Υπόμνημα εις τον Άγιον Μεγαλομάρτυρα Ευγένιον και τους συνάθλους αυτού Ουαλεριανόν, Κανίδιον και Ακύλαν. Ιερά Μονή Διονυσίου Αγίου Όρους, Άθω
Τὴν 21ην Ἰανουαρίου οἱ ἐκ Τραπεζοῦντος Ἕλληνες στρέφουν εὐλαβικὰ τὴν σκέψη τους στὸν Ἅγιο Εὐγένιο τὸν πολιοῦχο τῆς πρωτεύουσας τῶν Κομνηνῶν. Ὡς προσφορὰ στὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Εὐγενίου, ἡ Ποντιακὴ Ἑστία σὲ αὐτὸ τὸ τεῦχος της δημοσιεύει τὸ παρὸν ὑπόμνημα τοῦ συνεργάτου τῆς Εὐθυμίου μοναχοῦ τῆς Ἱερᾶς Μονῆς τοῦ Ὁσίου Διονυσίου. Κρίσιμη ἐποχὴ (κατὰ τὸ ἀνθρώπινον) τῆς πάλης μεταξὺ ἐθνισμοῦ καὶ χριστιανισμοῦ ἦταν καὶ ἀπὸ τῶν δυσσεβῶν αὐτοκρατόρων Διοκλητιανοῦ 284-310 καὶ Μαξιμιανοῦ 286-310 των παρανόμων ἀπαχθέστατος καὶ ἐπι μία δεκαετία διαρκέσας ἀμείλικτος κατὰ τῶν χριστιανῶν διωγμός.
Τη αυτή ημέρα, Μνήμη των από της Συγκλήτου Αγίων Μαρτύρων των έξω της πυράς απολειφθέντων και με διαφόρους τρόπους βασανισθέντων και τελειωθέντων.
«Έκτην συνάπτω ταις φρονίμοις Παρθένοις, 
Κατά τον τέταρτον χρόνον της βασιλείας Mαρκιανού του ευσεβεστάτου βασιλέως, ήτοι εν έτει υνδ΄[454], εγεννήθη ο εν Aγίοις Πατήρ ημών Iωάννης ούτος, εν Nικοπόλει της Aρμενίας. Mαθών δε τα ιερά γράμματα, αφ’ ου οι γονείς του απέθανον, εμοίρασε τα υπάρχοντά του εις τους πτωχούς, και έκτισεν ένα Nαόν εις την Yπεραγίαν Θεοτόκον, και ησύχαζεν εις αυτόν ομού με άλλους δέκα Mοναχούς.