• Home

Άγιος Ιερομάρτυρας Βασιλέας, Επίσκοπος Αμάσειας

αγιος-ιερομάρτυρας-βασιλέας,επίσκοπος,αμάσειας,πόντουάγιος,βασιλέας,επίσκοπος,αμάσειας,ιερομάρτυραςΟ Άγιος Ιερομάρτυς Βασιλεύς έζησε κατά τους χρόνους του βασιλέως Λικινίου (307-323 μ.Χ.) και ήταν Επίσκοπος της Αμασείας του Πόντου. Ο Επίσκοπος Βασιλεύς διακρινόταν για τον ζήλο του υπέρ της πίστεως και την ακοίμητη δραστηριότητα στην επιτέλεση των καθηκόντων του. Επειδή παντού υπήρχαν και πλάνες και κίνδυνοι, έσπευδε παντού και ο ίδιος κηρύττοντας, συμβουλεύοντας, παρηγορώντας, ενισχύοντας, στηρίζοντας, ελκύοντας, πυκνώνοντας και εγκαρδιώνοντας τις Χριστιανικές τάξεις και αναδεικνύοντας αυτές όσο το δυνατόν ισχυρότερες πνευματικά έναντι του ειδωλολατρικού κόσμου.

Γι' αυτόν τον λόγο οι ιερείς και οι άρχοντες των ειδωλολατρών, έτρεφαν εναντίον του σφοδρή έχθρα. Και όταν ο Λικίνιος, το έτος 322 μ.Χ., προέβη στα δυσμενή και διωκτικά μέτρα εναντίον των Χριστιανών, κατήγγειλαν προς αυτόν τον Επίσκοπο Αμασείας, Βασιλέα.

Ένα ιδιαίτερο περιστατικό κορύφωσε την οργή του Λικινίου εναντίον του Επισκόπου Βασιλέως. Κοντά στην αυτοκράτειρα Κωνσταντία διέμενε άλλοτε ως ακόλουθος μια νεαρή και ωραιότατη κόρη, που ονομαζόταν Γλαφύρα. Εξαιτίας της ομορφιάς της ο Λικίνιος ανεφλέγη από αμαρτωλό πάθος, ως δούλος σαρκικών παθών, καθώς ήταν. Η κόρη αντιλήφθηκε τον κίνδυνο που απειλούσε την τιμή της. Ως γνήσια Χριστιανή όμως δεν δελεάσθηκε καθόλου από το βασιλικό έρωτα, αλλά έφριξε και ζήτησε την σωτηρία της στην φυγή. Ενδύθηκε λοιπόν με ανδρικά ρούχα και κάποια νύχτα, βοηθούμενη από την βασίλισσα που έμαθε όσα συμβαίνουν, άφησε την Κωνσταντινούπολη και έφθασε στην Αμάσεια, όπου παρουσιάσθηκε στον Επίσκοπο Βασιλέα και ζήτησε την ηθική του προστασία.

Παρακολουθείστε το βίντεο μας για τον βίο και το μαρτύριο του Αγίου Ιερομάρτυρος Βασιλέως, επισκόπου Αμάσειας Πόντου

Ο Πόντος, κατά τον Μητροπολίτη Χρύσανθο Φιλιππίδη

μητροπολίτης,τραπεζούντας,χρύσανθος,φιλιππίδηςΑποσπάσματα απο περιγραφές του Μητροπολίτη Τραπεζούντος
Χρύσανθου, του μετέπειτα Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος και πρώτου προέδρου της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.

«...Περιλαμβάνει δε ο Πόντος την απο της Διοσκουριάδος μέχρι του Άλυος ποταμού και της Σινώπης χώραν....Ούτω απο βορρά προεφύλαττε τον Πόντο απο του κατακλυσμού των Σκυθικών φύλλων η βαθεία και άπλωτος και αγρία θάλασσα του Εύξεινου Πόντου, καθ’ όλα δε τα άλλα σημεία εχώριζον αυτόν απο των γειτόνων λαών της Ασίας υψηλαί, τραχείαι και δυσπρόσιτοι οροσειραί διακοπτόμενοι υπο στενών και βαθυτάτων φαράγγων. Και προς αναταλάς μεν της Τραπεζούντος παρα τας πηγάς των ποταμών Αράξου και Ακάμψιος (τουρκιστί Τσορόκ) υψούνται τα Μοσχικά όρη, προς μεσημβρίαν δε τα συνεχόμενα τη οροσειρά των Μοσχικών ορέων ό τε Παρυάδρυς λεγόμενος και Παρχάρ και τουρκιστί Μπαλχάρ ή Μπαλχάρ Ντάγ διήκων δι’ όλης της χώρας μέχρι της παραλίας της Μαύρης Θαλάσσης και ο Σκοιδίσης ή Σκυδίσης παρά Στράβωνι και Σκορδίσκος παρά Πτολεμαίω (τουρκιστί)
Καπάν Ντάγ, όρος τραχύτατον απλούμενον νοτιοδυτικώς δια του θέματος της Νέας Μεσοποταμίας έως ού παρά τα σύνορα της αρχαίας Καππαδοκίας συναντήση τον Αντίταυρον. Πάντα τα όρη ταύτα είναι αποσχίδες του Ταύρου....»

Παρακολουθείστε το σχετικό μας βίντεο

χάρτης,πόντου,πόλεις,περιοχές,διεκδικούμενος,πόντος

Χοροί και τραγούδια απ' το Σταυρίν του Πόντου

Χοροί,τραγούδια,έθιμα,Σταυρίν,ΠόντουΕκ των εν Σταυρί αδομένων ασμάτων, άλλα μεν συνεχούς συνήθως περιεχομένου αναφέρονται εις ορισμένη υπόθεση ή γεγονός, εκδήλωση χαράς, εξύμνηση της δόξας των ηρώων του Πόντου, θρήνοι των εθνικών μας συμφορών ή ιδιωτικών ατυχημάτων κ.λ.π., άλλα δε δίστιχα εκφράζουν συνήθως τα συναισθήματα του λαού.
Στα δημοτικά τραγούδια του Πόντου αποτυπώνεται ακίβδηλος και ακραιφνής ο εθνικός μας χαρακτήρας, αντικατοπτρίζεται πιστά και τέλεια ο βίος, τα ήθη, τα συναισθήματα και όλη εν γένει η διανόησης του λαού.
Είναι αναμφισβήτητη η παιδαγωγική αξία των ασμάτων και η βαθιά επίδραση τους εις την έξαρσιν του εθνικού φρονήματος.
Τα ως άνω άσματα παλιάς ή νέας εποχής είναι συνήθως σε στίχους δεκαπεντασύλλαβους.

Δείτε ένα αφιερωματικό μας βίντεο για το Σταυρίν του Πόντου


“Ακρίτας κάστρον έχτιζεν, Ακρίτας περιβόλι(ν) ή
Τα τραβωδίας τα καλά, τ’ έναν πέει και τ’ άλλο άκ’σον”
Τα επέχοντα θέσιν επωδού (ήτοι ρεφραίν) έχουν συνήθως δεκατέσσερις συλλαβές, όπως :
“Την Πιπιλομμάτεναν κάτ-ι δίτε μ’ άτεναν”
Τα με μετρικό χρόνο νεώτερα τραγούδια είναι άλλα επτασύλλαβα και άλλα οκτασύλλαβα :
“Μώσε Νέπρε Θόδωρε, όλ’ εσέν’ λέγ’νε άπορε
ή Σίτ’ επέγ’ν’ ομάλια’ ‘μάλια εύρα μάλια και λιβάδια̤”.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τους χορούς και τα τραγούδια των Ελλήνων Σταυριωτών του Πόντου

Η γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου

κοπέλες,φάτσα.πόντου,παραδοσιακές,ζουπούνεςΛαογραφικά Φάτσας – Φαδίσανης

Σάββα Πορφυρίου Παπαδοπούλου / Σύμμεικτα λαογραφικά περιοχής Φάτσας

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί θησαυρό του λαογραφικού πλούτου της περιοχής της Φάτσας και αναφέρεται στη γυναικεία ενδυμασία μέσα απ το τοπικό γλωσσικό ιδίωμα.

Καταγραφή Δέσποινας (Δεσποίνης) Παντελίδου το γένος Τοπαλίδη, ετών 67, το 1967.

Άλλ’ εφόρ’ναν παπούτσια̤, άλλ’ εφόρ’ναν τσαρούχια̤.
Τα παπούτσια έλεγαν ‘ατα γεμενία, τσ̌άπουλας, και κουντούρας.
Τα γεμενία έσανε χωρίς κότζια και τα κουντούρας είχανε κότζια.
Επεκεί απάν’ εφόρ’ναν ορτάρια̤.
Από απέσ’ εφόρναν σαλβάρια̤, έδεναν ‘ατο σα γόνατα με το ραφίδ’. Και σην μέσεν πα είχ̌εν ραφίδ’, έλεγαν ‘ατο βρακοζών’. Εκείνα πά γύρω-γύρω ‘ς σο βρακοζών’ έλεγαν άτα ζουζάκια τη βρακί.
Πρώτα εφόρ’ναν από πάν’ το καμίσ’, και από πάν’ το γελέκ’, κι από πάν’ εφόρ’ναν την ζουπούναν.
Το ύφασμα κιαδή έλεγαμε, αλλά και χάσια (χασές), ότι καλό έτον.
Ύστερα ας ση ζουπούνα απάν’ εφόρ’ναν φοτάν μεταξωτόν. Επεκεί απάν’ σο κιφάλ’ εφόρ’ναν μαντίλ’.
Από πάν’ ας ση ζουπούνα εφόρ’ναν κοντέσα̤ γούνας.
Σην γούλαν ατουν εβάλ’ναν σταυρόν, ‘σ σα χ̌έρια̤ ‘τουν δαχτυλίδια̤.
Τα κορίτσια υπάντρευαν δεκατέσσερα, δεκαπέντε χρονών.
Εγώ υπάντρεψα δεκατέσσερα κι ο άντρα μ’ δεκαεφτά.

Δείτε το σχετικό βίντεο για τη γυναικεία ενδυμασία στη Φάτσα του Πόντου

Σούρμενα, Σούρμαινα Πόντου

σούρμενα,σουσάρμενα,πόντου,κελώνσα,1908Σύγχρονη ονομασία: Sürmene
Η πρωτεύουσα της σύγχρονης κώμης και ο όρμος της, που επεκτείνεται μέχρι το σημερινό Αρακλί, κατά την αρχαιότητα είχε διαδοχικά τις ονομασίες Ψωρών Λιμήν, Ύσσος Λιμήν, Σουσάρμια, Σουσάρμαινα και Σουσούρμαινα.
Στην ευρύτερη περιοχή, που συμπεριλαμβάνει και τις επαρχίες Αρσίν και Αρακλί το 16ο αι. υπήρχαν τουλάχιστον 100 χωριά, τα οποία μέχρι το 1515 ήσαν όλα αμιγώς ελληνικά.

Δείτε το αφιερωματικό βίντεο για τα Σούρμενα του Πόντου


σούρμενα,σουσάρμενα,πόντουΣύμφωνα με τα οθωμανικά αρχεία εδώ λειτουργούσαν τα βυζαντινά μοναστήρια του Αγίου Ιωάννου, του Σωτήρος ή μονή του Χάλδου, του Αγίου Φιλίππου, του Αγίου Φωκά, του Σεβαστού, του Ιησού Χριστού, του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Θεοδώρου του Γαβρά (στο χωριό Ασσού) καθώς και τα μοναστήρια Φάρος, Στύλου, Σκαλιάρη και Γερακαριστός, που αφορούν πιθανόν τοπωνύμια στα οποία ήταν χτισμένα μοναστήρια.
Τα ελληνικά χωριά της περιοχής άρχισαν να εξισλαμίζονται από τα μέσα του 16ου αιώνος.
Στην περιοχή των Σουρμένων, σχεδόν όλα τα χριστιανικά χωριά βρίσκονταν γύρω από το ποτάμι Μοναχός και Μικροπόταμος (Κιουτσιούκντερε), ενώ τα τουρκικά απλώνονταν στην περιοχή του ποταμού Καράσου. Μερικά από τα χωριά αυτά παρέμειναν χριστιανικά μέχρι το 1922.
Στα Σούρμενα υπήρχαν εξαιρετικά επιδέξιοι μαχαιράδες, τεχνίτες που κατασκεύαζαν μαχαίρια, τα οποία ήταν ξακουστά σ' ολόκληρη την Τουρκία. Επίσης, στην παραλία των Σουρμένων υπήρχαν ναυπηγοί που κατασκεύαζαν ξύλινες βάρκες και πλοιάρια.

 

Ίμερα, Πόντου

ναος,αγιου,ιωαννη,ίμερα,πόντουΗ Ίμερα ήταν ένα απ τα αμιγώς ελληνικά χωριά του Πόντου στην περιοχή της Αργυρούπολης συνεχόμενη με την Κρώμνη και σε απόσταση 80 περίπου χιλιομέτρων νοτίως της Τραπεζούντας.
Με τα ολόλευκα της οικήματα απ την μαρμαρώδη πέτρα του τόπου και με τις συνεχόμενες ενορίες της είχε πανοραμική όψη πολίχνης και την ετραγούδησε ο στίχος : “Η Ίμερα, η Ίμερα σαέρ και πολιτεία, τα κορτσόπα ‘θες έμορφα, μικρά και μερακλία”
Βρισκόταν σε υψόμετρο 1500 μέτρων στις υπώρειες του θρυλικού Θήχου ήταν προικισμένη με σπάνιο υγιεινό κλίμα και με πλούσιες φυσικές καλλονές.
Η θέση της Ίμερας ήταν ορεινότατη κοντά στην αφετηρία του ποταμού, εκατέρωθεν του οποίου υπήρχαν περί τα 25 αμιγή ελληνικά χωριά.
Τα βουνά της αποτελούσαν συνέχεια του ιστορικού βουνού Ζύγανα απ την κορυφή του οποίου οι Μύριοι του Ξενοφώντα αντίκρισαν την πολυπόθητη θάλασσα του Ευξείνου Πόντου.
Ο οικισμός της ανάγεται στους φυγάδες μετά την άλωση της Τραπεζούντας το 1461.
Τούτο μαρτυρούν ο ναός της Ίμερας προς τιμή του Αγίου Ευγενίου πολιούχου της Τραπεζούντας , τα βυζαντινά επώνυμα όπως : Χαλδογιαννάντων, το βυζαντινό μοναστήρι της προς τιμή του Αγίου Ιωάννη και τα ελληνοπρεπή της έθιμα.

Δείτε το αφιερωματικό βίντεο στην Ίμερα, Αργυρουπόλεως Πόντου

Δείτε επίσης κάτι άλλο αξιόλογο για τη λαογραφία της Ίμερας

More Articles ...