Σημασιολογικά και ετυμολογικά εκ της Ποντιακής Διαλέκτου

ποντιακή,διάλεκτος,ιδιώματα,γλωσσικάΕίς την μακραίωνα ιστορίαν της Ελληνικής γλώσσης πολλαί λέξεις επι αρκετούς αιώνας έπαυσαν υπάρχουσαι εις τα γραπτά μνημεία και ως εκ τούτου εθεωρήθησαν απηρχαιωμέναι και άχρηστοι.
Η λεπτομερής όμως έρευνα του νεοελληνικού διαλεκτικού υλικού, πολλάκις παρέχει την διαπίστωσιν της υπάρξεως κατά τόπους και σήμερον των λέξεων μετά των σημασιών αυτών όπως το πρώτον συναντώνται παρ' Ομήρω, ή εν τη μετά ταύτα αρχαία ή μεταγενέστερα ή και μεσαιωνική ημών γραμματεία.
Ελέγχεται δ' ούτω δια των ελληνικών διαλέκτων η συνέχεια της ζωής και των σημασιών μιας λέξεως, διορθούται ενίοτε και αυτή η λέξις και διασαφηνίζεται η άπαξ διασωθείσα δια της γραπτής παραδόσεως σημασία της.
Καθίσταται λοιπόν σαφές ότι μόνο δια της συνεξετάσεως πάσης της γραπτής και πάσης της προφορικής παραδόσεως επιτυγχάνομαι την επιστημονικήν έρευναν και γνώσιν της γλώσσης ημών και ότι, «ορμώμενοι από της αρχαίας, θα δυνηθώμεν και τα του πολλαχώς σκοτεινού έτι μέσου αιώνος να διαφωτίσωμεν και τα αρχαία δια των νέων και τα νέα δια των αρχαίων επιστημονικώς να νοήσωμεν και καθόλου τα μέρη εν τω φωτί του όλου σαφέστερον να ίδωμεν».

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Ακ Δάγ Μαδέν

ακ,ντάγ,αμαντέν,μεταλλεία,πόντου,άγκυραΟ Άιον εμουν.

Εσ'χωρεμέντσα η μάνα μ' η Κερεκή ας σοι Τοσουνάντας, -απέσ' 'ς σ' Ακ Ντάγ Ματέν εκάθου'μνες- έλεε με: «Όντας 'α 'φεύαμε για την Ελλάδα, επήαν όλ' οι γαρήδες τη χωρί' απάν' ΄ς σο Τάσ-Πουγάρ, έτονε πεγάδ' εκεικά».
Κάποτε ατουκά εφανερώθεν Άε-Νικόλας κι ατείν' οι γαρήδες με τα μαύρα δάκρ ια έκλαιγαν κ' έλεγαν: «Πώς 'α 'φήνομαι αδά τον Άιον εμουν κι 'α πάμε 'ς σην Ελλάδαν;»

Τάσ-Πουγάρ = χωριό της περιοχής του Ακ-Ντάγ-Ματέν

Ουρανία (Ναζλού) Φώτογλου το γένος Μυστακίδου  γενν, το 1922  Χωριστή Δράμας

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Αλή Σοφή Κάρς

αλή,σοφή,κάρς,καύκασος,καυκάσιοι,καρσλήδεςΗ Γαϊτέ και ο χορόν Σαρούγουζ

Τ' εμέτερον εκάθουνταν 'ς έναν χωρίον Μπαχραμλί τη Σεβασί τ' έλεγαν.
Έρχουτουν ο τούρκον ετουπλάευεν τη μακτάν, έρχουτουν 'ς ση μουχτάρ'. Έναν εβδομάδαν εκάθουτουν.
Ο Πίσπιλας, χωρέτες εμουν, είχεν έναν έμορφον κορίτσ', Σαρούν Γούζ, έλεγαν ά.

Εγάπεσεν ατην ατός ο τούρκον, επέν'νεν κ' έρχουτουν για τ' ατέν. 'Σ σην αρχήν με το καλόν εθέλ'νεν να 'παίρ'νεν ατην. Άμαν, ατ'ο τούρκον, παίρ' ατον;

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Αμισού - Σαμψούντας

αμισός,σαμψούντα,πόλεις,πόντος,Δίστιχο

Ας τρώγομες και πίνομες κ' εμείς ας τραβωδούμες,
Αβούτο κόσμον ψεύτικον, εμείς πάντα 'κί ζούμες.

Γιούρας Σαρακασίδης γενν. 1957
Γκελεντζίκ Ρωσίας -πρόγονοι απο περιοχή Αμισού
Μαυρόβατος Δράμας 1991

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Ατζαρίας

μωμόγεροι,κοτσαμάνια,ατζαρία,πόντος,ρωσία,καύκασος,πιζήαλα,μαϊμούνιαΟΙ ΜΩΜΟΓΕΡΟΙ ΣΤΙΣ ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΓΑΜΗΛΙΕΣ ΤΕΛΕΤΕΣ ΤΩΝ ΣΥΓΧΡΟΝΩΝ ΕΛΛΗΝΟΠΟΝΤΙΩΝ ΣΤΗΝ ΑΤΖΑΡΙΑ

Αφήγηση Σάββα Τσαχουρίδη του Αβραάμ στην Ποντιακή διάλεκτο, έτος γεννήσεως 1883. ( Καταγραφή του 1985)

Τουρκία επ' εκαικά, επεκεί έρθαμε, ύστερα εκουμουλιάγομε εκαικά τα παιδία, είπανε : «Ά εφτάμε μωμοερλούχα». Νέγος χρόνος έτονε.
Εκουμουλιάγομε δέκα νομάτ' : άλλος κωδών΄, άλλος μαύρα, άλλος άσπρα. Επεκεί γένια, τη προβατί' τα μαλλία επέρανε και εποίκανε γένια, τα πουίχια. Απ' έξ' το μέρος εκείνος τραβωδεί και άλλος κρούγ'νε την πόρταν και λέει : «Νοικοκύρος !!!»..Ντο έν' ; ..Όϊ κάτ' έν..;
Επιτρέπεται ;.(μόσνα, Ρωσικά). Επιτρέπεται ;.(μόσνα, Ρωσικά).
Έλα απέσ'

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ