Ἐκκλησίαι καὶ Σχολεῖα τοῦ Ἑλληνισμοῦ τῆς Ρωσσίας - Εἰς παρομοίαν δυσχερῆ θέσιν εὑρίσκεται ὁ θέλων νὰ δώσῃ ἀκριβῆ στατιστικὴν τῶν Σχολείων καὶ Ἐκκλησιῶν τοῦ ἐν Ρωσσίᾳ Ἑλληνισμοῦ:
ΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΚΕΡΑΣΟΥΝΤΟΣ ΠΟΝΤΟΥ. Κατὰ τὸν δέκατον αἰῶνα π.Χ., καθ' ἃ ἀναφέρει ὁ Ἡρόδοτος, οἱ Ποντοπόροι Ἕλληνες ὁρμώμενοι ἀπὸ τὴν Μητρόπολιν καὶ ἰδίως ἀπὸ τὴν πλουσίαν καὶ εὐδαίμονα Μίλητον τῆς Ἰωνίας ἵδρυσαν εἰς τὰ παράλια, τοῦ κατ' εὐφημισμὸν ὀνομαζομένου Εὐξείνου Πόντου, τὰς Ἑλληνικὰς ἀποικίας Σινώπης, Ποντοηρακλείας, Ἀμισοῦ, Κοτυώρων, Τραπεζοῦντος καὶ ἄλλας.
Η ομαδική αυτή αναμνηστική φωτογραφία της Αστικής Σχολής Σινώπης του 1903 αποτελεί ένα σπάνιο και πολύτιμο τεκμήριο της Ελληνικής παιδείας στον Πόντο κατά τις αρχές του 20ου αιώνα.
Ε Κ Κ Λ Η Σ Ι Α Ι: Οἱ ὡς ἄνω Ἑλληνοχριστιανοί, ἀφοσιωμένοι εἰς τὰ χριστιανικά τους αἰσθήματα, κατέβαλον πᾶσαν προσπάθειαν πρὸς διατήρησιν αὐτῶν καὶ ἀνήγειραν τοὺς ἑξῆς εὐκλεεῖς καὶ εὐπρεπεῖς ναοὺς διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν θρησκευτικῶν αὐτῶν καθηκόντων.
Ακ Δαγ Μαδέν – κείμενο του κ Ανέστη Χατζηεφραιμίδη
