“Ο γουρουτσής (αγροφύλακας) και η Σωτήρα” ευτράπελη διήγηση της Τρανταφύλλας Αμανατίδου, Γερακαριό Κιλκίς

Η Σωτήρα και η Σοφία επέν’ναν ‘ς σ’ ορμάν ‘ς σα ξύλα, κρυφά ας σον γουρουτσήν. Σον δρόμον η Σοφία ερώτεσεν την Σωτήρα: «Άτσαπα αν ελέπ’ μας ο γουρουτσής ντο θα εφτάμ;».

Απάν’ σ’ ατό η Σωτήρα εσπίχτεν ενακσά κι «εφέκεν-α!». Κλώσκεται και λέ͜ει ατέν: «Αβούτο θα τρώει!». Ο γουρουτσής πα επένεν γάλα̤-γάλα̤ απ’ οπίσ’ ατουν. Έκ’σεν-α. Με τ’ ολίγον έβεξεν! Η Σωτήρα εκατακιφαλίασεν! Εκλώστεν απ’ αφκακές’ απ’ αφκακέσ’, ετέρεσεν ατον κι εκοκκίντζεν άμον σεφτελί ρίζαν. Εγέντον άμον το τσιλίδ’ ασ’ σην εντροπήν ατ’ς. Ετσαφίεν ενακσά οπίσ’ ‘ς σ’ ωτίν ατ’ς κι επεκεί εκλώστεν κι ερώτεσεν ατον: «Άφεντα, ας απότε κιάν έρχεσαι απ’ οπίσ’ν εμουν;» Ο γουρουτσής εμακρογουλίασεν, τερεί ατέν απέσ’ ‘ς σο ομμάτα̤, λαϊζ’ τα χ̌έρι͜α τ’, τσιλών τ’ οφρύδι͜α τ’ και λέει ατέν χολια̤σμένος: «Σκύλ θαατέρα, ας σο έφα(γ)’ ατο κιάν». Η Σωτήρα εσούφρωσεν κι επεκεί εσκάλωσεν ξάν να λέει: «Άφεντα, ας σο στόμα σ’ να λέγω σε, ξάϊ μ’ εβγάλ’τσ-α. Πάτ’ απάν’ και δέβα». Τον γουρουτσήν επέρεν ατόν τ’ άψιμον. «Αφορισμέντσα, πουρνά Κερεκήν σ’ εκκλησίας πα την πόρταν θα στέκω και λέγ’ ατο, να μαθάν’ ατο όλ!». «Ούϊ, ούϊ! Άφεντα λελεύω ‘σε! Ξάϊ μ’ εβγάλ’τσ-α ας στο στόμα σ’. Ξάϊ!!!» Είπεν ατον η Σωτήρα κι εκλώστεν σ’ άλλο την μερέαν. 
“Ο γουρουτσής (αγροφύλακας) και η Σωτήρα” ευτράπελη διήγηση της Τρανταφύλλας Αμανατίδου, Γερακαριό Κιλκίς Ο γουρουτσής (αγροφύλακας) και η Σωτήρα

Λεξιλόγιο
Γουρουτσής = αγροφύλακας / Ορμάν = δάσος / Άτσαπα = άραγε / Εσπίχτεν = σφίχτηκε / Ενακσά – ενάκσα = λιγάκι / Εφέκαν-α = την αμόλησε (αερίστηκε) / Σέφτελο = παντζάρι / γάλα̤ - γάλα̤ = σιγανά – σιγανά / έβεξεν = έβηξε / εκατακιφαλίσεν = πονοκεφάλιασε (από την ντροπή) / τσιλίδ = αναμμένο κάρβουνο / ετσαφίεν = ξύθηκε / εσούφρωσεν = μαζεύτηκε (συστάλθηκε) / εμακρογουλίασεν = τέντωσε το λαιμό του / λαϊζ’ = κουνάει / τσιλών = συνοφρυώνει / χολιασμένος = πικραμένος / θαατέρα = θυγατέρα, κόρη / πάτ’ απάν’ και δέβα = ξέχασε το, αγνόησε το / επέρεν ατον τ’ άψιμον = αναψοκοκκίνισε (νευρίασε) Μνημεία λόγου της Ποντιακής φιλολογίας στα τοπικά γλωσσικά ιδιώματα των Ελλήνων του Πόντου

Διαλεκτολογία Πόντου – Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com