Νεαρός Τραπεζούντιος ντυμένος με την επιχώριο λάζικη ενδυμασία "ζίπκας" 1920

Τραπεζούντα 1920. Στην παρούσα σπάνια φωτογραφία απεικονίζεται ένας άντρας με την παραδοσιακή επιχώρια ανδρική Λάζικη ενδυμασία του Πόντου.

Δεν διασώζονται πληροφορίες για τα στοιχεία του εικονιζόμενου άνδρα (ονοματεπώνυμο, χρονολογία γέννησης και φωτογράφησης, καταγωγή, εάν είναι Έλληνας κτλ). Σε κάθε περίπτωση παρουσιάζει λαογραφικό ενδιαφέρον για τον τρόπο ένδυσης την δεκαετία του 1920 στην Τραπεζούντα. Τα στοιχειώδη μέρη της ζίπκας (όπως ονομάζεται εν συνόλω) η ανδρική αυτή χωρική ενδυμασία των νέων στον Πόντο, αποτελείτο απο τα παρακάτω μέρη τα οποία αναφέρω περιληπτικά: Πασλούκ' ή κουκούλα (κεφαλόδεσμος) δεμένη περίτεχνα στην κεφαλή. Καμίσ' (υποκάμισο) εσωτερικά και απο επάνω σάλτα ή σαλταμάρκα ή κοτσίκ' (επανωφόριον) στο ίδιο ύφασμα με το πασλούκ' και την ζίπκα (παντελόνι). Ζίπκα (συνήθως όλη η ζίπκα κατασκευαζόταν απο τσόχα, μάλλινο ύφασμα). Η ζίπκα είναι ένα εφαρμοστό στα πόδια, πολύπτυχο στο επάνω μέρος παντελόνι. Δερμάτινα υποδήματα, τσάπουλας (χαμηλά, ρηχά με ή χωρίς τακούνι) και μέστια (περικνημίδες). Στον Πόντο δεν συνηθίζονταν οι μπότες στους άνδρες ως μονοκόματο υπόδημα. Στην μέση του ζώνεται το πολύχρωμο ταραπουλούζ' (μεταξωτό ή βαμβακερό ζωνάρι) και απο επάνω φορά το σελαχλίκ' (δερμάτινη πολύπτυχη ζώνη) με το καϊσ' (δερμάτινη επιπρόσθετη ζώνη) όπου τοποθετούνται και κρέμονται τα άρματα (κάμα, πιτσάκ', ελαιοδοχείο, μπαρουτοθήκη και τσακμακόπετρα και όλα τα άλλα παρελκόμενα της οπλοσκευής). Τον λαιμό και το στήθος του κοσμούν τα κιοστέκια (ασημένιες αλυσίδες), η ώρα, τα εγκόλπια κτλ.  Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου - Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου -  Οι Έλληνες (Ρωμιοί) του Πόντου και οι Λαζοί, του Σάββα Π. Ιωακειμίδη 1957 - Η φυλή των Λαζών και η σχέση τους με τους Έλληνες του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com