Γετίμ ογλης. Δημώδες άσμα του ορφανού Γετίμογλη της περιφέρειας Ματσούκας του Πόντου.

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Δημώδη Άσματα

γετίμογλης,γετίμιν,γετίμ,ποντιακά,τραγούδια,ματσούκα,πόντου,τραπεζούντα,λαογραφία,χοροίΕμέν' λέγ'νε Γετίμ – Ογλή, επέθανεν ο κύρ' –ιμ'
με τη κυρού μ' τον θάνατον εχάθεν το χατήρι μ'

Ν' αηλί εσέν' Γετίμ – Ογλή, εχάθεν τ' εχτιπάρι σ' ,
εχ̌όντσεν και 'κ̌ι' λιμενεύ', 'ς σο ξερόν το κιφάλι σ'

Δείτε το βίντεο με το τραγούδι του Γετίμ-Ογλη

Πατούρεψα τον εαυτό μ' , εσ̌κεπάγα ν' ασο χρέος,
βλαστήμεσα, βλαστήμεσα, εγέμ' άμον εβραίος

Ν' αηλί εσέν' Γετίμ – Ογλή, τα τεφτέρια σ' εβσήγαν,
ατσ̌ιάπ' σα πόσα ψ̌ήα απέσ', τα αίματα σ' εξ̌ύγαν

Ν' αηλί εσέν Γετίμ – Ογλή, το χάλ' ντ' εκατεστάθες,
εννέα μήνας ΄ς σο κρεβάτ', πιτίν επενεστάθες.

Λεξιλόγιο :
Γετίμιν , Γετίμ’ εκ του τουρκικού yetim = ορφανό παιδί. (Γετίμ’ να ελέπω ‘σε = (Αρά, κατάρα), να σε δώ ορφανό = να ορφανέψεις.
εχ̌όντσεν = χιόνισε (εχ̌όντσες ΄ς σο κιφάλι σ’ = άσπρισαν τα μαλλιά σου)
΄κ̌ι = (ούκ) δεν
λιμένεμαν & λιμενεύω = εγκαθίσταμαι σε μέρος ασφαλές, αποκαλύπτομαι από τα χιόνια που λιώνουν
πατουρεύω = τουρκ.λέξη batirmak = βυθίζω. Παράδειγμα : Θάλασσα ‘κ̌ι’ φοούμαι ‘σε, βαθέα θα ταλεύω, παπόρια̤ ντο χωρίζ’νε μας, όλια̤ θα πατουρεύω. Μεταφορικά η λέξη πατουρεύω σημαίνει χρεοκοπώ , πατουρεμένος = χρεωκοπημένος, πατούρεμαν = χρεωκοπία
ταλεύω = εισδύω – εισέρχομαι.
εσ̌κεπάγα = σκεπάστηκα – καλύφθηκα από – φορτώθηκα
εγέμ’ = έγινα, ομοίασα ως
τεφτέρια̤ = κατάστιχα - σημειωματάρια
βζήνω = σβήνω (εβζήγαν=έσβησαν)
ατσ̌ιάπ’ = άραγε, μήπως
ξ̌ύνω = ξ̌ύω (εκχύνω) = χύνω. Εξύγαν = χύθηκαν
εκατεστάθες = καταστήθηκες, επιβαρύνθηκες
πιτίν = αγνώστου ετύμου
επενεστάθες = αναστήθηκες

Πηγές - βοηθήματα  : Στάθης Ευσταθιάδης (Στο ηχητικό ντοκουμέντο παίζει λύρα και τραγουδά ο ίδιος) & Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντιακής διαλέκτου : † Ανθίμου Α. Παπαδόπουλου. 

 

Print