Απαρδάλ’. Πολύς λόγος έγινε για την ετυμολογία αυτής της λέξης. Η σημασία της είναι όπως το: άκλερον, αστόχ̆, εγκατατελειμμένον, έρημον, παραπεταμένον. Το κορίτσι στον ύπνο του βλέπει ότι κοιμάται με έναν νέο.
Όλοι σύρ'νε το γιλάρ κι η Πηνή τη σ̆κύλ' τ' ουράδ'. (Παροιμία)
Ωραία παροιμία την οποία άκουσα προ ημερών από Σουρμενίτην. Ελέγετο για απρόκοπη και οκνηρή γυναίκα που δεν κατάφερνε να αποκτήσει ζώα κι έτσι όλοι τραβούσαν τα ηνία (γιλάρα̤) των ζώων τους, ενώ η Πηνή έμεινε να τραβάει την ουρά του σκύλου.
Άχαρον και μόγαρον
Την λέξιν άχαρος δηλαδή δυστυχής, αξιολύπητος, την μεταχειρίζονταν πολύ στον Πόντο. Άλλοτε για αστείο: Άχαρε ! μέρ' θα πάς; = που θα πάς καημένε; Ενίοτε σύνθετα μαζί με τη λέξη μαύρος "μαυράχαρος" δηλαδή πολύ δυστυχισμένος, είτε εκ παραλλήλου "μαύρε κι άχαρε".
“Η κάτα και ο πεντικόν” / Πάνου Ηλιάδη / Δύο Ποντιακοί Μύθοι του Αlbert Thumb / Από το χωρίον Τσ̆ερακμάν ανατολικά της Σαμψούντας Αμισού” του Πόντου. Στο εγχειρίδιο της νεοελληνικής γλώσσας του Γερμανού γλωσσολόγου Albert Thumb (1865-1915), στη δεύτερη έκδοση του 1910, ανάμεσα σε άλλα διαλεκτικά κείμενα της νεοελληνικής υπάρχουν και τρείς ποντιακοί μύθοι. Του σημαντικού αυτού έργου υπάρχουν δύο μεταφράσεις στα αγγλικά.
Όντες εβράδυνεν την Κερεκήν και τα πόρτας τ΄ οσπιτί όλα̤ έσανε κλειδωμένα. Ατού απέσ’ έσανε τοπλαεμέν’ οι μαθητάντ’ τη Χριστού, γιατί πολλά εφογούνταν τοι Ιουδαίοις.
