Μάλαμαν παιδίν (Ανέκδοτο Παρτίν Κρώμνης) του Παν. Κυριαζή - Λαϊκές ιστορίες (ανέκδοτα)

Ο κωφόν ο Χαράλαμπον ασ’ στο Παρτίν έστειλεν τον γυιέν ατ’ τον Μουχαήλ 18 χρονών, μ’ έναν μετζιτιέν (20 γορόσα̤) να πάει ση Σαμανάντων να αγοράζ’ ζάχαριν, πρίντζ, σαπών και ελαίας.

Όντας επήγεν το παιδίν σ’ ση κοστού σ’ ση Νάκονος, απέσ’ σ’ σο μααζίν εκάθουσαν δύ νομάτ’ Κρωμέτ’. Ο ίνας ερώτεσεν το παιδίν «Νέπε ασύ απόθεν είσαι;». Ο παιδάς είπεν ατόν «Ασο Παρτίν». «Και τίνος παιδίν είσαι;». «Είπεν το παιδίν τη κωφού τη Χαράλαμπου. Ερχίνεσαν οι δύο να κουρφίζ’ν ατον. Λέει ο ίνας «Χα παιδίν, χα γιοσμάς». Λέει ο άλλος τον σύντροφον ατ’ «Να εξέρτς ντο μέρτικον παιδίν έν;». Ο άλλος πα λέει «ο κύρ’ς ατ’ κι άλλο μέρτ’ς έν’». Λέγ’νε τον Νάνον «Βάλεν απ’ ατόν ένα πενηντάρικον ας πίνομεν». Άμον ντο ετελέθεν το πενηντάρ’ ερχίνεσαν να κουρφίζ’ν ατον. «Χα παιδίν, και ντο παιδίν! Χα μάλαμαν παιδίν!. Φέρεν έναν πενηντάρ’ κι άλλο! Φέρεν, φέρεν, έφαγαν την μετζιτιέν. Το βράδον το παιδίν όνταν επήγεν σ’ σο σπίτ’ κι ερώτεσεν ατον ο κύρ’τς ατ’ αν έγκεν ντο επαρήγγειλεν, ο παιδάς είπεν ατόν ντο εγέντον και εκουρφεύκουτον! Ο κωφόν ο Χαράλαμπος ξάϊ ‘κ̌’ εχολιάστεν, εσκώθεν από πουρνού, εντώκεν την τσ̌άνταν σ’ ωμίν ατ’ και επήγεν ση Σα̤μανάντων, τα ίσα ση Νάνο το μαγαζίν. «Καλημέρα Νάνο». «Ω καλώς έρθες ταή Χαράλαμπε». Ασ’ σου έπιγεν έναν καβέν κι υστερνά λέει σον Νάνον: «Νάνο ζύγιασον ημσόν οκάν ζάχαριν, 100 δράμι͜α καβέν, έναν οκάν σαπών κι έναν οκάν ελάδ’». Ελογαρίασεν καλά να γομών’ την μετζητιέν! Επέρεν ούλα̤ και εσκώθεν να διαβαίν’ πλάν! «Ε ταή Χαράλαμπε, τα παράδες ‘κ̌’ εδώκες». Ασ’ σο κατωθύρ’ απάν’ κλώσ̌κεται ο Χαράλαμπον και λέει ατόν: «Ρίζα μ’ Νάνο, εκείνο τ’ οψεζνόν το παιδίν, και ντο παιδίν!....το καλόν το παιδίν, το μάλαμαν το παιδίν, εκείνο εδώκεν τα παράδες οψέ». Κι εφήκεν κι εδέβεν πλάν!  Μάλαμαν παιδίν (Ανέκδοτο Παρτίν Κρώμνης) του Παν. Κυριαζή

Λεξιλόγιο
• Παρτίν = χωριό της Κρώμνης
• Γυιέν = υιό, γιό
• Μουχαήλ = Μιχαήλ
• Μετζιτιέν = (χρηματική αξία είκοσι (20) γροσίων, τουρκικό νόμισμα mecidiye). Παροιμία «Ο πεντικόν εκατούρεσεν ‘ς σην θάλασσαν κι εποίκεν μερτικόν». Λέγεται για εκείνον που συνεισφέρει ελάχιστα σε κάτι και έπειτα απαιτεί δικαιώματα.
• Σαμανάντων = χωριό της Κρώμνης
• Πρίντζ, πρίντζιν, πριντζόπον = λίγη ποσότητα ρυζιού
• Κουρφίζω = επαινώ, επευφημώ. Κουρφεύκουμαι = αυτοεπαινούμαι
• Μέρτικον, μεριτικόν, μεριτία = διανομή. Εννοεί αυτόν που κερνά
• Απατόν = από αυτόν (εννοεί κερασμένο από αυτόν)
• Πενηντάρικον = πενηνταράκι ρακή
• Νάνος = χαϊδευτικό του ονόματος Ιωάννη, Γιάννης, Γιάννος, Νάνος αλλά και Νάκος από το Γιαννάκος
• Χα (επιφώνημα) = Να
• Έγκεν = ήνεγκεν = έφερε
• Ξάϊ = διόλου, καθ’όλου
• εχολιά̤στεν = πικράθηκε
• ταή (τουρκική λέξη) = θείο
• έπιγεν = ήπιε
• καβέν = καφέ
• οκά = παλαιά μονάδα βάρους που αντικαταστάθηκε από το κιλό
• εσκώθεν να διαβαίν’ πλάν (έκφραση) = σηκώθηκε να φύγει
• Ας’ σο κατωθύρ’ (έκφραση) = από την εξώπορτα
• κλώσ̌κεται = γυρίζει (στρέφει το πρόσωπο ή και το σώμα του)
• οψεζνόν & οψεζινόν = χθεσινό (οψέ αρχαία ελληνική λέξη)

Μάλαμαν παιδίν (Ανέκδοτο Παρτίν Κρώμνης) του Παν. Κυριαζή - Λαϊκές ιστορίες (ανέκδοτα) Ποντιακή Διαλεκτολογία, Ιδιωματισμοί της ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία.

Διαλεκτολογία Πόντου – Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com