Ετυμολογικά Πόντου: Σκου(ν)τουλίζω = ευωδιάζω – Νικολάου Π. Ανδριώτη – Πηγή: Ποντιακή Εστία 1957

Στη διάλεκτο του Πόντου η έννοια των κοινών ρημάτων ευωδιάζω – μοσκοβολώ εκφράζονται με το ρήμα σκουτουλίζω στην Ίμερα και σκουντουλίζω στα Κοτύωρα. Παραδείγματα: «Σκουτουλίζ’νε τα τσ̌ιτσ̌άκια» «Ντ’ έμορφα εσκουντούλ’τσε το φαεί σ’!» «Να σκουτουλίζ’ η ψ̌ή ατ’» (ευχή για πεθαμένο).

Υπάρχει και ρηματικό ουσιαστικό «το σκουτούλιμα» = η ευωδιά. Για να βρούμε την ετυμολογική προέλευση του ρήματος σκου(ν)τουλίζω, μας βοηθά το Μικρασιατικό γλωσσικό ιδίωμα του Λιβυσσίου της Λυκίας, όπου το κοινό και ετυμολογικά σαφέστατο ρήμα σκοτίζομαι χρησιμοποιείται με τη σημασία «λιγώνομαι από την ευωδιά». Παράδειγμα: «Απού την μυρουδιάν ισκουτίστην η κόσμους». Μπορούμε λοιπόν να δεχτούμε ότι όπως το σκοτίζομαι από την αρχική του σημασία «μου έρχεται σκοτοδίνη» περνώντας από τις ενδιάμεσες σημασίες «χάνω τις αισθήσεις μου – λιποθυμώ» πήρε στο Λιβύσσι τη σημασία «λιγώνομαι, μεθώ απο την ευωδία», έτσι και στον Πόντο το ρήμα σκοτουλίζω από την αρχική του σημασία «προκαλώ σκοτοδίνη - φέρνω λιποθυμία» πήρε σιγά σιγά τη σημασία «Λιγώνω κάποιον από την ευωδιά μου» και κατόπιν ευωδιάζω -μοσκοβολώ». Ο γραμματικός τύπος του δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί στη νέα ελληνική, το ουσιαστικό σκότος και το επίθετο σκοτεινός παρουσιάζουν πολλά παράγωγα όπως: σκοτάδι, σκοτία, σκοτίδα, σκοτίδι, σκότιση, σκότισμα, σκοτισμάρα, σκοτούρα, σκοτεινάδα, σκοτεινιά, σκοτεινούρα, σκοτεινάγρα κ.ά. Είναι λοιπόν πιθανόν να υπήρχε στον Πόντο το αμάρτυρο σήμερα παραγωγό σκοτούλα αντίστοιχο του κοινού σκοτούρα και από αυτό να σχηματίστηκε κανονικά το ρήμα σκοτουλ-ίζω, που με προληπτική αφομοίωση συνηθέστατη στον Πόντο να έγινε σκοτουλίζω και με έρρινη ανάπτυξη, ασφαλώς από κάποια παρετυμολογική επίδραση σκουντουλίζω. Ετυμολογικά Πόντου: Σκου(ν)τουλίζω = ευωδιάζω – Νικολάου Π.
Νικόλαος Παντελή Ανδριώτης(*)

(*) Ο κ. Νικόλαος Παντελή Ανδριώτης (Ίμβρος, 8 Νοεμβρίου 1906 - Θεσσαλονίκη, 29 Σεπτεμβρίου 1976) ήταν Έλληνας γλωσσολόγος και συγγραφέας που δίδαξε στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης την περίοδο 1944 - 1969, ενώ την περίοδο 1962 - 1963 διετέλεσε πρύτανης του ομώνυμου Πανεπιστημίου. Ποντιακή Διαλεκτολογία, Ιδιωματισμοί της ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία

Ετυμολογικά Πόντου: Σκου(ν)τουλίζω = ευωδιάζω – Νικολάου Π. Ανδριώτη – Πηγή: Ποντιακή Εστία 1957

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com