Το χωρίον Σεβαστό (Σέσλοβον) - Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς

Ο οικισμός Σέσλοβον βρίσκονταν 6 χιλιόμετρα ανατολικά του Κιλκίς και ήταν στην ανατολική όχθη του Γαλλικού ποταμού, κοντά στο σημείο που συμβάλει o Σπανός ποταμός, σε υψόμετρο 190 μέτρα.

Σε τοποθεσία κοντά στον οικισμό υπάρχουν και ερείπια παλαιού κάστρου. Η τοποθεσία στην οποία βρίσκονται τα ερείπια καλείται Μοναστήρι υποδηλώνοντας ότι τα ερείπια αναφέρονται σε παλιό Μοναστήρι που εγκαταλείφθηκε παλιότερα.  Το χωρίον Σεβαστό (Σέσλοβον) του νομού Κιλκίς. Τις πέτρες από τα ερείπια χρησιμοποίησαν οι πρώτοι πρόσφυγες κάτοικοι για να κατασκευάσουν τα πρώτα πέτρινα σπίτια τους. Επίσης νοτιότερα του οικισμού σε απόσταση ενός χιλιομέτρου και εντός του αγροκτήματος του οικισμού βρίσκονταν τα ερείπια ενός παλιού χωριού με την ονομασία Παλαιχώρ καθώς και τα νεκροταφεία του. Στην Απαρίθμηση των κατοίκων το 1913, κατεγράφησαν 93 κάτοικοι (50 άνδρες και 43 γυναίκες). Το 1914 ήταν ένα τσιφλίκι ημικατεστραμμένο οι κάτοικοι ήταν βουλγαρόφωνοι ενώ υπήρχε και ελληνική σχολή στοιχειώδους εκπαίδευσης. Το 1919 ο οικισμός Σέσλοβον αναγνωρίστηκε ως οικισμός και προσαρτήθηκε στη Κοινότητα Κιλκίς. Στην απογραφή πληθυσμού του 1920, κατεγράφησαν 60 άνδρες και 47 γυναίκες, σύνολο 107 κάτοικοι. Μέχρι το 1923 ο οικισμός κατοικούνταν κυρίως από εξαρχικούς οι οποίοι κατοικούσαν εκεί με την ανταλλαγή πληθυσμών της Συνθήκης του Νεϊγύ, όταν και προσέφυγαν στην Βουλγαρία. Ανέρχονταν σε περίπου 200 άτομα. Στην απογραφή προσφύγων του 1923 βρέθηκαν στον οικισμό 169 πρόσφυγες (88 άνδρες και 81 γυναίκες). Μετά το 1923 ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στον οικισμό και άλλες προσφυγικές οικογένειες αυξάνοντας τον αριθμό κατοίκων το 1928 σε 68 οικογένειες προσφύγων (257 άτομα) σύμφωνα με τη Γ.Δ.Ε.Μ. - Ε.Α.Π. Ήταν αμιγής προσφυγικός οικισμός. Το 1927 ο οικισμός Σέσλοβον μετονομάζεται σε Σεβαστό. Στις 14 Οκτωβρίου 1927 η Επιτροπή Αποκαταστάσεως Προσφύγων παρέδωσε στις Οικογένειες των προσφύγων οικήματα (μετά των οικοπέδων) που ήταν προηγουμένως τουρκικές ιδιοκτησίες. Οι οικογένειες των προσφύγων προέρχονταν από χωριά των επαρχιών Μοναστήρι (Σερβία) και Καρς του Καυκάσου. Στην απογραφή του 1928, εκ των 308 κατοίκων, οι 86 ήταν πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Σύμφωνα με το Ονομαστικό Ευρετήριο Αγροτών Προσφύγων, στον οικισμό καταγράφηκαν το 1928, 100 δικαιούχοι «αρχηγοί οικογενειών αγροτικώς εγκατεστημένων και των μελών τοιούτων οικογενειών δικαιούχων-κατά τους ισχυρισμούς των-αποζημιώσεως εξ ανταλλαγής (Αρ. 143041-143140). Το 1934 ο οικισμός Σεβαστό αποσπάται από το νομό Θεσσαλονίκης και προσαρτάται στο νομό Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 341Α της 08/10/1934 ). Οι κάτοικοι του χωριού ήταν Σαρακατσάνοι και πρόσφυγες, προερχόμενοι από τον Πόντο και την Ανατολική Θράκη.  Οι πρόσφυγες από τον Πόντο, προέρχονται από το χωριό Σιντισκόμ, που μετονομάστηκε σε Γιαλνιζτζάμ, της περιοχής Αρνταχάν, Καρς Καυκάσου στο οποίο μετακινήθηκαν το 1878 μετά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο από την περιοχή της Αργυρούπολης του Πόντου και συγκεκριμένα από τα χωριά Τεμιρτσήκιοϊ, Μάλαχα και Αρταπίρ. Τα Μάλαχα της επαρχίας Χαλδίας του Πόντου. Επίσης, Πόντιοι πρόσφυγες κατάγονται από τα χωριά Άη-Φωκά, Κορκοτά, Σίσια και Μούζενα της περιοχής Αργυρούπολης Πόντου καθώς και από την Μπαϊπούρτη. Οι προερχόμενοι από την Ανατολική Θράκη κάτοικοι, κατάγονται από τα χωριά της Αρκαδιούπολης Λουλέ Μπουργκάζ).Κορκοτάς Χαλδίας Πόντου / Παναγιώτης Αναστασιάδης Διδάσκαλος & Ι. Μονή Παναγίας Γουμερά. Πριν το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο στο χωριό κατοικούσαν πάνω από 400 άτομα. Στην δεκαετία του 1940 υπήρχε μεγάλη συμμετοχή των κατοίκων στις οργανώσεις της Εθνικής Αντίστασης καθώς και στον Δημοκρατικό Στρατό. Έτσι, πολλοί στο τέλος του Εμφυλίου πολέμου βρέθηκαν στις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης για να επιστρέψουν, όσοι επέζησαν το 1964 - 1966 και μετά το 1974. Το αποτέλεσμα ήταν να ερημώσει το χωριό κατά την περίοδο μετά τον πόλεμο και έως σήμερα να κατοικείται κύρια από τους γεροντότερους. Σήμερα στο χωριό κατοικούν κυρίως οι ασχολούμενοι με γεωργικές εργασίες και συνταξιούχοι. Πολλοί από τους Σεβαστιώτες διαμένουν στην πόλη του Κιλκίς ασχολούμενοι με εμπόριο και παροχή υπηρεσιών αλλά μεγάλο μέρος τους διαμένουν και στην πόλη της Θεσσαλονίκης (πάνω από 150 οικογένειες) και δίνουν την παρουσία τους στην κύρια πανήγυρη του χωριού, του Αγίου Πνεύματος. Ελάχιστοι είναι μετανάστες στο εξωτερικό Γερμανία, Σουηδία, Αυστραλία, Ελβετία αλλά και στις πρώην Ανατολικές χώρες. Από το 2011 μέχρι σήμερα το Σεβαστό (μαζί με το Κιλκίς, την Αργυρούπολη, το Ζαχαράτο, την Κολχίδα, το Μεταλλικό και την Ξηρόβρυση) αποτελούν την Δημοτική Κοινότητα Κιλκίς, της Δημοτικής Ενότητας Κιλκίς, του δήμου Κιλκίς της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς. Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς. 

Απογραφές: 308 κάτοικοι (1928), 470 (1940), 248 (1951), 219 (1961), 181 (1971), 197 (1981), 143 (1991), 103 (2011) Κάρς (Γάρς) & Καύκασος. Ιστορία - Λαογραφία - Πολιτισμός. 

Το χωρίον Σεβαστόν (Σέσλοβον) - Προσφυγικοί οικισμοί του νομού Κιλκίς - Πηγή: Λουκάς Π. Χριστοδούλου - Προσφυγικοί Οικισμοί ΕΑΠ στη Μακεδονία 1928

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com