Ιερά Μονή της Υπεραγίας Θεοτόκου (Παναγία Κρεμαστή)

Παναγία κρεμαστή. Γυναικεία Ιερά Μονή του Πόντου που ήταν ιδιοκτησία της Ιεράς Μονής Βαζελώνα, από την οποία απείχε περίπου 5 μίλια.

Σύμφωνα με τον Πανάρετο Τοπαλίδη «Η Ιερά Μονή κειμένη παρά τη βάση του χωρίου Θέρσα και επικρεμασμένη του εις 150 μέτρων βάθος ρέοντος ποταμού Πρυτάνεως ήταν αρχικά Ιερά Σκήτη. Έπειτα έγινε Μετόχιον της Ιεράς Μονής του Βαζελώνα και στα μέσα του 18ου αιώνα μετατράπηκε σε γυναικεία Μονή η οποία στις αρχές του αιώνα είχε 12 μοναχές». Στον χώρο της Μονής υπήρχαν πλήθος καλοχτισμένα παρεκκλήσια, όπως του Αγίου Ιωάννη, του Προφήτη Ηλία, του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Γεωργίου κ.τ.λ, αλλά από όλα αυτά ξεχώριζε το παρεκκλήσιον των Αρχαγγέλων Μιχαήλ και Γαβριήλ. Ο Πανάρετος. Τοπαλίδης στην ιστορία της Μονής του Προδρόμου Βαζελών ή Ζαβουλών (Τραπεζούς 1909) αναφέρει τα ακόλουθα: «Εξόχως λαμπρότερον πάντων τούτων δια τε την τοιχοδομικήν, τον ρυθμόν, την αρχαιότητα, την ασινή διατηρήσιν, τας λαμπράς εικονογραφίας, εστί το παρεκκλήσιον των Αρχιστρατήγων των Άνω Δυνάμεων ιδρυθέν κατά τον 14ο αιώνα υπό κτίτορος Νικοδήμου Ιερομονάχου Λαζαροπούλου. Το κάλλος του εκκλησίδιου τούτου είναι αμύθητον. Ουδέ, υπάρχει άπαντα τον Πόντο δεύτερον τοιούτον. Εξαιρετικής τέχνης ήταν επίσης το Καθολικόν της Μονής που χτίστηκε το 1880». Η Ιερά Μονή πήρε το όνομά της επειδή ήταν χτισμένη σε έναν απόκρημνο βράχο που μετεωριζόταν σε ύψος 150 μέτρων πάνω από τον ποταμό Πρύτανη. Στην περιοχή αυτή δρούσαν Εγιπάντ, αιμοβόροι ντερεμπήδες. Το Μοναστήρι καταστράφηκε το 1916. Ως την καταστροφή του πανηγύριζε δυο φορές τον χρόνο στις 8 Σεπτεμβρίου (στο Γεννέσιον της Υπεραγίας Θεοτόκου) και στις 27 Δεκεμβρίου. Χριστιανισμός στον Πόντο / Θρησκευτικές Παραδόσεις / Ιερές Μονές
Κείμενο Παναγιώτη Τανιμανίδη.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com