• Home

Κοτσαγκέλ’, χορός της εθιμοτυπίας του Ποντιακού γάμου

κοτσαγκέλ,ποντιακός,γαμήλιος,γάμος,χορός,έθιμα,ιεροτελεστίεςΤο Κοτσαγκέλ' χορεύεται απο άνδρες και γυναίκες και συνοδεύεται απο τραγούδι. Χορεύεται κατά τα ξημερώματα και σηματοδοτεί την τελευτή του γάμου. O ρυθμός του είναι δίσημος.

Παρομοιάζεται με το χορό Γέρανο, των αρχαίων Ελλήνων. Σύμφωνα με τον Πλούταρχο, ο χορός αυτός αποδίδεται στον Θησέα, ο οποίος αφού σκότωσε τον Μινώταυρο, με τη βοήθεια της Αριάδνης, φεύγοντας απ' την Κνωσό σταμάτησε στη Δήλο. Εκεί αφού έστησε ένα ομοίωμα της Αφροδίτης που του είχε δώσει η Αριάδνη, χόρεψε με τους νέους και τις νέες που έσωσε απ' τον Μινώταυρο ένα χορό, γύρω απο τον Κερασφόρο βωμό. Ο χορός αυτός περιελάμβανε κυματισμούς, αναδιπλώσεις, αναπτύξεις, στροφές ελικοειδείς και μπορούσε να θεωρηθεί σαν μία αναπαράσταση των κινήσεων του Θησέα στον λαβύρινθο της Κνωσού. Ο Πλούταρχος αναφέρει ακόμη ότι επι των ημερών του οι κάτοικοι της Δήλου εξακολουθούσαν να χορεύουν τον Γέρανο. Ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος λέει για τον χορό, ότι ίσως πήρε το όνομά του από τους σχηματισμούς των χορευτών που έμοιαζαν με τους σχηματισμούς των γερανών (πουλιών) όταν αντιμετωπίζουν μία ξαφνική καταιγίδα.

Η χαρά ετελείωσε πουλόπα κελαηδήστε, ανατολή εχάραξεν 'ς σ' οσπίτια̤ σουν' γυρίστεν

Δείτε το σχετικό βίντεο για τον γαμήλιο χορό Κοτσαγκέλ'

Print

Κορτσόπον λάλ’ ‘μεν - Τραγούδι των Ελλήνων του Ανατολικού Πόντου και του Κάρς

ποντιακά,τραγούδια,αγαπητικά,έρωτα,δημώδη,άσματα,κάρς,καρσλίδικα,κορτσόπον,λάλμε,Έλα κάθ'κα σα γόνατα μ' κορτσόπον λάλ' 'μεν
ας πλέκω τα μαλλία σ' λάλ' μεν' κι ας λαλώ 'σεν
Ας πλέκ' ατα ψιλά ψιλά κορτσόπον λάλ' 'μεν
και σύρ' ατα ΄ς σ΄ωμία σ', λάλ' 'μεν κι ας λαλώ 'σεν
φίλ' 'μεν κι άς φιλώ 'σεν, μώσε παλαλός έν', Σαμψούντας γαπρός έν'
σ' έναν βούραν λεφτοκάρια̤ λέει 'μεν έλα ας φιλώ ΄σεν ατώρα

Δείτε το σχετικό βίντεο για το δημώδες άσμα : Κορτσόπον λάλ’ ‘μεν

Print

Το χωρίον Κορκοτάς της Χαλδίας του Πόντου

 κορκοτάς,χαλδίας,πόντου,κιμισχανάκανδυλάπτης,κάνις,Τάβελη,Σουχμάκ,Συμφερούπολης,παναγιώτης,αναστασιάδηςΑφήγηση του κ Παναγιώτη Αναστασιάδη, Διδάσκαλου και Ιεροψάλτη ο οποίος γεννήθηκε στον Κορκοτά Χαλδίας στις 4 Μαρτίου 1897.

Ο Κορκοτάς επείχε απ την Τραπεζούντα 24 ώρες με τα συγκοινωνιακά μέσα της εποχής εκείνης. Βρισκόταν σε ψηλή τοποθεσία περιτριγυρισμένη από τρία βουνά απ' όπου διέκρινε κανείς το ψηλό Ζυγάνναιο όρος ή Ζύγαννα. Ο πρώτος οικιστής του Κορκατά, κατά το Γεώργιο Κανδηλάπτη Κάνι, ήταν ο τιμαριούχος επί Κομνηνών, Ιωάννης Κουρκούας, ο οποίος έκτισε και τον πρώτο ναό, του Αγίου Ιωάννη του Χρυσόστομου.
Μετέπειτα το χωριό δέχτηκε και πολλούς κατοίκους της Ζερμούδας που ξεφυγαν τον εξισλαμισμό του 1828-30. Το χωριό είχε 60 περίπου Ελληνικές οικογένειες και μια εκκλησία της κοιμήσεως της Θεοτόκου καθώς και πολλά παρεκκλήσια από τα οποία σπουδαιότερα ήταν : Του Αρχιστράτηγου Μιχαήλ που βρισκόταν πάνω σ' ένα δάσος απέναντι απ' το χωριό και του Αγίου Ιωάννη που βρισκόταν σε απόσταση 500 μέτρων περίπου απ' το προηγούμενο και γιόρταζε στις 29 Αυγούστου. Κοντά στο παρεκκλήσι αυτό ανάβλυζε μεταλλικό νερό.

Το χωρίο είχε ένα πλήρες δημοτικό σχολείο το οποίο μαζί με την εκκλησία ήταν κτισμένο πάνω σε ένα γήλοφο λίγο πιο έξω απ' το χωριό, η επιφάνεια του οποίου ήταν επίπεδη και ονομαζόταν Αγία Μαρίνα. Κάθε χρόνο στην εορτή της Αγίας Μαρίνας γινότανε μεγάλο πανηγύρι στο χώρο εκείνο. Το έδαφος του χωριού ήταν άγονο, ο δε γεωργικός κλήρος μικρός γι' αυτό οι περισσότεροι άντρες μετανάστευαν στη Ρωσία, όπου εργαζόμενοι σκληρά κατάφερναν να κερδίζουν τα αναγκαία για τη ζωή τους, βοηθώντας παράλληλα και τις οικογένειες τους. Πολλοί απ' αυτούς τους ξενιτεμένους απόκτησαν αξιόλογη κινητή και ακίνητη περιουσία.
Το κοινοτικό δάσος του χωριού ήταν μικρό, πάνω κάτω 250 στρέμματα. Υπήρχαν δε και δύο νερόμυλοι, του Περτσινίδη και του Κωνσταντίνου Αναστασιάδη (του παππού δηλαδή του διηγούμενου την ιστορία αυτή), ο οποίος αργότερα τους πούλησε στο Νικόλαο Τσελεκτσίδη.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το χωρίον Κορκοτάς της Χαλδίας του Πόντου

Print

Το χωρίον Κιρασλί της περιφέρειας του Αταπαζάρ - Νικομήδειας

κιρασλί,αντάπαζάρ,ατάπαζάρ,νικομήδεια,Ρακάν,Γάσπασι,Καράτερε,Αλαπλιήμαχαλεσί,Κοτσόϊ,ΑλήΣαλήγκακ,Κομτσιλού,ποντιακό,αντάρτικοΤο Κιρασλί ήταν ένα αμιγές Ελληνικό χωριό υπαγόμενο στην επαρχία του Ατάπαζάρ του Νομού Νικομήδειας ( Ιζμίτ ). Το χωριό είχε 150 οικογένειες, μια εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου και δύο παρεκκλήσια του Αγίου Γεωργίου και του Αγίου Χαραλάμπους στα οποία λειτουργούσαν οι δύο ιερείς του χωριού ο παπα-Γιάννης και ο παπα-Κυριάκος. Το χωριό ήταν χωρισμένο σε μαχαλάδες και τα ονόματα τους ήταν :

Ρακάν
Γάσπασι
Καράτερε
Αλαπλιή μαχαλεσί
Κοτσόϊ
Αλή Σαλήγκακ &
Κομτσιλού.

Υπήρχε ένα μονοτάξιο σχολείο με δάσκαλο τον Μιλτιάδη Παπαδόπουλο. Ένα καφενείο που ανήκε στην εκκλησία η οποία το νοίκιαζε στον Μιχαήλ Μαρμαρίδη και δύο μπακάλικα τα οποία ανήκαν στους Σάββα Ελευθεριάδη και Κυριάκο Θεοδωρίδη.

Προύχοντες στο χωριό ήταν οι Ευστάθιος Παπαδόπουλος, Ιωάννης Θεοδωρίδης, Δημήτριος Ψωμιάδης και Σάββας Ελευθεριάδης, ενώ οι μορφωμένοι στο χωριό ήταν οι Γεώργιος Μιχαηλίδης, Σάββας Ελευθεριάδης & Κωνσταντίνος Θεοδωρίδης.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το χωρίον Κιρασλί της περιφέρειας Ατά Παζάρ - Νικομήδειας

Print

Το χωρίον Κερίς της Οινόης του Πόντου

Κερίς,Οινόης,Πόντου,Σταμπουλάντ,Μασουσαράντ,Γουνατάντ,Τσουτσογλάντ,Τσοπανογλάντ,Τσολαχάντ,ΠολονάντΤο ορεινό χωριό Κερίς υπαγόταν στην επαρχία Οινόης του νομού Τραπεζούντας. Ήταν αμιγές Ελληνικό χωριό κατοικούμενο από 100 ελληνικές οικογένειες.

Είχε δύο εκκλησίες, της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, του Αγίου Ιωάννη και ένα παρεκκλήσιο του Εβλιά στα οποία λειτουργούσαν οι εφημέριοι του χωριού Παπα-Παύλος και Παπα-Γιάννης.
Στο Κερίς υπήρχε δημοτικό σχολείο στο οποίο φοιτούσαν 50 μαθητές περίπου, ενώ δάσκαλοι ήταν οι : Θεόδωρος Τουτσογλίδης και Παναγιώτης Χαραλαμπίδης τους οποίους απαγχόνισαν οι τούρκοι την περίοδο των διωγμών των Ελλήνων Χριστιανών από τον Πόντο.
Υπήρχαν επίσης στο Κερίς δύο μπακάλικα εκ των οποίων το ένα ανήκε στο Μελέτιο Τουτσογλίδη, άλλα καφενεία ή μαγαζιά δεν είχε το χωριό.
Η ψυχαγωγία των κατοίκων γινόταν με τον συνηθισμένο ομαδικό τρόπο των ποντιακών χορών και διασκεδάσεων όπου λάμβαναν απαραίτητα μέρος οι ντόπιοι λαϊκοί οργανοπαίκτες, ο ζουρνατζής Γαράπιοκ και ο νταουλτζής "Τη Καβάζ ο Χάμπον" οι οποίοι έδινε τον τόνο και την ζωντάνια σε κάθε γλέντι.
Οι προύχοντες του χωριού ήταν οι : Μελέτιος Τσουτσογλίδης, Λάζαρος Σταμπουλίδης, Χρύσος Καραταγλίδης, Σταύρος Τσουτσογλίδης, Παναγιώτης Χαραλαμπίδης και Ιωάννης Σαρηγιαννίδης. Οι τέσσερις πρώτοι ήταν οι αξιολογότεροι όλων ενώ οι Μελέτιος Τσουτσογλίδης και Λάζαρος Σταμπουλίδης αποτελούσαν την επιτροπή του χωριού με διοικητικές και δικαστικές αρμοδιότητες.
Από τους προύχοντες ο Παναγιώτης Χαραλαμπίδης μαζί με τους συγχωριανούς Θεόδωρο Τσουτσογλίδη, Κωνσταντίνο Παπαδόπουλο, Κωνσταντίνο Σταμπουλίδη και Νικόλαο Κυριακίδη εθεωρούντο οι άνθρωποι με την ευρύτερη μόρφωση.
Το Κερίς όπως και όλα σχεδόν τα χωριά στον Πόντο ήταν χωρισμένο σε μαχαλάδες. Οι μαχαλάδες στο Κερίς ήταν :
Ο μαχαλάς τη Χατζάντ
Τη Σταμπουλάντ
Τη Μασουσαράντ
Τη Γουνατάντ
Τη Τσουτσογλάντ
Τη Τσοπανογλάντ
Τη Τσολαχάντ και
Τη Πολονάντ.

Η ύδρευση όλων των μαχαλάδων υξηπηρετείτο από πέντε βρύσες που είχε το χωριό.
Από το Κερίς περνούσε το ποτάμι που λεγόταν Τσοροχάντων και υπήρχε επίσης ένα βουνό με το όνομα τ' Αι-Γιάννε με υψόμετρο 1000 μέτρα περίπου.
Οι κάτοικοι του χωριού ζούσαν καλά και γι αυτό δεν μετανάστευαν σε άλλες πολλές ή χωριά όπως συνέβαινε στα περισσότερα χωριά του Πόντου.
Η κύρια απασχόληση των κατοίκων ήταν η γεωργία και τη κτηνοτροφία.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το χωρίον Κερίς της Οινόης του Πόντου

Print

Ψηλά ψηλά επέτανες και τίναν ενεμείνες ; Δημώδες άσμα περιοχής Κάρς

Καρσλίδικα,Τραγωδίας,Στάθης Ευσταθιάδης,Λάζαρος,Νικολαϊδης,Ανέκδοτες,καταγραφές,Καρσλίδικων,σκοπών,μελωδιών Ψηλά,επέτανεςΚαρσλίδικα Τραγωδίας Στάθης Ευσταθιάδης – Λάζαρος Νικολαϊδης - Ανέκδοτες καταγραφές παλιών Καρσλίδικων σκοπών (μελωδιών)

Ψηλά ψηλά επέτανες και τίναν ενεμείνες ;
εβράδυνεν ο βραδι̤ανόν,
κάτ' έρχουσ' ενεμείνες.

Λαλώ λαλώ και 'κ̌ι' λαλείς, να κόπεται η λαλία σ',
Ας' σον Θεόν θ' ευρίκς' ατο με την περηφανία σ'.

Έλα έλα μικρόν αρνί μ' έλα μη τυρανίεις 'μεν
Τ' εμόν 'η ψ̌ήν ολίγον έν', εβγαίν' κι άλλο 'κ̌' ευρίκς 'μεν.

Δείτε το σχετικό βίντεο με δύο ανέκδοτα τραγούδια των Ελλήνων του Κάρς

Στο σχετικό βίντεο ακούγεται ο αείμνηστος λαογράφος μας Στάθης Ευσταθιάδης επαινώντας τον Λάζαρο Νικολαϊδη απ' το Αζάτ του Κάρς

(κάτοικο Σωτήρας Αμυνταίου) για τους παλιούς Καρσλίδικους σκοπούς που του αποκάλυψε.

Print

More Articles ...