σοχούμ. Οι τούρκοι της Ματσεράς του Ντορούλ ήταν Έλληνες που εξισλαμίστηκαν δια της βίας. Οι κάτοικοι της Ματσεράς ήταν έξυπνοι, φιλόμουσοι και προοδευτικοί και διακρίθηκαν ως καλοί κτίστες και έμποροι.

Οι Παροικίες και η μετανάστευση των Σανταίων εντός και εκτός Πόντου

Επαρχία,χαλδίας,Πλάτανα,Αεζαχαρέα,Κρώμνη,Χότση,Κόχαλη,Μέσωνα,Βώνος,Λύκαινα,Βάρβαρα,Χαλανίκ,Πύργη,Καταβόλ,Αλχασιον,Τζιάκβα,τάκβα,Άτζκοβα,Κβήρικα,Σέκιτλι,Ιβάνοβκα,Κεσιάντων,Παρατώφ,Χαραπά,Φτελέν,Βιζιρώφ,τσάλκα,Παπουνάς,Μιχαηλόβσκοε,Κούμα,Ανδρεέβσκοε,Ζουρνατζιάντων,Αλεξάνδροβσκοε,Αλεζάνδρα,Κάρς Είναι αναμφισβήτητο ότι η Σάντα εποικίστηκε μετά την άλωση της Τραπεζούντας και όχι πριν την άλωση όπως πολλά άλλα χωριά της επαρχίας Χαλδίας και άλλων τμημάτων. Δεν υπήρχε λόγος να δημιουργηθεί ζωή στην απομακρυσμένη, απρόσιτη και δασώδη εκείνη περιοχή. Μόνο σαν κρησφύγετο θα ήταν κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί η περιοχή εκείνη από τους πρώτους της κατοίκους και ως τέτοια χρησιμοποιήθηκε απ’ τους πρώτους της κατοίκους οι οποίοι κατέφυγαν εκεί για να σωθούν απ’ το άγριο κύμα διωγμού το οποίο είχε ξεσπάσει τότε. Έτσι λοιπόν, ογδόντα χρόνια μετά την άλωση, όπως αναφέρει ο αοίδιμος καθηγητής Φίλιππος Χειμωνίδης στην Ιστορία και Στατιστική Σάντας, η περιοχή της Σάντας εποικίστηκε από τους πρώτους φυγάδες προερχόμενους απ’ τα Πλάτανα, όπως αναφέρει η παράδοση και βαθμηδόν απ’ τη συρροή κι’ άλλων τμημάτων συμπληρώθηκε ο εποικισμός της.

Το Πακίρ Ματέν του Ντιαμπεκίρ της Μεσοποταμίας και ο Ελληνισμός της περιοχής

ΠακίρΜατέν,Ντιαρμπερίκ,μετεντζήδες,μεταλλουργούς,Χαλδία,Μεσοποταμία,Ουστάμπασης,μαγαράδες,τσαγουλτζήδες,φουλικάδες,Τσοχάρ,Τσουρούφ,χαλχανάς,πάλτικα,ΜαλάτιαΟι πρόγονοι μας ήταν μεταλλουργοί και κατάγοντας απ’ την Αργυρούπολη της Τραπεζούντας. Μετανάστευσαν απ’ την πατρίδα τους μαζί με άλλους μετεντζήδες (μεταλλουργούς), όταν καταργήθηκαν τα προνόμια και οι ατέλειες (φοροελαφρύνσεις) των μεταλλουργών της Χαλδίας και άρχισαν σιγά-σιγά να εγκαταλείπονται τα μεταλλεία της περιοχής εκείνης. Εγκαταστάθηκαν στο Πακίρ Ματέν του Ντιαμπεκίρ της Μεσοποταμίας γιατί εκεί βρήκαν νέα μεταλλοφόρα εδάφη πλούσια σε κοιτάσματα χαλκού (πακίρ) και με την άδεια του διοικητή της περιοχής άρχισαν να κατασκευάζουν τα μεταλλεία και να εργάζονται σε αυτά.

Πόθεν η ονομασία Σουμελά (Παναγία) - Γλωσσολογικά Πόντου

εικόνα,σουμελά,βαλαβάνης,γλωσσολογικά,παναγία,όρος,μελά,ποντιακό,ιδίωμα,  Φαεννός,στερέα,φάλᾰρα,φάλος,σουμελίτας,σουμελίτες,σουμελίτης,αθηναία,αθηνά, αθήνη,ερμέας,ερμής,ερμείας Διάβασα κάποτε σε ένα βιβλίο, μια ιστορία για την υπερκείμενη της Τραπεζούντας Ιερά Μονή της Παναγίας στο όρος Μελά που τιμά την κυρία Θεοτόκο, ότι η προσφώνηση “Σουμελά” παράγεται απ’ το τροπάριο “Ω σύ Μελά”. Ας αναλύσουμε τα δεδομένα. Το άρθρο (του), αρτικόν (τ) στο Ποντιακό ιδίωμα εξομοιώνεται με το τελικό (ς) των προθέσεων (‘ς) που σημαίνει ας όπως και το της ευθείας ή πλάγιας ερωτηματικής ‘σσου = εις του, ‘σσόν = εις τον, ασσόν = εκ τον, ασσήν = εκ την (σύνταξη που απαντάται ήδη και στους Βυζαντινούς), ασσού = εκ του, ασσίναν = εκ τίνα, ασσίνος = εκ τίνος (όπως και το ασσού), ασσό = εκ το, εξ ου και το ‘σσίναν = εις τίνα, ‘σσίνος = εκ τίνος.

More Articles ...