Εσύ την βούκα-σ' εγνώρτ'σον. Ποντιακά ανέκδοτα Χαλδείας Πόντου, Γιάννε Ανεφορέτε.

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Γλώσσα

βούκα,ανεφορέτες,ανεφορίτης,τσίτη,χαλδείας,κοροξενοί,κοροξενίτες,άρτασσα,άδρασσα,συφάγια,αγνόν,πουγαλεμένον,αποφκακές,ποντιακή,λαογραφία,ανέκδοταΈναν ημέρα κάμποσ’ νομάτ’ Κοροξενοί επήγαν σην Άρτασσαν κές. Ση στράταν σίτια̤ επαίναν, επείνασαν. Αρ άμον ντο έρθαν σ΄έναν κρύον πεγάδ’ κεκά εκάτσαν κά και εξέγκαν τα ψωμία τουν και τα συφάγια τουν και ερχίνεσαν να τρώνε, χώρια είνας ασόν άλλον. Σίτια̤ έτρωγαν έρθεν να περάν επεκές ένας τούρκος, καβαλκιασμένος σ’ άλογον κι άμον ντο είδεν-ατς πως τρώγνε χώρια̤ είνας ασον άλλον, κάπως αγνόν έρθεν-ατον και εστάθεν και ερώτεσεν-ατς, απ’ είναν – είναν.

- Όλαν, σέν νέριαλιν-σιν ; ( Βρε σύ από πού είσαι ; )
- Κιόριαξιαλη-ιμ, εφέντιμ. ( Κοροξενός είμαι )
- Σιάν νέριαλιν-σιν ; ( Εσύ από που είσαι ; )
- Πέν-τα Κιόριαξιαλη-ιμ ( Κι εγω Κοροξενός είμαι )
- Σιάν ; ( Εσύ ; )
- Χιάπιμιζ Κιόριαξιαλη-ιζ, εφέντιμ ( Όλοι μας Κοροξενοί είμαστε )
- Ποϊλε-ισε ουτάνμιορσουνούζ-τα, αϊρή-αϊρή γεγίορσουνουζ ; ( Αφού είναι έτσι δε ντρέπεστε να τρώτε χώρια – χώρια ; ) είπεν ο τούρκον κι ετάραξεν τ’ ουλουνών τα ψωμία και τα σιφάγια και ξάν είπεν-ατς : Άτε περαπέρ γέϊν καρτά κιπί ( Άτε φάτε αντάμα σαν αδέρφια ).
Ντο να εφτάν οι κουρεμέν οι Κοροξενοί, ο φόβον σ̆κύλ’-υιός έν’ πήτας ψέν’. Εσέγκαν κά τα κιφάλια̤ τουν και κατακυλίζνε τα βούκας τ’ έναν σ’ άλλο από ‘πίς. Ετότες είνας απ’ εκείντς, τίνος το σιφάϊ άμον ντο ομοιάζ, θα έτουνε καλλίον ασ’ ολλονών πας ‘κ̆’ εποίκεν-ατο με την ψ̆χήν ατ’ ο πουγαλεμένον και σίτια̤ είχ̆εν το στόμαν-ατ γομάτον είπεν αποφκακές σόν σύντεκνον-ατ’ :  - Σύντεκνε, άπιστον κι αν εποίκεν την απιστίαν-ατ, εσύ την βούκα-ς εγνώρτσον !

Λεξιλόγιο : Αγνόν = παράξενο. Πάς ‘κ̆’ εποίκεν-ατο με την ψ̆χήν ατ’ = Δεν το δέχτηκε η συνείδηση του. Πουγαλεμένον = βασανισμένος. Σίτια̤ = ενώ / καθώς. Αποφκακές = κρυφά / από κάτω. Σιφάϊ = προσφάϊ - κολατσό

Πηγή : Γιάννες Ανεφορέτες (Τσίτη Χαλδείας) - Ποντικά Φύλλα – 1950

Print