Το χωρίον Αγία Κυριακή (Ποταρές ή Πετερές) - Προσφυγικοί οικισμοί του νομού Κιλκίς

Το χωρίον Αγία Κυριακή (Ποταρές ή Πετερές) - Προσφυγικοί οικισμοί του νομού Κιλκίς

Ο οικισμός Ποταρές βρίσκονταν στο βόρειο-κεντρικό τμήμα του νομού Κιλκίς, σε ημιορεινή θέση στις νοτιοδυτικές απολήξεις του όρους Δύσωρο, σε μέσο σταθμικό υψόμετρο 220 μ. Απέχει από την πόλη του Κιλκίς 15 χλμ. περίπου προς τα βόρεια. Στην Απαρίθμηση το 1913, κατεγράφησαν 165 κάτοικοι (85 άνδρες και 80 γυναίκες). Το 1914 αποτελούνταν από τους συνοικισμούς Τζεβαπλή, Μοζαλή, Δοκουσλή και κατοικούνταν από Οθωμανούς, που παρέμειναν μέχρι το 1923, όταν και αναχώρησαν για την Τουρκία σύμφωνα με τη Συνθήκη της Λοζάνης. Το 1919 γίνεται η σύσταση της κοινότητας Δουρακλή με έδρα τον οικισμό Δουρακλή, στην οποία προσαρτώνται και οι οικισμοί Μοχαλή, Κεσμελή, Ερεκελή, Ουσεμλή, Τσαλισλή, Ουσουσλή ή Χατζηλάρ Μαχαλέ, Δερεσελή, Τζεβακλή, Ποταρές και Δοκουσλή. 
Στην απογραφή προσφύγων του 1923 βρέθηκαν στον οικισμό 181 πρόσφυγες (99 άνδρες και 82 γυναίκες). Μετά το 1923-1924 ήρθαν και εγκαταστάθηκαν στον οικισμό και άλλες προσφυγικές οικογένειες, ανεβάζοντας τον αριθμό των οικογενειών σε 67 (236 άτομα), σύμφωνα με τη Γ.Δ.Ε.Μ.-Ε.Α.Π. Ελληνικό σχολείο πρωτολειτούργησε το 1925-1926, ενώ το τζαμί που υπήρχε στον οικισμό μετατράπηκε σε εκκλησία. Η ασχολία των κατοίκων ήταν η κτηνοτροφία και η γεωργία. Το 1927 στον νεοδημιουργηθέντα οικισμό της Αγίας Κυριακής (που έδωσαν το όνομα αυτό σε ανάμνηση του χωριού τους, Αγία Κυριακή της Προύσας) που προσαρτάται στην κοινότητα Ουσουσλού (Πλαγιών), ενώνονται οι καταργούμενοι οικισμοί Ποταρές, Τζεβακλή, Μοχαλή, Τσαλισλή και Δοκουσλή της καταργούμενης κοινότητας Ουσουσλού. 
Στις 27 Αυγούστου 1927, η Ε.Α.Π. παρέδωσε στις 57 οικογένειες προσφύγων του οικισμού τα παραχωρητήρια των οικημάτων (μετά των οικοπέδων) που ήταν τουρκικές ιδιοκτησίες. Οι πρόσφυγες προέρχονταν κυρίως από τον Πόντο και τα παράλια της Μικράς Ασίας. Ήταν αμιγής προσφυγικός οικισμός. Στην απογραφή του 1928, εκ των 377 κατοίκων, οι 319 ήταν πρόσφυγες που ήρθαν και εγκαταστάθηκαν μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή. Σύμφωνα με το Ονομαστικό Ευρετήριο Αγροτών Προσφύγων, στον οικισμό καταγράφηκαν το 1928 100 δικαιούχοι αρχηγοί οικογενειών αγροτικώς εγκατεστημένων και μέλη αυτών δικαιούχοι αποζημιώσεως εξ ανταλλαγής (Αρ. 130281-130380).  Τα προσφυγικά χωριά και οικισμοί του νομού Κιλκίς
Η Αγία Κυριακή ανήκε στο νομό Θεσσαλονίκης μέχρι το 1934, όταν αποσπάστηκε και εντάχθηκε στο νομό Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 341Α - 08/10/1934). Το 1997 ο οικισμός Αγία Κυριακή αποσπάται από την κοινότητα Πλαγιάς και προσαρτάται στο δήμο Χέρσου. Από το 1998 μέχρι το 2010 με το πρόγραμμα «Καποδίστριας» η Αγία Κυριακή ανήκε στο Τοπικό Διαμέρισμα Πλαγιάς του δήμου Χέρσου (Φ.Ε.Κ. 244Α - 04/12/1997), ενώ το 2010 αποσπάται από τον δήμο Χέρσου (καταργείται) και προσαρτάται στο δήμο Κιλκίς. Από το 2011, με το πρόγραμμα «Καλλικράτης», ανήκει στην Τοπική Κοινότητα Πλαγιάς (μαζί με τη Κορομηλιά και τη Πλαγιά), της Δημοτικής Ενότητας Χέρσου του δήμου Κιλκίς στην Περιφερειακή Ενότητα Κιλκίς (Φ.Ε.Κ. 87Α – 07/06/2010).
Απογραφές: 377 κάτοικοι (1928), 314 (1940), 269 (1951), 268 (1961), 228 (1971), 137 (1981), 127 (1991), 195 (2001), 108 (2011).

Αγία Κυριακή (Ποταρές ή Πετερές) - Πηγή: Λουκάς Π. Χριστοδούλου - Προσφυγικοί Οικισμοί ΕΑΠ στη Μακεδονία 1928.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com