Το Χαμόμηλον - ή κοντομηλιά

χαμέμηλον,χαμόμηλον,κοντομηλιά,τραγούδια,ποντιακά,χαλδίαΚαι ντ΄έπαθες χαμόμηλον ‘κ̌’ ανθείς μήλα και φέρεις;
Γιάμ’ η ρίζα σ’ εδίψασεν, γιάμ ο καρπός ελάγεν ;
Γιάμ ας σα χαμελόκλαδα σ’ κανέναν εζαλήγεν ;
Η ρίζα μ’ ‘κ̌’ εδίψασεν και ο καρπό μ’ ‘κ̌’ ελάγεν,
κι ας σα χαμελοκλάδια μου κανέναν ‘κ̌’ εζαλίεν.
Έναν κορίτς κι’ έναν παιδίν ΄ς σην ρίζα μ’ εφιλιάγαν,
εδώκαν όρκον κι’ ώμοσμαν να μ’ εφτιάν χωρησίαν.
Κι ατώρα ‘ποίκαν χωρησιάν γιάμ’ θα ‘χω ΄γω το κρίμαν.

Παρακολουθείστε το σχετικό μας βίντεο για το δημώδες άσμα

Το τραγούδι είναι τοποθετημένο πάνω στο ομαλό (ομάλ') χορό της περιφέρειας Τραπεζούντας και η χρονική αγωγή είναι αργή. 

Print

Απόψε ετραγώδησε καρδιά μου, Θύμιγμαν Σουρμένων

γάμος,τραπεζούντα,πόντος,γαμήλια,έθιμαΑπόψε ετραγώδησε καρδιά μου, καρδιά μου. Ανάμεσα 'ς σο κάστρον, έχω καρδιά καημένον . Εξύπνησε τ' εφτά χωρία, καρδιά μου, καρδιά μου. Τ' εξήντα μαχαλάδες, έχω καρδιάν καημένον. Για κλέφτες έν', για πόρνος έν', καρδιά μου, καρδιά μου, για καστροπαραδότες.
Κλέφτες 'κ' είμαι, πόρνος 'κ' είμαι, καρδιά μου, καρδιά μου, κάστρον κι' παραδίνω, έχω καρδιάν καημένον. Τρία ημερνών καμπρός είμαι, καρδιά μου, καρδιά μου. Δώδεκα χρόνια λείπω, έχω καρδιάν καημένον.Κι' απόψ' είδα στον ύπνο μου πικρό φαρμακωμένο. Είδα και την αγάπη μου στα ξένα τα παϊρια.

Σουλτάνα Σαλβαρά το γένος Μαυροπούλου Κελώνσα Σουρμένων - Θήμιγμαν : Της νύφης που μπαίνει πρώτη φορά στο χορό με τον γαμπρό.

Δείτε το σχετικό βίντεο για το Θύμιγμαν των Σουρμένων του Πόντου

Print

Άνοιξον ρίζα μ’ άνοιξον, Καθιστικός σκοπός της περιφέρειας των Σουρμαίνων

λιμάνι,σούρμενα,πόντου

Άνοιξον ρίζα μ’ άνοιξον, άνοιξον ας εμπαίνω
τσ̌εχέλκον παλλικάρ’ είμαι και τη σεβτάς καμένον

Τριυλιστά τριυλιστά ΄ς σην αύλια̤ σ’ εβραδά̤στα
εσύ την πόρτα σ’ ‘κ̌’ ένοιξες και με τα δά̤κρυα̤ ‘χπάστα

Δείτε το σχετικό βίντεο με το ομώνυμο δημώδες άσμα

Λαλώ λαλώ και ‘κ̌ι’ λαλείς να κόπετ’ τη λαλία σ’
ας σον Θεόν ν’ ευρίκ΄ς ατο με την περηφανία σ’

Print

Πατώ και κ̌ι βουλίζω, δημώδες άσμα Νικόπολης Πόντου

νικόπολη,γαράσαρη,πόντου,σεμπίνκαραχισάρ,γαμήλια,ενδυμασία,ανδρικήΠατώ και 'κ̌ι βουλίζω τον κόσμον 'κ̌ι' γρωνίζω
και για τ' εσέν' τρυγόνα μου ντολμάδες θα τυλίζω

Ας αφήνουμ' τα ψέματα κι ας αρχινούμ' τ' αλήθεια
ο πετεινός εγγένεσεν κι εποίκεν κολο(γ)κύθ͜ια̤

Έναν δύο κι άλλο τρία, ντ' έμορφον έν' η παντρεία

 

Δείτε το σχετικό βίντεο με το σατυρικό δημώδες άσμα της Νικόπολης του Πόντου πάνω στο χορό Τίκ

Print

Πάρθεν η Ρωμανία, δημώδες άσμα Πόντου

άλωση,ρωμανίας,πόντου,δημώδες,άσμα

Έναν πουλίν, καλόν πουλίν, εβγαίν' από την Πόλιν,
μηδέ σ' αμπέλια 'κόνεψεν, μηδέ σε περιβόλιν,
επήεν και ν' εκόνεψεν σ' Αγιά-Σοφιάς την πόρταν.
Ένοιξεν τ' έναν το φτερόν, σο αίμαν βουτεμένον.
και σ' άλλο το φτερόν εθέ, χαρτίν βαστά γραμμένον.
Ατό κανείς 'κι αναγνώθ', κανείς 'κι ξερ' ντο λέει,
μηδέ κι ο Πατριάρχης μας με όλους τους ποπάδες.

Κι έναν παιδίν, καλόν παιδίν, πάει και αναγνώθει.
σίτια αναγνώθ' και σίτια κλαίει, σίτια κρούει την καρδίαν:
Ν' αϊλί εμάς και βάι εμάς, 'πάρθεν ή Ρωμανία!
ν' αϊλί εμάς και βάι εμάς, οι Τούρκ' την Πόλ' επαίραν.

Δείτε το σχετικό βίντεο με πλούσια ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ