Ο Κοσμάγας – Ανέκδοτη διήγηση Καυκάσου, του Λάζαρου Παναγιωτίδη

Ασ’ σο Γιολκεμέζ, ασ’ ση Καρσί΄τα χωρία, ο Κοσμάγας πολλά τσιγγούντς έτονε, εσχωρεμένον (λαφρόν η νύχτα τ’). Άμον εκείνον κι άλλο χ̌ούρ’ εποίκεν και τα παιδία τ’.

Έναν ημέραν ο παραγυιός ατουν έφυγεν και τα δουλείας επέμναν απάν’ ‘ς σον πρόσωπον. Ο παιδάς ατ’ είπεν τον Κοσμάγαν. «Τά̤τα̤! εγώ θα πάγω τερώ και φέρω ίναν παρα͜έν». Νέϊσα, επήγεν σ’ έναν χωρίον εύρεν ίναν παρα͜έν, ίναν φτωχόν και πουαλεμένον, εσυμφώνησεν ατον κι εκλώστεν οπίσ’. -Νέπρε Θεόδωρε! είπεν ατον ο κύρτς ατ’, ντ’ εποίκες; -Τά̤τα̤, είπεν, επίασα ίναν παρα͜έν!. -Και πόσον επίασες ατόν; -Τάτα̤! είπεν ο Θεόδωρον, εσυμφώνησα τον έναν απασίν τον μήνα (20 καπίκια = 50 προπολεμικά λεπτά, με την λίρα στις 25 δραχμές τότε). Το ψωμίν πα σην γούλαν ατ’, το φαγίν πά, και τα τσ̌αρούχ̌α τ’ πα σήν γούλαν ατ’. Ο Κοσμάγας ευχαριστέθεν, εχαμογέλασεν και -Νέπε, είπεν, εσύ ντ’ αφορισμένα εύρες ατον! τ’ εμέτερα τα τσ̌αρούχ̌α πα ‘κ̌΄επόρεσες να εποίνες ατά σην γούλαν ατ’;

Ο Κοσμάγας – Ανέκδοτη διήγηση Καυκάσου, του Λάζαρου Παναγιωτίδη. Πηγή: Χρονικά του Πόντου

Λεξιλόγιο
χ̌ούρ’ = χειρότερα / τά̤τα̤ = τουρκική λέξη dede πάπος, πατέρας / παρα͜έν = παραγυιός, υπηρέτης / Νέϊσα = τουρκική λέξη ne ise, τέλος πάντων / πουαλεμένον = τουρκική λέξη bunalmak, κακόμοιρος από ανέχεια ή και από στενοχώρια / σην γούλαν ατ’ = στον λαιμό του, μεταφορική έκφραση που σημαίνει εξ’ ιδίων, από τα δικά του

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία – Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com