Αραβοτουρκικές & Περσικές λέξεις στην Ποντιακή Διάλεκτο Του Ι. Τ. Παμπούκη / Χρονικά του Πόντου Τεύχος 2ο Αθήναι, 1943

Αραβοτουρκικές και Περσικές λέξεις στην Ποντιακή Διάλεκτο • Αϊλιάνης – haile, αραβική λέξη = φοβερός, τρομερός, τραγικός
• Αλιμάλης – alimallah, αραβική λέξη = μάρτυς ο Θεός
• Αρζού – arzu, περσική λέξη = επιθυμία
• Ασ̆ικτάς̆ - Ασ̆ικτάτσ̆ογλους, τουρκική λέξη = αγάπη, έρωτας

Print

Γλωσσολογικά Π. Η. Μελανοφρύδη Απαρδάλ’, Γαρδέλα̤, Άκλερα και απαρδάλα̤ , Αστόχ̆’ και απαισέο, Παρτάλ’, Γαρδήλ ή και γορδήλ, Κουρσεύω, Κουρσίν, Γα̤σίρ κι αιχγάλωτον Πηγή : Ποντιακή Εστία τεύχη 19-20

Ομάδα μαθητών του Φροντιστηρίου Τραπεζούντας 1904 - 1905 Απαρδάλ’
Πολύς λόγος έγινε για την ετυμολογία αυτής της λέξης. Η σημασία της είναι όπως το: άκλερον, αστόχ̆, εγκατατελειμμένον, έρημον, παραπεταμένον. Το κορίτσι στον ύπνο του βλέπει ότι κοιμάται με έναν νέο. Ξυπνά και βλέπει ότι κοιμάται μαναχ̆έσσα. Θυμώνει λοιπόν και καταράται τα στρώματα ως εξής:

Print

Ιδιωματισμοί της Ποντιακής Διαλέκτου του Παντελή Η. Μελανοφρύδη: Σκλεπέας,Τσιλτέας, Σαχλέας, Σκλεπαρού, Σκλεπαρία, Γιλάρ, Γιλάρα, Τσιμπλέας, Χασχατίνον, Πατρατίνον, Ξυμίτας, Ξυμιτίνον, Ασκληπιός, Λίδ’, Τσάνταχον, Κασκάσον, Γλίος

Οικογένεια Χαράλαμπου και Ιωάννη Βαφειάδη / Πόντος, πρίν το 1922Όλοι σύρ'νε το γιλάρ κι η Πηνή τη σ̆κύλ' τ' ουράδ'. (Παροιμία)
Ωραία παροιμία την οποία άκουσα προ ημερών από Σουρμενίτην. Ελέγετο για απρόκοπη και οκνηρή γυναίκα που δεν κατάφερνε να αποκτήσει ζώα κι έτσι όλοι τραβούσαν τα ηνία (γιλάρα̤) των ζώων τους, ενώ η Πηνή έμεινε να τραβάει την ουρά του σκύλου.

Παρακολουθείστε το σχετικό μου βίντεο

Print

Ιδιωματισμοί της Ποντιακής Διαλέκτου / Παντελή Η. Μελανοφρύδη: Άχαρον και μόγαρον, Το Ανίτς, Το Κιτάρ’, Τα Αλερκά (αλικά)

Αναμνηστική φωτογραφία της Οικογένειας του Ιορδάνη Παπαδόπουλου στην Τσίτη της Άρδασσας ΤραπεζούντοςΆχαρον και μόγαρον
Την λέξιν άχαρος δηλαδή δυστυχής, αξιολύπητος, την μεταχειρίζονταν πολύ στον Πόντο. Άλλοτε για αστείο:  Άχαρε ! μέρ' θα πάς; = που θα πάς καημένε; Ενίοτε σύνθετα μαζί με τη λέξη μαύρος "μαυράχαρος" δηλαδή πολύ δυστυχισμένος, είτε εκ παραλλήλου "μαύρε κι άχαρε".

Print

Η κάτα και ο πεντικόν. Δύο Ποντιακοί Μύθοι του Αlbert Thumb. Τσερακμάν Αμισού Πόντου

Πανοραμική φωτογραφία της Αμισού (Σαμψούντας) του Πόντο. Στα δεξιά επιβλητικός στέκει ο Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδος. “Η κάτα και ο πεντικόν” / Πάνου Ηλιάδη / Δύο Ποντιακοί Μύθοι του Αlbert Thumb / Από το χωρίον Τσ̆ερακμάν ανατολικά της Σαμψούντας Αμισού” του Πόντου.  Στο εγχειρίδιο της νεοελληνικής γλώσσας του Γερμανού γλωσσολόγου Albert Thumb (1865-1915), στη δεύτερη έκδοση του 1910, ανάμεσα σε άλλα διαλεκτικά κείμενα της νεοελληνικής υπάρχουν και τρείς ποντιακοί μύθοι. Του σημαντικού αυτού έργου υπάρχουν δύο μεταφράσεις στα αγγλικά.

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ