Οι Άγιοι Απόστολοι Ακύλας και Πρίσκιλλα από τον Πόντο (μαθηταί του Αγίου Αποστόλου Παύλου).

Τη αυτή ημέρα ΙΓ΄ (13η Φεβρουαρίου) μνήμη των Αγίων  Αποστόλων και Μαρτύρων Ακύλα και Πρισκίλλης .
Τμηθέν γύναιον, Ακύλας φησί, βλέπων
Ούκ ανδριούμαι προς τομήν ανήρ κάρας; 

Οι Άγιοι Απόστολοι Ακύλας και Πρίσκιλλα από τον Πόντο. Ο Άγιος ούτος Απόστολος Ακύλας κατήγετο εκ του Ευξείνου Πόντου, ήτο δε την τέχνη σκηνοποιός, ήτοι κατεσκεύαζε σκηνάς δια δερμάτων, κατά τους χρόνους του Βασιλέως Κλαυδίου, εκ έτει σξη. Παρά τω Ωρολογίω όμως γράφεται ότι ο Ακύλας ήτον εν έτει ξε΄, αλλά και ο Δοσίθεος Ιεροσολύμων λέγει ότι το τρίτον έτος της βασιλείας Κλαυδίου ήτον έτος από Χριστού Τεσσακοστόν δεύτερον(42 μ.Χ), εν δε τω εννάτω έτει της βασιλείας του (48 μ.Χ.) εδίωξε τους Ιουδαίους εκ της Ρώμης, ήτοι εν τω Τεσσαρακοστό ογδόω έτη από Χριστού. Ακούσας δε δια το κήρυγμα του Αγίου Αποστόλου Παύλου, υπήγε προς αυτόν όταν ευρίσκετο εις την Κόρινθον, ή μάλλον ο Θείος Παύλος υπήγεν προς τον Ακύλαν εν Κορίνθω ευρισκόμενον, διότι ούτω γράφεται εν ταις Πράξεσιν : “Μετά ταύτα χωρισθείς ο Παύλος εκ των Αθηνών, ήλθεν εις Κόρινθον και ευρών τινάν Ιουδαίον ονόματι Ακύλαν, Ποντικόν τω γένει, προσφάτως εληλυθότα από της Ιταλίας, και Πρίσκιλλαν γυναίκα αυτού (δια το διατεταχέναι Κλαύδιον χωρίζεσθαι πάντας τους Ιουδαίους εκ της Ρώμης), προσήλθεν αυτοίς, και δια το ομότεχνον είναι, έμενε παρ’ αυτοίς και ειργάζετο, ήσαν γάρ σκηνοποιοί την τέχνην”. (Πράξεις των Αποστόλων ιη΄). Όθεν αφ’ ού συνεσχετίσθη με τον Απόστολον Παύλον, εβαπτίσθη υπ΄αυτού, αυτός τε και η γυνή του Πρίσκιλλα, και εις το εξής υπηρέτουν τον Παύλον και ηκολούθουν, συγκινδυνεύοντες μετ’ αυτού εις όλους τους πειρασμούς όσοι τω εγίνοντο. Τοσούτον δε ηγάπησε τους δύο τούτους ο Απόστολος, αφ’ ενός μεν δια την αρετήν των, και εξ’ άλλου δια την εις Χριστόν πίστιν των, ώστε αναφέρει δι’ αυτούς εις τρείς επιστολάς του, διότι εν τη προς Ρωμαίους επιστολή γράφει : “Ασπάσασθε Πρίσκιλλαν και Ακύλαν (Ρωμ. Ιστ΄ 3), ομοίως και εν τη πρώτη προς Κορινθίους (ισ΄ 19) και εν τη Δευτέρα προς Τιμόθεον (δ΄19). Με τοιαύτην λοιπόν πολιτείαν ευηρέστησαν οι μακάριοι ούτοι εις τον Χριστόν, και εις τον μακάριον Παύλον, και εποίησαν πολλά θαύματα. Ύστερον συλληφθέντες υπό των απίστων, αποκεφαλίσθησαν και ούτως μετέβησαν εκ της γης εις τους ουρανούς. Ο δε Άγιος ούτος Ακύλας εορτάζεται ιδιαιτέρως κατά την 14ην Δεκάτην Τετάρτην του Ιουλίου.

Ἀπολυτίκιον  Ἦχος δ’.  Ταχὺ προκατάλαβε.
Χριστὸν ἀγαπήσαντες καὶ φωτισθέντες τὸν νοῦν,
τὴ πίστει ἐνούμενοι καὶ συζυγία σεμνή, Ἀκύλας καὶ Πρισκίλλα
ἤσαν μὲν προεστῶτες ἐκκλησίας κατ’ οἶκον,
Παύλου δὲ τοῦ φωστῆρος συνεργοὶ καὶ προστᾶται.
Διὸ αὐτοὺς τιμήσωμεν καὶ μιμησώμεθα.   

Πηγή: Μέγας Συναξαριστής του εν Αγίοις Πατρός ημών Νικοδήμου του Αγιορείτου.  

Oι Άγιοι Απόστολοι Ακύλας και η σύζυγός του Πρίσκιλλα.
Συχνά αναφέρεται το όνομα του Ακύλα στην Καινή Διαθήκη συνδεδεμένο κατά κανόνα με το όνομα της συζύγου του Πρίσκιλλας. Και οι δύο ήσαν Ιουδαίοι καταγόμενοι από την ελληνιστική περιοχή του Πόντου και ειδικότερα, όπως η αρχαία παράδοση διέσωσε, από τη Σινώπη. Ήσαν σκηνοποιοί στο επάγγελμα και βρίσκονταν στη Ρώμη προ του 50, απ' όπου και διώχτηκαν μαζί με όλους τους Ιουδαίους με διάταγμα που εκδόθηκε από τον Κλαύδιο. Ήρθαν στην Κόρινθο όπου και εργάζονταν ως σκηνοποιοί. Εκεί ο Απόστολος Παύλος «Προσήλθεν αυτοίς και διά τό ομότεχνον είναι έμεινε παρ' αυτοίς και ειργάζετο». Ο Ακύλας και η Πρίσκιλλα εξασκούσαν το ίδιο επάγγελμα με τον άγιο Απόστολο Παύλο ο οποίος εργαζόταν για να τρέφεται και να βιοπορίζεται. Δεν αναφέρεται εάν ήσαν τότε Χριστιανοί, ή έγιναν από τον Παύλο. Μεταξύ του Παύλου και του ευσεβούς αυτού ζευγαριού αναπτύχθηκε ιερός κατά Χριστόν στενός σύνδεσμος, ώστε, όταν μετά δεκαοχτώ μήνες ο Παύλος αναχώρησε από την Κόρινθο, τον ακολούθησαν και αυτοί μέχρι της Εφέσου, όπου και παρέμειναν. Ήσαν κατηχημένοι βαθύτατα στη Χριστιανική αλήθεια, γι' αυτό αναδείχτηκαν στελέχη της εκεί Εκκλησίας, αν κρίνουμε από το γεγονός, ότι αυτοί πρώτον μεν είχαν «κατ' οίκον εκκλησίαν» και δεύτερον εδίδαξαν πληρέστερα τη χριστιανική Πίστη στον λόγιο Απολλώ, τον οποίο και με επιστολή τους συνέστησαν στους Χριστιανούς της Κορίνθου, όταν εκείνος πήγε στην πόλη αυτή. Κατά το 57, όταν ο Παύλος έγραφε από την Έφεσο την Α' προς Κορινθίους επιστολή του, στέλλει και «ασπασμούς» από την Πρίσκιλλα και από τον Ακύλα, πράγμα που μαρτυρεί ότι βρίσκονταν και εκείνοι στην Έφεσο κατά το έτος αυτό. Κατά το έτος 58 βρίσκονταν στη Ρώμη, διότι προφανώς είχε ανακληθεί το διάταγμα της εκτοπίσεως τους. Στην προς Ρωμαίους επιστολή του ο Παύλος πλέκει θερμό εγκώμιο προς τους δυο εκλεκτούς αυτούς χριστιανούς μνημονεύοντας πρώτους αυτούς στους χαιρετισμούς του και γράφοντας, «Ασπάσασθε Πρίσκιλλαν καὶ ᾿Ακύλαν τοὺς συνεργούς μου ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ, οἵτινες ὑπὲρ τῆς ψυχῆς μου τὸν ἑαυτῶν τράχηλον ὑπέθηκαν, οἷς οὐκ ἐγὼ μόνος εὐχαριστῶ, ἀλλὰ καὶ πᾶσαι αἱ ἐκκλησίαι τῶν ἐθνῶν, καὶ τὴν κατ᾿ οἶκον αὐτῶν ἐκκλησίαν». Στη Ρώμη οι ενθουσιώδεις αυτοί ιεραπόστολοι είχαν πάλι «κατ' οίκον εκκλησίαν», την οποία ιδιαιτέρως μνημονεύει ο απόστολος Παύλος. Κατά το 66 ή 67, όταν ο Παύλος ήταν φυλακισμένος στην Ρώμη καί επρόκειτο σε λίγο να προσφέρει τον εαυτό εαυτό του θυσία στο βωμό της πίστεως του, οι δύο αυτοί χριστιανοί βρίσκονταν στην Έφεσο, όπως φαίνεται από τη Β' επιστολή του Παύλου προς Τιμόθεον, στον οποίο γράφει «άσπασε Πρίσκαν και Άκύλαν». Οι μετακινήσεις τους στα μεγάλα αστικά κέντρα είχαν κατά πάσα πιθανότητα ως κίνητρό τους ιεραποστολικούς σκοπούς. Για την αρετή τους και την ιεραποστολική τους δράση δίκαια η Εκκλησία τιτλοφόρησε αυτούς ως Αποστόλους και γιορτάζει τη μνήμη τους στις 13 Φεβρουαρίου. Ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος σε πολλές ομιλίες του πλέκει το θερμό τους εγκώμιο.
(Πηγή: Η Πάφρα του Πόντου - Η Χώρα των Γενναίων - Οι Άγιοι της Πάφρας και του Δυτικού Πόντου, του πρωτοπρεσβυτέρου π. Νικολάου Κυνηγόπουλου)

Αγιολόγιον Πόντου - Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com