Ιστορία της Κρώμνης απο της αλώσεως της Τραπεζούντας μέχρι της καταργήσεως των μεταλλείων (1462-1854)
Κάθε ένας που αλλαξοπιστούσε είχε το δικαίωμα να μεταχειρίζεται οποιονδήποτε χριστιανό όπως ήθελε, χωρίς να οφείλει λόγο σε κανένα. Ούτε ακόμη και αυτή η κυβέρνηση του επιβαλλόταν, αντιθέτως μάλιστα τον υποστήριζε και τον ενθάρρυνε κι από αυτή την αριθμητική υπεροχή των εξισλαμισθέντων δημιουργήθηκαν οι περίφημοι Τερέμπεηδες των μερών μας, η εξουσία των οποίων ξεκινά από τον 17ο αιώνα.
Read more ... Add new comment
Κάποιες παραδόσεις λένε ότι οι ορεινοί κάτοικοι της χώρας μετά την άλωση της Τραπεζούντας πολέμησαν με τους τούρκους, την δε παράδοση αυτή υποστηρίζουν και οι μαρτυρίες ποιημάτων της εποχής εκείνης. 
Η ιστορία της Κρώμνης από των αρχαιοτάτων χρόνων μέχρι του 1462 συνέχεια από το προηγούμενο - Α.Ι. Παρχαρίδου - Πηγή: Ποντιακή Εστία Τεύχος 44-45. 
Στις 12 Σεπτεμβρίου του 1921, ενάμιση χρόνο δηλαδή νωρίτερα από το γενικό ξερίζωμα του Ποντιακού Ελληνισμού η Σάντα έπαψε να υπάρχει. Γυναίκες, γέροι και παιδιά με ελάχιστους στρατεύσιμους που δεν είχαν προφτάσει να διαφύγουν, πήραν το δρόμο προς την εξορία. 
Η Κοινότης Χάνδερε του Κυβερνείου Κάρς, γράφει υπό ημερ. 4 Δεκεμβρίου 1917: «το μέρος όπου βιούμεν είνε εξ’ όλων των του Κυβερνείου το μόνον αγονώτατον και ορεινότατον, το μη κατάλληλον ούτε εις γεωργίαν, ούτε εις κτηνοτροφίαν, ως Κυβερνητικόν δε καθό δασώδες, δεν δυνάμεθα να φυλάττωμεν πλείονα της μιάς αγελάδος ζώα.
