Ταπιάτ, Έξεργος, Έπεργος, Μουρδουλίζω,Έταιρος, Έτερος. Ποντιακή διαλεκτολογία

Οικογένεια Ιορδάνη Παπαδόπουλου Τσίτε Άρδασας ΠόντουΤαπι͜ά̤τ’
(το) Ταπιά̤τιν, Ταπι͜ά̤τ’ , Ταπιγι͜ά̤τιν, Ταπιγιέτ, από το Αραβικό tabiat = διάθεση, έξις, φύσις, συνήθεια, χαρακτήρ’ (φυσική διάθεσις)

Print

Δα̤βαίνω ή δεβαίνω. Ποντιακή διαλεκτολογία. Ετυμολογία, ιδιωματισμοί

Οικογένεια αστών της Τραπεζούντας πριν το 1920Δεβαίνω (Χαλδία), δά̤νω (Κοτύωρα), Αόριστος : εδέβα, εδήβα, Μετοχή : δα̤βούμενος. Απ’ το αρχαίο διαβαίνω. Ο τύπος δά̤νω κατ΄επίδραση του δά̤ζω , δι ου ο ιδιωματισμός δα̤βάζω.

Print

Τη βουδί τ' αράεμαν. Διήγηση απ' την Τσιμερά της Μούζαινας της Χαλδίας του Πόντου

Παρχάρι στον Πόντο. Διήγηση απ την Τσιμεράν τη Μούζαινας της Χαλδίας του Πόντου Διήγηση εκ του χωρίου Τσιμερά της Μούζαινας επαρχίας Χαλδίας του Πόντου. Στην Τσιμεράν τη Μούζαινας Ανανίας εχάσεν το βούδ’ν-ατ. Ερούξεν σ’ αράγεμαν η γαρή-ατ και τα παιδί-ατ. Εράεψαν αδά, εράεψαν εκεί, πουθέν ‘κ̆’ εύραν ατο, εσκώθεν κι Ανανίας σην αραήν.

Print

Η Ιμερίτ'σσα (Ιμερίτισσα). Ανέκδοτη διήγηση Π. Η. Μελανοφρύδη

Το Καθολικό της Ιεράς Μονής του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου στην Ίμερα της Χαλδίας (Μονή Καλογραιών)Ουντάν έρχουνταν α σην Τραπεζούνταν οι πρόσφυγες, το καράβ’ το εφέρνεν ατ’ς εσέβεν σα Στενά. Νύχτα έτον κα τα φώσα̤ ολόερα εφώταζαν. Ούλ’ ετζάϊζαν; αχά η Πόλ’! Έρθαμε στην Πόλ’!

Print

Πόθεν η ονομασία Σουμελά (Παναγία) - Γλωσσολογικά Πόντου

Το εσωτερικό της Ιεράς Μονής Παναγίας Σουμελά Πόντου -  9 Ιανουαρίου 1903Διάβασα κάποτε σε ένα βιβλίο, μια ιστορία για την υπερκείμενη της Τραπεζούντας Ιερά Μονή της Παναγίας στο όρος Μελά που τιμά την κυρία Θεοτόκο, ότι η προσφώνηση “Σουμελά” παράγεται απ’ το τροπάριο “Ω σύ Μελά”.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ