Νιώτικα. Λαογραφικά, γλωσσικά και ιστορικά της Οινόης του Πόντου.

Μαθητές του σχολείου Τσάγκερις της Οινόης του Πόντου το 1922Έχ̌εις καλά παιδία, τα κρόσ̌ια τι να φτάς ; Και έχ̌εις κακά παιδία, πάλι τι να φτάς ατά;
Έχεις καλά παιδιά, τι να τα κάνεις τα γρόσια ; Και έχεις κακά παιδιά, πάλι, τι να τα κάνεις; Δεικτικόν της ευτυχίας που τα καλά παιδιά στερεώνουν και τα κακά γκρεμίζουν.

Print

Δύο μύθοι του χωρίου Σταυρίν του Πόντου

Αετός συλλαμβάνον λαγωόν - Έμβλημα Κρώμνης Πόντου ‘Σ ση χαρά πα ξύλα θα κοβαλώ. (Πρώτος μύθος)
Το λεοντάρ’ θ’ εγυναίκιζεν και ελάλεσεν ΄ς σην χαράν όλα̤ τη ‘ης τα τετράποδα και τα πετούμενα. όλα̤ τα πλάσματα εφόρεσαν κι’ ενέλλαξαν και εχπάσταν ‘ς σην χαράν. Ο γάϊδαρον μοναχόν ξάϊ ‘κ̌ ’εσυνωρθάεν. Εφορτώθεν το σεμέρ’ ν΄ατ’ και εδέβεν πλάν. ΄Σ ση στράταν είδεν ατόν αλεπόν και ερώτεσεν ατόν.

Print

Ο Λυπηρίδης ο Θόδωρον - Ανέκδοτη διήγησις χωρίου Παρτίν Κρώμνης Πόντου

Παντελής Ηλία Μελανοφρύδης ο διδάσκαλος εξ Αδύσσης Πόντου Ο Λυπυρίδης ο Θόδωρον ας σο Παρτίν, έτον αγράμματος, άμαν το τσιμίδ’ν ατ’ εδούλευεν. Έξυπνος, τετραπέρατος και πολλά τίμιος, ΄ς σο χωρίον ούλ’ εποίναν ατόν εχτιπάρ’ και πάντα ουντάν είχαν κάποιον σοβαρόν δουλείαν έλεγαν: Ας ερωτούμε τον θείον τον Θόδωρον.

Print

Αού’ τ’ απί τσ̌’ έφαεν; Ανέκδοτο Ματσούκας του Γ. Ζερζελίδη - Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Πόντου

Ανέκδοτο Ματσούκας - Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Πόντου. Απ' τον γλωσσικό θησαυρό των Ελλήνων του Πόντου.Σ’ εμπροσνά τα χρόνα̤ η Ζάβερα γομάτον ‘πιβόλα̤ απίδα̤ έτον. ΄Σ σο Λεφτοκαρέν απάν’, το παλαιόν το χωρίον, ‘ς σα τσ̌αϊρια̤ ‘πεσ̌κέσ’ ετέρνες παμπάλαια ασ̌λαμάδας άμον θεμόνα̤ τα ρίζας ατουν, πεντακόσ̌α ‘ξακόσ̌α χρονών δεντρά.

Print

Το γλωσσικό ιδίωμα της Σαντάς του Πόντου

Ενορία Ζουρνατσάντων Σάντας περίπου το 1910. Στη φωτογραφία η Μεμισίνα με τη κόρη και τα εγγόνια τηςΗ διάλεκτος του Πόντου και ιδιαίτερα της Σαντάς, είναι μια από τις χαρακτηριστικότερες ελληνικές διαλέκτους. Σώζει τον μεσαιωνικό, τον βυζαντινό χαρακτήρα της, με πολλούς γλωσσικούς και γραμματικούς τύπους και λέξεις αρχαϊκές, ακόμα δε και ομηρικές.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ