|
Λαογραφικά χωρίου Χαπές Νικοπόλεως |
 |
 |
 |
|
Written by Πολατίδης Βασίλειος
|
|
Sunday, 13 November 2011 20:04 |
|
Λαογραφικά χωρίου Χαπές Νικοπόλεως
Παροιμίες
Τέρεν την ούγιαν και πάρε το πανί, τέρεν τη μάνναν και πάρε την κόρ’
Πή ‘κ̌ι νουνίζ’ και κάθεται θαμάσ̌κεται να σ’κούται
(επί απερίσκεπτου ενέργειας)
|
|
Read more...
|
|
|
Written by Πολατίδης Βασίλειος
|
|
Saturday, 12 November 2011 15:55 |
|
Βίος της Αγίας μητρός ημών Ελένης εκ Σινώπης
Η Παρθενομάρτυς του Χριστού Αγία Ελένη ήταν κόρη της ευσεβούς οικογενείας Μπεκιάρη και έζησε τον ΙΗ΄ αιώνα στην αρχαιότερη πόλη του Πόντου, την ωραία Σινώπη. Οι γονείς την ανέθρεψαν εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου και εφύτευσαν μέσα στην καθαρή καρδιά της την θερμή αγάπη προς τον Ιησού Χριστό.
|
|
Read more...
|
|
Οσιος Αρσένιος ο Καππαδόκης |
|
|
|
|
Written by Πολατίδης Βασίλειος
|
|
Saturday, 12 November 2011 15:46 |
|
Βίος του Οσίου πατρός ημών Αρσενίου του Καππαδόκη
Α. Γέννηση – ανατροφή:
Ο Όσιος πατήρ Αρσένιος Χατζεφεντής, ο νεοφανής Άγιος, γεννήθηκε γύρω στα 1840 στο χωριό Φάρασα ή Βαρασιό της Καππαδοκίας, στην περιοχή της Νοτιοανατολικής σημερινής Τουρκίας. Το χωριό αυτό, με μοναδικό λαϊκό πολιτισμό έως την ανταλλαγή (πληθυσμών), ήταν το Κεφαλοχώρι μιας ομάδας έξι χωριών της επαρχίας Φαράσων και είχε τότε τετρακόσιες οικογένειες με Ορθόδοξους Ρωμιούς και μια Τουρκική.
|
|
Read more...
|
|
Written by Πολατίδης Βασίλειος
|
|
Monday, 31 October 2011 19:04 |
Η ΖΙΠΟΥΝΑ
Είναι όμοια με ρόμπα, με τη διαφορά ότι είναι εφαρμοστή στο κορμί και τα μανίκια, γαϊτανοκέντητα και στενά, φθάνουν μέχρι τον καρπό. Ποδήρης χιτώνας για το ακριβέστερο του όρου και της περιγραφής.
Ανοιχτή μπροστά, καλύπτει ελάχιστο πλαϊνό τμήμα του στήθους, στο πάνω μέρος.
Λίγο πάνω απ΄τον ομφαλό κουμπώνεται με 3-4 κουμπιά πολύ κοντά το ένα με τ' άλλο, καλά εφαρμοστά, για να κρατεί το στήθος ψηλά, σαν στηθόδεσμος.
Μετά το κούμπωμα, τα κανάτια της ζιπούνας φαρδαίνουν ακόμα διασταυρούμενα και συγκρατούνται, σφιχτοδεμένα, παράλληλα με ταραπουλούζ’ ζωνάρι. Το γυναικείο ζωνάρι διαφέρει σε χρωματισμό και διαστάσεις απ΄το ανδρικό ταραπουλούζ.
Το μήκος της ζιπούνας φτάνει λίγο ψηλότερα απ΄τον αστράγαλο.
Είναι από μετάξινο πολύχρωμο ύφασμα (κουτνίν) και εσωτερικά έχει φόδρα (αστάρ) ατλάζινο, μονόχρωμο γυαλιστερό.
Φέρει δυο σκισίματα δεξιά κι αριστερά κατά μήκους του μηρού, απ΄ τους γλουτούς μέχρι κάτω.
Το μπροστινό άνοιγμα είναι κεντημένο με γαϊτάνια. Το ίδιο και το άκρο του μανικιού κυκλικά σε πολλές σειρές.
Η ΚΟΤΣΟΔΕΤΡΙΑ
Μαντίλι μεγάλο από λεπτό πυκνόφαντο τούλι. Είχε σχήμα τετράγωνο και διπλωμένο διαγώνια, έπαιρνε το σχήμα ορθογώνιου ισοσκελούς τριγώνου. Δενότανε έτσι, συμμετρικά με την υποτείνουσα μετωπικά, τα δε δυο ισομήκη άκρα, περνούσαν πάνω απ΄τ΄αυτιά, αγκάλιαζαν τις πλεξούδες (τα τσάμι͜ας) με διασταύρωση πάνω στην κοτύλα (αυχένα), αφήνοντας να κρέμονται οι πλεξούδες ανάμεσα απ΄τ΄αγκάλιασμα με χάρη, μακριές μέχρι την έδρα και έπειτα δενότανε πάνω στη μετωπική χώρα του κρανίου (εκορδυλιάγουσαν).
Οι πλεξούδες (τα τσ̌άμι͜ας), χιλιοτραγουδισμένες, ήταν το στολίδι της ομορφιάς των κοριτσιών και των νέων νιφάδων.
Ο ερωτευμένος νέος που και τον θάνατο, με βρόγχο πνιγμού τα μαλλιά της αγαπημένης του, θεωρεί αγαθόν, τραγουδάει
Ξεροχτέντσον τα μαλλόπα σ΄ και δος ΄ατά πιτσ̌ί̤μ-ί
Τύλτσον ατά ΄ς σο γουλόπο μ΄, σύρον κ΄έπαρ΄την ψ̌ημ’-ι.
ΤΟ ΛΕΤΣΕΚ’
Κλαδωτό μετάξινο μαντίλι σε σχήμα κοτσοδέτριας. Το φορούσαν οι νέες. Οι γριές και οι χήρες φορούσαν λετσέκ’ με μαύρες βούλες .
ΤΟ ΚΑΜΙΣ’
Το γυναικείο καμίς (υποκάμισο), ήταν από λευκό κανναβένιο ύφασμα εγχώριας παραγωγής και έφτανε απ΄το λαιμό ίσαμε τα γόνατα και μπροστά στο στήθος ήταν ανοιχτό.
ΤΟ ΒΡΑΚΙΝ
Απ΄το ίδιο ύφασμα με το καμίς. Το φορούσαν κατάσαρκα και δενόταν στη μέση με βρακοζών’ όπως και το ίστονιν των ανδρών.
Ήταν λευκό μέχρι τα γόνατα και από δω και κάτω πρόσθεταν παρέκταμα από έγχρωμο ύφασμα που διακρίνονταν απ΄τις πλάγιες σχισμές της ζιπούνας και έφτανε κάτω απ΄τη φοτά, ίσαμε το μεσό της κνήμης .
ΤΟ ΣΠΑΡΕΛ’
Από έγχρωμο ύφασμα που το λέγανε κοκνέτσα με μονόχρωμη φόδρα. Είχε σχήμα ισοσκελούς τραπεζίου με τη μικρότερη βάση προς το λαιμό, η οποία έφερε ημικυκλική εγκοπή στο μέσον, για να περιβάλλει το λαιμό με δυο ιμάντες (ακροδέτες) για το δέσιμο πίσω στον αυχένα (κοτύλα).
Με δυο πάγια κορδόνια πιασμένα από σημείο κοντά στη μεγάλη βάση τα (σπαρελοδέματα), δενότανε πίσω στην πλάτη, εφαρμοστά.
Όλο το σπαρέλ’ έφτανε μέχρι τον ομφαλό και τα (σπαρελοδέματα) περνούσαν κάτω απ΄τα στήθια, εγκλωβίζοντας, τα κάτω απ΄τ’ σπαρέλ.
Ήταν ο γυναικείος στηθόδεσμος του Πόντου.
|
|
Read more...
|
|
Written by Πολατίδης Βασίλειος
|
|
Tuesday, 30 August 2011 20:44 |
|
Σεράντα μήλα κόκκινα - Τραγούδι των Ελλήνων του Κάρς και του Καυκάσου
Σεράντα μήλα κόκκινα σο γιαγλίγι δεμένα,
Σεράντα σεβντάς να εφτάς ‘κι’ εβρίκς άμον εμένα.
Σίτ’ στέκω, κάπως ίνουμαι,
Σίτ’ στέκω κάτ’ παθάνω.
Συντρομάζνε τα γόνατα μ’,
Φογούμαι θα ποθάνω.
(Σα χ̌ίλια ενακόσια σα πέντε τη χρονία, το γιεμέτ εγόπευσεν σα μέρι͜α τη Τουρκίας)
____________________________
Ομάλ’ του Μουζαράτ (Το Μουζαράτ είναι χωριό στον Καύκασο)
Μέλος : τρόπος του re με την 6η βαθμίδα να παραλείπεται ή να χρησιμοποιείται μόνο ως διαβατικός φθόγγος.
Μέτρο 6/8
|
|
|
|
|
|
|
Page 1 of 46 |
