Ο Χαρίλαος Φιλιππίδης (μετέπειτα Χρύσανθος) ως σπουδαστής στη Λειψία (Γερμανία) το 1908.

Ο Χαρίλαος Φιλιππίδης (μετέπειτα Χρύσανθος) ως σπουδαστής στη Λειψία (Γερμανία) το 1908. Στην πίσω όψη της φωτογραφίας υπάρχει ιδιόχειρη αφιέρωση: 1908 Λειψία

Οι φωτογραφίες αυτές αποτυπώνουν την εξέλιξη μιας από τις επιβλητικότερες προσωπικότητες του νεότερου Ελληνισμού, αποκαλύπτοντας σταδιακά τη μετάβασή του από τον ακαδημαϊκό στοχασμό στην εκκλησιαστική και εθνική ηγεσία:
1. Ως φοιτητής στη Λειψία (1908): Απεικονίζεται με πολιτική δυτική αμφίεση, κομψό κουστούμι και γραβάτα. Το διαπεραστικό, αποφασιστικό του βλέμμα προδίδει έναν οξύνοα νεαρό επιστήμονα με υψηλή κατάρτιση. Η ευρωπαϊκή παιδεία που έλαβε στη Γερμανία και τη Ελβετία διαμόρφωσε την ευρεία κοσμοπολίτικη και διπλωματική του αντίληψη.
2. Ως Διάκονος & Καθηγητής στο Φροντιστήριο Τραπεζούντας: Η αμφίεσή του αλλάζει ριζικά. Με το ράσο, το καλυμμαύκι και την πλούσια γενειάδα, εκπέμπει ασκητικότητα, σοβαρότητα και πνευματικό βάθος. Ως διδάσκαλος και ιερέας, συνδυάζει πλέον την ακαδημαϊκή γνώση με την ποιμαντική ευθύνη, προετοιμάζοντας το έδαφος για τον ηγετικό του ρόλο στον Πόντο.
3. Ως Μητροπολίτης Τραπεζούντος (1918): Στο απόγειο της δράσης του στον Πόντο, με το επανωκαλύμμαυχο, τον επιστήθιο σταυρό και το εγκόλπιο, η εικόνα του αποπνέει ηγεμονική επιβλητικότητα και κύρος. Το χέρι που ακουμπά στο βιβλίο συμβολίζει την πνευματική του κατάρτιση, ενώ το στιβαρό του παράστημα αντικατοπτρίζει τον διοικητή και προστάτη που στάθηκε εγγυητής για όλους τους κατοίκους της περιοχής σε εξαιρετικά κρίσιμες ιστορικές στιγμές.
Η Ιστορική Πορεία του Χρύσανθου Φιλιππίδη
Ο Χρύσανθος Φιλιππίδης (1881–1949), κατά κόσμον Χαρίλαος, γεννήθηκε στη Γρατινή Κομοτηνής. Σπούδασε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης και συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές στη Λειψία και τη Λωζάνη, αποκτώντας σπάνια ευρυμάθεια. Το 1913 εκλέχθηκε Μητροπολίτης Τραπεζούντος, αναλαμβάνοντας τα ηνία σε μια εξαιρετικά έκρυθμη περίοδο. Κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου και της ρωσικής κατοχής της Τραπεζούντας (1916–1918), διορίστηκε διοικητής της πόλης, επιδεικνύοντας σπάνιες διπλωματικές ικανότητες. Προστάτευσε αδιάκριτα Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, κερδίζοντας τον σεβασμό όλων. Παράλληλα, αγωνίστηκε σθεναρά στη διεθνή σκηνή για τη δημιουργία αυτόνομης Δημοκρατίας του Πόντου. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και την Ανταλλαγή Πληθυσμών, εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου συνέχισε την προσφορά του ως ακαδημαϊκός και πρόεδρος της Επιτροπής Ποντιακών Μελετών.
Το 1938 εκλέχθηκε Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος. Η στάση του κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρξε κορυφαίο δείγμα εθνικής αξιοπρέπειας: τον Απρίλιο του 1941 αρνήθηκε να παραδώσει την πόλη των Αθηνών στους Γερμανούς κατακτητές, ενώ αρνήθηκε κατηγορηματικά να ορκίσει την κατοχική κυβέρνηση Τσολάκογλου, δηλώνοντας: «Ο Αρχιεπίσκοπος ορκίζει Κυβερνήσεις υποδεδειγμένας υπό του λαού. Η παρούσα Κυβέρνησις επιβλήθηκε από τον εχθρό». Εξαιτίας αυτής της στάσης του καθαιρέθηκε από το αξίωμά του. Απεβίωσε το 1949, μένοντας στην ιστορία ως ένας ακλόνητος εθνικός και πνευματικός ηγέτης.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com