Αφορισμένε. Η ιστορία αλλά και η χρήση του λήμματος απ' τους Έλληνες του Πόντου

Οικογενειακή φωτογραφία του δικηγόρου Κερασούντας Παναγιώτη Ερμείδη, θύματος του τοπάλ οσμάν. Εάν συγκατοικήσει κανείς με Έλληνες Ποντίους, θα διαπιστώσει ότι η πρώτη λέξη της ευχής ή της κατάρας που μεταχειρίζονται είναι η λέξη “αφορισμένε” ακριβώς όπως χρησιμοποιείται στην Ελλάδα η έκφραση "μα τον Χριστό σου, μα την Παναγία σου”.

Print

Γλωσσολογικά και Ετυμολογικά Πόντου, υπό του διδασκάλου Παντελή H. Μελανοφρύδη. Καρχανά ή Κερχανά, Κέγρος ή Κέργο, Πουρού’τς, Τσάν κι όχι τζάν, Τσανεύω, Μαρζαλάγκ ή Μαρτζακάκ, Φουτούλ', Τουκάν, Λαλασεύω, Κοκκόβα̤.

Οικογένεια Σπυρίδωνα Μαρμάνη Παπαδόπουλου - ΠόντοςΚαρχανά ή Κερχανά (όπως προφερόταν στο χωριό του Μελανοφρύδη) ήταν άγνωστη λέξη στην περιφέρεια μας και μόνο στο μοιρολόγι: “..Γουρπάν’τς οσπιτοχάλαστε και τσαχοποζεμέντσα, εχάλασες την καρχανά σ’ κι επόζεψες το κέγρος”, εξ όσων θυμούμαι απαντάται με την σημασία του οίκου ή μάλλον του συνόλου της οικογένειας, του οικογενειακού κύκλου του οποίου η αποθανούσα αποτελούσε μέλος.

Print

Ανέκδοτες διηγήσεις Γίμερας (Ίμερας) - Ματσούκας - Χαλδίας - Γλωσσικά Σύμμεικτα Πόντου

Ιερά και σεβασμία Βασιλική, Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Παναγία του Μελά (Σουμελά) στον ΠόντοΗ Μαντσάνα - Γ. Καραγιαννίδου (Διήγηση Ματσούκας)
‘ς σα παλαιά τα χρόνια̤, έ κιτί καιρός, ο Κώστης ο Κολχόϊς και κάμποσοι νοματοί κι άλλ’ ασ’ την Ποντίλαν, επήγαν τον δεκαπενταύγουστον ΄ς σην Σουμελά την Παναγίαν. Τη Κώστη το χασ̌λούχ πά εκατόν παράδες. Άρ άμον ντ’ έφτασαν εκεί όλ’ επήγαν ΄ς σην λειτουργίαν.

Print

Νιώτικα. Λαογραφικά, γλωσσικά και ιστορικά της Οινόης του Πόντου.

Μαθητές του σχολείου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου το 1922Έχ̌εις καλά παιδία, τα κρόσ̌ια τι να φτάς ; Και έχ̌εις κακά παιδία, πάλι τι να φτάς ατά;
Έχεις καλά παιδιά, τι να τα κάνεις τα γρόσια ; Και έχεις κακά παιδιά, πάλι, τι να τα κάνεις; Δεικτικόν της ευτυχίας που τα καλά παιδιά στερεώνουν και τα κακά γκρεμίζουν.

Print

Δύο μύθοι του χωρίου Σταυρίν του Πόντου

Αετός συλλαμβάνον λαγωόν - Έμβλημα Κρώμνης Πόντου ‘Σ ση χαρά πα ξύλα θα κοβαλώ. (Πρώτος μύθος)
Το λεοντάρ’ θ’ εγυναίκιζεν και ελάλεσεν ΄ς σην χαράν όλα̤ τη ‘ης τα τετράποδα και τα πετούμενα. όλα̤ τα πλάσματα εφόρεσαν κι’ ενέλλαξαν και εχπάσταν ‘ς σην χαράν. Ο γάϊδαρον μοναχόν ξάϊ ‘κ̌ ’εσυνωρθάεν. Εφορτώθεν το σεμέρ’ ν΄ατ’ και εδέβεν πλάν. ΄Σ ση στράταν είδεν ατόν αλεπόν και ερώτεσεν ατόν.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ