• Home

Η Γαράσαρη και τα είκοσι οκτώ χωριά της

Ασαρτζούκ,λίτζασσα,καταχώρι,κοϊνίκ,εσκίκιοϊν,τάμζαρα,οβατζούκ,κέϊλικα,αλούτζε,αγούτερεσί,χατζήκιοϊν,έσκιονε,σουπάχ,σιτσάχ,λάππα,κόρατζα,ιστρεφή,φέϊλερε,καράκεβεζίτ,μπάλτσανα,τρουπψή,καλετζούκ,καγιάντιπή,έσολα,ισπαχάν,αλισάρ,κάλτσασσα.Η εκκλησιαστική επαρχία Κολωνίας και Νικοπόλεως διαιρείτο εκκλησιαστικώς σε εννέα τμήματα : Νικοπόλεως, Αλύτζαρας, Σού-Σεχρί, Κερτζενισίου, Τζίτ, Χαπεσίου, Κοϊλε Χισάρ, Γιαϊλέ-Γιουζί, & Κιρικίου.
Το αχανές βυζαντινό κράτος για να διοικηθεί καλά και για να περιφρουρήσει τα σύνορα του, είχε 19 θέματα. Θέματα λεγόντουσαν μεγάλες ακριτικές περιφέρειες οι οποίες αποτελούσαν ιδιαίτερη διοικητική μονάδα με καθορισμένα σύνορα. Τα θέματα διοικούνταν από στρατηγούς. Τα πρώτα θέματα ιδρύθηκαν στα ανατολικά σύνορα της Μικράς Ασίας και ήταν κατ’ αρχάς τέσσερα στον αριθμό. Κατόπιν ιδρύθηκαν σε όλη την επικράτεια και έγιναν συνολικά δέκα εννέα. Ένα από αυτά, το έκτο κατά σειρά θέμα ήταν της Κολωνίας, στο οποίο υπαγόταν και η Νικόπολη – Γαράσαρη.

Απ' το Ρίζαιο (Ριζούντα) του Πόντου στην Ελλάδα

ρίζαιο,ριζούντα,γιάλτα,ρομανό,πασσιγιάν,ταργαλιά,πότι,ρωσίας,βατούμ,ελληνικό,παιδαγωγικό,τέχνικουμ,ιστορία,λαογραφία,ποντίων,γενοκτονίαΜία πρόσφατη επίσκεψη στο Βατούμ το 1979, έφερε στην επικαιρότητα τις λίγες μνήμες που κουβαλάω από τα μικρά μου χρόνια και ΄κείνες που απάνθισα απ’ τις διηγήσεις φίλων και συγγενών μου, τις οποίες καταγράφω στο παρόν, για την «Ποντιακή Ηχώ» μήπως και συμβάλουν στον τομέα της περισυλλογής που κάνει εδώ και τρία χρόνια.
Γεννήθηκα στην Ριζούντα του Πόντου το 1914. Ήταν μια πόλη πολύ ωραία που όταν την πρωτοαντίκρυσαν τα ρωσικά στρατεύματα που κατέλαβαν τον Πόντο το 1916, την παρομοίασαν με την δική τους Γιάλτα, τόσο πολύ τους είχε αρέσει.

Το χωρίον Ντεμίρ Καπί του Κάρς

Ντεμίρ,καπί,κάρς,αρταχάν,σιντεσκάμ,σιντισκόμ,κούρας,ποταμός,ρεσίττσαϊρ,φουργούνια,μάχενα,τοκάν,απούρ,τσαρταγλί,λελέβαργκινές,κουρτουλί,σάχνα,τσιμέν,σενέτσμενι,καϊλα,χισάρ,ζάρα,κίβεζνα,κουρτζήδες,αρπασέν,γεωργιανοί,ντερέκιοϊ,σεβαστειανά,εδέσσης,μαρίνα Το χωριό Ντεμίρ Καπί (τουρκικά = σιδερένια πύλη) ανήκε στην επαρχία Αρταχάν του νομού Κάρς και ήταν αμιγώς ελληνικό χωριό με είκοσι οκτώ οικογένειες, εκ των οποίων η κάθε μία είχε περίπου 15-20 μέλη !.
Υπήρχε μια εκκλησία (ναός) του Αγίου Νικολάου στην οποία λειτουργούσαν οι ιερείς : παπα Θωμάς για ένα εξάμηνο, ο παπα Στυλιανός Κιμίσκωφ ο οποίος παρέμεινε εκεί μετά την ανταλλαγή και ο παπα Μωυσής Κωστελίδης.
Ο Κύριλλος Αποστολίδης ο οποίος πήγε στο χωριό του το 1972, βρήκε την εκκλησία κατεστραμμένη και στην θέση της υπήρχε ένα τζαμί. Υπήρχε επίσης κι ένα παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου σε απόσταση 1,5 χιλιομέτρου από το χωριό το οποίο είχε σκαλιστεί στην καρδιά ενός μεγάλου βράχου διαμέτρου περίπου έξι μέτρων.

Η τέλεση των μνημοσύνων στα Κοτύωρα του Πόντου

μνημόσυνα,θρησκεία,χριστιανικές,παραδόσεις,τριήμερα,εννιάμερα,τεσσαρακονθήμερο,κοκκία,σινίν,βαραχωμένα,αεπνεύματονος,αεθοδωρή,ψυχού,σαρανταλούτουργον,ψυχοσάββατοΘρησκεία και παράδοση : Στα Κοτύωρα, όπως και σε όλον τον Πόντο, τιμούσαν εξαιρετικά την μνήμη των νεκρών. Η απόλυτη και ανεπιφύλακτη πίστη στα δόγματα της θρησκείας και στη μέλλουσα ζωή μαζί με την παράδοση και τους στενούς οικογενειακούς δεσμούς, τους ενέπνεε μεγάλη ευλάβεια και τους υπαγόρευε τη διαρκή μέριμνα και την παντοτινή φροντίδα για την απολύτρωση της ψυχής των νεκρών για την άφεση των αμαρτιών τους αλλά και για την αιώνιο τους ανάπαυση.
Πίστευαν ότι έτσι, συχωρεμένοι και εξαγνισμένοι, θα γίνονταν άξιοι του παραδείσου όπου θα έσμιγαν όλοι οι καλοί και (οπωσδήποτε) απαλλαγμένοι από τις αμαρτίες τους θα ενώνονταν όλοι μαζί, ζωντανοί και νεκροί κατά την Δευτέρα παρουσία του Κυρίου Ιησού.

Το χωρίον Αζάτ του Καυκάσου

Αζάτ,τσαλίμ,λειβάδα̤,πουρούμ,γαλτούχ,τασχανάν,τουλουμτζής,ζουρνατζής,Οκτωβριανή,επανάσταση,βαλτόνερα,φλωρίνης,ταπκάδα̤ς,αρτός,κάρς,καρατσούχ,καύκασοςΤο χωρίον Αζάτ ήταν ένα αμιγώς Ελληνικό χωριό με ενενήντα τέσσερις ελληνικές οικογένειες χωρίς καμία τουρκική. Υπαγόταν στην επαρχία Κάρς του Καυκάσου και είχε δύο εκκλησίες, του Αγίου Γεωργίου και της Αναλήψεως του Κυρίου Ιησού. Το περίεργο ήταν ότι στην εκκλησία (ναό) της Αναλήψεως υπήρχε μια βρύση της οποίας το νερό άρχιζε να τρέχει 2-3 ημέρες πρίν την εορτή της Ανάληψης του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού και συνέχιζε να τρέχει επι 40-50 ημέρες και μετά σταματούσε απότομα έτσι ακριβώς όπως είχε ξεκινήσει.
Αυτό το φαινόμενο συνέβαινε κάθε χρόνο χωρίς να μπορεί κανείς να δώσει μια ευλογοφανή εξήγηση. Από τους ιερείς του χωριού θυμούμαι μόνο τον παπα Ιωάννη Αμοιρίδη.
Στο χωριό υπήρχε ένα τετραθέσιο σχολείο με εκατόν πενήντα μαθητές. Εκτός από εκείνο, είχε αρχίσει η ανέγερση κι ενός άλλου πρότυπου το οποίο δυστυχώς δεν πρόλαβε να αποπερατωθεί καθώς στο μεσοδιάστημα είχαν αρχίσει οι διωγμοί των ελλήνων απ’ τους τούρκους.

Το χωρίον Τσένκερι της επαρχίας Θέρμης Σαμψούντος

τσένκερι,τζάγκερι,αμισός,σαμψούντα,θέρμη,γιλτούζ,τεπεσίν,πάσιαμα,άτζιαρα,παρλάχ,τιτζιούκ ,φουντουκλουτιζίν,τερέπαση,ποχλού,λιμάντερε,σαρούγιαννες,σαρούνικολας,τσότση,κοτσαμάν,κρύα,βρύση,γιαννιτσώνΤο χωρίον Τσένκερι ή Τζάγκερι υπαγόταν στην επαρχία Θέρμης του Νομού Σαμψούντας (Αμισού). Ήταν χωριό αμιγώς Ελληνικό που το κατοικούσαν 160 οικογένειες. Είχε μια εκκλησία (ναό) της Παναγίας και δύο εφημέριους, τον Παπα Ευστάθιο Παπαδόπουλο και τον Παπα Γεώργη Τραπεζανλίδη. Επίσης είχε ένα δημοτικό σχολείο στο οποίο φοιτούσαν διακόσιοι μαθητές περίπου. Οι δάσκαλοι του σχολείου ήταν οι : Παντιαψής, Γαβριήλ, Τσιχριτζής, Συμεωνίδης Γεώργιος, Παπαδόπουλος Λάζαρος και τέσσερις ακόμη των οποίων τα ονόματα δεν θυμάμαι.
Οι κυριότεροι μαχαλάδες του χωριού ήταν : «τη Πάσιαμα» και «τη Άτζιαρα». Σε αυτούς τους δύο μαχαλάδες υπήρχαν τρείς βρύσες από τις οποίες προμηθεύονταν το νερό. Από το χωριό περνούσε ένα μικρό ποτάμι το οποίο λεγόταν Τσαλγάν. Είχαμε κι ένα μικρό βουνό γύρω στα 150 μέτρα ύψος που το λέγαμε Γιλτούζ Τεπεσίν.

More Articles ...