Το ψωμί σ’ τρώγω να̤λά̤τ τ’ αφορισμένον (Ποντιακά Ανέκδοτα Δημήτριου Σ. Νικοπολιτίδη)

Η Κερεκή τη Σουρουμίνας (Πολόχ Μαρίας), αστό εγέρασεν, άμον εχάσεν ατα ολίγον. Όπου καικα έστεκεν και όπου καικά εκάθουσον άλλο δεν κ̌’ έξερεν να λέει, μαναχόν, Θεέ μ’, έπαρ’ την ψ̌η μ’, ας αποθάνω και ησυχάζω.

Μίαν δύο επέρεν ατεν χαπάρ’ ο Αλέξης τη Ταλατέλαλα και έναν ημέραν, για να πειρά̤ζ’ ατεν, λέει ατεν. - Θεία Κερεκή, αφού επέζεψες ατόσον πολλά τη ζωή σ’, ας πάω λέγω τον Χάρον και έρται παίρ’ την ψ̌η σ’. Η θεία Κερεκή εγέντον παρότ’ ας σην χολήν ατ’ς. Χάθ’ απαδακέσ’αγλήγορα κι άλλο (αδακέσ’) να μη πατείς, τα ποδάρα̤ σ’ να τσακούνταν. Το ψωμί σ’ τρώγω και θα πας λες τον Χάρον να έρται παίρ’ την ψ̌η μ’, να̤λά̤τ’ τ’ αφορισμένον! Ο Αλέξης έρθεν κ’ επέμ’νεν, άλλο το στόμαν ατ’ ’κ̌’ ένοιξεν.

Λεξιλόγιο
Αστό = όταν. άμον εχάσεν ατα= σαν να τα έχασε. Όπου καικά= σ’ όποιο μέρος, όπου. Επέζεψες = βαρέθηκες (ρ. πεζεύω). ψ̌η= ψυχή. για να πειρά̤ζ’ ατεν= για να την πειράξει. εγέντον παρότ’ = έγινε μπαρούτι (θύμωσε πολύ). Χολή = θυμός, οργή. χάθ’ απαδακέσ’ = χάσου από εδώ (χάθ’= προστακτ. του ρ. χάμαι). αδακεσ’ = προς τα εδώ. να τσακούνταν = να σπάσουν (ρ. τσακώνω= σπάζω) να έρται = να έρθει (ρ. έρχομαι, γ΄ πρόσωπο ρ. έρται) να̤λά̤τ’= σίχαμα. έρθεν κ’ επέμ’νεν= ήρθε κι έμεινε, βουβάθηκε. Κερεκή= Κυριακή κύρ. γυναικείο όνομα.

Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com