Έθιμα καί τραγούδια του γάμου των Ποντίων του Σύδενδρου Γρεβενών των καταγόμενων απο τα χωριά Τεμιρτζάντων, Σεϊτανάντων, Κουταλά και Τσοπανού της Τραπεζούντας του Πόντου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Επικοινωνία

Ζευγάρι νιόπατρων Ελλήνων του Πόντου στις αρχές του 1900Έθιμα καί τραγούδια του γάμου. Στον γάμο, όταν πήγαιναν νά πάρουν την νύφη από το πατρικό της σπίτι, για να πάνε στήν εκκλησιά νά στεφανώσουν, οι συγγενείς της, γιά νά δείξουν πόσο ντροπαλή και άξια ήταν η νύφη που τους έδιναν, τραγουδούσαν:

- Κόρη, ντό στέκ'ς καί ντό τερεϊς κι αργοπορεϊς και πάεις;
- Τερώ τσή μάννα μ' την ευκήν κι αργοπορώ και πάω.
- Η νύφη προκομμέντσα έν', πολλά εντροπαρία.
Τρανόν σ̌κοινίν μη δίτ' α̤τήν, φορτούται τ' όρος κι έρθεν.
Τρανόν σταμνίν μή διτ' α̤την, θα στουραίν' τα πηάδι͜α. Έθιμα καί τραγούδια του γάμου των Ποντίων του Σύδενδρου Γρεβενών των καταγόμενων απο τα χωριά Τεμιρτζάντων, Σεϊτανάντων, Κουταλά και Τσοπανού της Τραπεζούντας του Πόντου
Σάν ξεκινούσαν κι έφταναν έξω από τήν έκκλησιά, ο γαμπρός, που είχε ζωσμένο ένα μαυρομάνικο μαχαίρι στην μέση του, πρίν περάσει τό κατώφλι της πόρτας, έβγαζε τό μαχαίρι από την θήκη του καί, κρατώντας το μέ το ένα του χέρι καί την θήκη με τ' άλλο, τό 'φερνε στό πίσω μέρος του σώματός του καί το περνούσε στην θήκη χωρίς νά βλέπει. Μέ τήν κίνηση αυτή, που άρχιζε από τό μπροστινό μέρος τού σώματός του καί τελείωνε στό πίσω, με το πέρασμα του μαχαιριού στην θήκη, σχηματιζόταν γύρω του ένας νοητός, προστατευτικός, μαγικός κύκλος, ο οποιος πίστευαν ότι προστάτευε τον γαμπρό από τα μάγια, πού τυχόν θα τού 'κανε κάποια γυναίκα, για νά τόν καταστήσει σεξουαλικά ανίκανο. Στα χωριά τού Κάρς, την Δευτέρα το πρωί, μετά τά στέφανα, έβγαιναν τα νιόγαμπρα στήν αύλή του σπιτιού του γαμπρού καί χόρευαν με έφτά μονοστέφανα ζευγάρια, πού όλοι τους κρατούσαν αναμμένα κεριά καί τραγουδούσαν, δίνοντας συμβουλές στην νύφη:
Κόρη μου, ας τόν κύρην σου καί γνώρ'σον άλλον κύρην.
Κόρη μου, άς τήν μάννα σου καί γνώρ'σον άλλην μάννα.
Κόρη μου, άς τ' άδέλφα̤ σου καί γνώρ'σον άλλ' άδέλφα̤.
Τίμα κόρη μ' τον πεθερό σ’ άς σόν κύρην σ' καλλίον.
Τίμα κόρη μ' τήν πεθερά σ’, άς σήν μάννα σ' καλλίον.
Τίμα Κόρη μ' τ' άντραδέλφα̤ σ', άς σ' άδέλφα̤ σ’ καλλίον.
Τίμα κόρη μ' τόν άντρα σου, άς σόν εαυτό σ' καλλίον.
Όπως καί στ' άλλα μέρη τής Ελλάδας, έτσι και στα χωριά τοϋ Πόντου, αν ο πατέρας του κοριτσιού αρνούνταν νά δώσει τό κορίτσι του σε κάποιον νέο πού ήταν ερωτευμένος μαζί του, τότε εφαρμόζανε τό κλεψίον. Ένα βράδυ, με την βοήθεια δυό φίλων του, άρπαζε ό νέος την αγαπημένη του καί την πήγαινε στο δάσος. Την άλλη μέρα, παρουσιάζονταν κι οι δυό στίς αρχές του τόπου, δήλωναν ότι άγαπιούνται καί θέλουν νά παντρευτούν, κι όλα τελείωναν σύμφωνα με την παροιμία πού έλεγε: «Όταν θέλει ή νύφη κι ό γαμπρός, τύφλα νά ΄χει ο πεθερός». Μαζί μέ τ' άλλα τραγούδια το γάμου πού τραγουδούσαν, τραγουδούσαν και τούτο: « 'Σ σήν Παναϊά του Σουμελά θά πά' νά στεφανούμαι». Καί, πραγματικά, οι πιό πολλοί πήγαιναν καί στεφανώνονταν εκεί. Εθιμοτυπίες του Ελληνικού γάμου στον Πόντο (Playlist)

Ήθη και έθιμα των Ποντίων του Σύδενδρου Γρεβενών των καταγόμενων απο τα χωριά Τεμιρτζάντων, Σεϊτανάντων, Κουταλά και Τσοπανού της Τραπεζούντας του Πόντου. Πηγή κ Κώστας Καραπατάκης - Αρχείον Πόντου τόμος 38ος

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com 

Print