Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου - Άκογλου Ξενοφώντα (Β' Μέρος)

Άμον περδίκα ή άμον πέρδικα πορπατεί
Αντίστοιχο με το: σαν Πέρδικα περπατεί

Άμον σ̆αλλάχ αγγούρ'
Σαν σποριασμένο χοντρό αγγούρι. Χοντρός μα χωρίς γερούς μυώνες και δύναμη, σάπιος και ασουλούπωτος

Άμον τεϊνέξ πετεινός
Σαν αδύνατος πετεινός από σόι όμως γερός. Φαινομενικά αδύνατος, μα κατά βάθος γέρος με μεγάλη αντοχή

Άμον τ̆ίζα
Σαν αλογόμυγα. Ενοχλητικός και φορτικός ανάλογο με το: Σαν τσιμπούρι

Άμον το τερείς 'με και τερώ 'σε
Όπως με βλέπεις και σε βλέπω

Άμον το τρώει ο γάϊδα̤ρον τ' αχάντα̤
Όπως τρώει ο γάιδαρος τα γαϊδουράγκαθα

Άμον τσαγάνα
Σαν τσαγανός - Αδύνατος αχαμνός

Άμον τ̆ούρκικον παπόρ'
Σαν τούρκικο βαπόρι, βραδυκίνητος, ανάλογο με την έκφραση: τα ζώα μου αργά

Άμον χοπ̆αλόπον
Σα σκυλάκι θρεμμένο. Χαρακτηριστική έκφραση για εύρωστα και καλοθρεμμένα παιδάκια

Ανάμνον, κόρ', ανάμνον
Περίμενε κόρη, περίμενε. Λέγεται για μάταια αναμονή

Άντζ̆αν εμέρωσεν
Μόλις ξημέρωσε, αντίστοιχο με το: τώρα το πήρε χαμπάρι

Απάν' ατ' μυίαν ή Απάν' ατ' τ̆όζ 'κ̆ι κοντουρεύ'
Απάνω του μύγα ή απάνω του σκόνη δεν επιτρέπει να καθίσει. Δηλαδή δεν παραδέχεται κανένα σφάλμα του και δεν ανέχεται κανένα ψεγάδι

Απάν' σα ποδαρομύτα̤ τ' πορπατεί
Υπερήφανος και κομψευόμενος

Απ' εμπροστά κυρά-κυρά κι απ' οπίσ' κοκκ̆ινόκωλος
Κόλακας και διπρόσωπος

Απ' έξ' πρόγατον κι από 'πεσ' λύκος
Υποκριτής με κακούργα ένστικτα

Απέσ' ατ' φάκ' 'κ̆ι αναλεί
Μέσα του φακή δε μουσκεύει. Δηλαδή δε βαστά μυστικό

Απέσ' 'κ̆' έχ̆'
Μέσα δεν έχει (εννοείται) μυαλό, ηλίθιος κουτός τρελός

Αποζούλιγον γαρκόν
Αμουνίχιστο μοσχάρι. Λέγεται για το κακομαθημένο και ασύδοτο, ζωηρό παιδί

Από καλαμιδί εγέντον
Έγινε του καλαμιού δηλαδή έμεινε γυμνός, πτώχευσε ή από ζημίες ή από πυρκαγιά ή από ναυάγιο ή από ληστεία

Αποκάφ' 'σε
Σου ξινίζει το στομάχι και σε κάνει να ρεύεσαι. Λέγεται ως ειρωνεία σε εκείνον που ζητάει κάτι το υπερβολικό που δεν του το δίνουν. Ανάλογο με το: δε σφάξανε

Αποκ̆ουράν επήρες ατο;
Ανάλογο με το: αποκοπή το πήρες;

Παροιμιώδεις εκφράσεις Κοτυώρων Πόντου - Άκογλου Ξενοφώντα - Β' Μέρος - Πηγή: Λαογραφικά Κοτυώρων Πόντου, Άκογλου Ξενοφώντα.

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία - Λαογραφία &; Διαλεκτολογία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com