Το χωρίον Κάτω Απόστολοι (Νέο Αποστολάρ) - Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς

Ο οικισμός Νέο Αποστολάρ ήταν ένα τσιφλίκι που βρίσκονταν σε υψόμετρο 80 μέτρων βόρεια της λίμνης Πικρολίμνης, 16 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά του Κιλκίς και 52 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Θεσσαλονίκης.

Το 1914 οι κάτοικοί του ήταν Αθίγγανοι. Στο Νέο Αποστολάρ’ μετά το 1922 και έως το 1928, η Γ.Δ.Ε.Μ.- Ε.Α.Π. εγκατέστησε 131 οικογένειες 482 άτομα. Οι κάτοικοί του το αποκαλούν Θρακιώτικο γιατί η πλειονότητά τους είναι Θρακιώτες πρόσφυγες από την Ροδώνη (Ντουλούκιο) της Ανατολικής Θράκης που τον Σεπτέμβριο του 1922 εγκαταστάθηκαν στην περιοχή. Στις 30 Απριλίου 1927, η Ε.Α.Π. παρέδωσε στις 125 οικογένειες προσφύγων οικήματα που κατασκεύασε η γερμανική εταιρεία DE.ΗA.TE.GE, που έπειτα από σύμβαση με την Ε.Α.Π. κατασκεύαζε οικήματα για την εγκατάσταση των προσφύγων. Το χωρίον Κάτω Απόστολοι ή Νέο Αποστολάρ του νομού Κιλκίς. Από τις 125 οικογένειες των προσφύγων οι 121 προέρχονταν από το χωριό Ροδώνας των Μαλγάρων της Ανατολικής Θράκης. Ήταν αμιγής προσφυγικός οικισμός. Το 1928 ο οικισμός Κάτω Απόστολοι αναγνωρίζεται και προσαρτάται στη κοινότητα Μαυρονερίου του νομού Θεσσαλονίκης με το Φ.Ε.Κ. - 16/05/1928, ενώ το 1931 ο οικισμός αποσπάται από την κοινότητα Μαυρονερίου και προσαρτάται στη κοινότητα Νέου Γυναικοκάστρου. Στην απογραφή του 1928, εκ των 403 κατοίκων και οι 403 πρόσφυγες που ήρθαν, εγκαταστάθηκαν μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Το 1934 ο οικισμός Κάτω Απόστολοι και η κοινότητα Νέου Γυναικοκάστρου που ανή κει, αποσπώνται από το νομό Θεσσαλονίκης και προσαρτώνται στο νέο νομό Κιλκίς με το Φ.Ε.Κ. 341Α της 8/10/1934. Το 1997 ο οικισμός Κάτω Απόστολοι με το πρόγραμμα «Καποδίστριας» αποσπάται από την κοινότητα Νέου Γυναικοκάστρου (καταργείται) και προσαρτάται στον δήμο Πικρολίμνης με το Φ.Ε.Κ. 244Α της 4/12/1997 όπου και παραμένει μέχρι το 2010, όταν και αποσπάται από το δήμο Πικρολίμνης ο οποίος καταργείται και προσαρτάται στον δήμο Κιλκίς με το Φ.Ε.Κ 87Α της 7/06/2010. Από το 2011 οι Κάτω Απόστολοι μαζί με το Βακούφι, την Κοκάρτζα και το Νέο Γυναικόκαστρο, αποτελούν την Τοπική Κοινότητα Νέου Γυναικοκάστρου, της Δημοτικής Ενότητας Πικρολίμνης, του δήμου Κιλκίς της Περιφερειακής Ενότητας Κιλκίς.
Απογραφές: το 1928, 403 κάτοικοι, το 1940, 456, το 1951, 442, το 1961, 502, το 1971, 339 το 1981, 432, το 1991, 306 και το 2011, 267 κάτοικοι. Τα προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς

Το χωρίον Κάτω Απόστολοι (Νέο Αποστολάρ) - Προσφυγικά χωριά του νομού Κιλκίς. Πηγή: Λουκάς Π. Χριστοδούλου «Οι προσφυγικοί οικισμοί της Ε.ΑΠ. στη Μακεδονία 1928», Ένωση Σπάρτης Μικράς Ασίας, Αθήνα 2023

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com