Δίστιχα περιοχής Σταυρίν (Χαλδίας) Πόντου από την συλλογή του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτου) Β΄Μέρος

Δεῖξο με τ’ ὀσπιτόπο σου, τὴν πόρτα σ’ νὰ ’γνωρίζω
καὶ ἄδικα ἀδὰ κι ἀκεῖ, σὰ πόρτας μὴ γυρίζω.

Δεῖξο με στράταν νά ’ρχουμαι, χωρὶς νὰ σ̌ασ̌ιρεύω
σὰ ξένα πόρτας ’κ̌’ ἐπορῶ, τὴν ψή μ’ νὰ σιρινεύω.

Δέκα κιφάλα̤ πρόατα, ἔσπαξα σὴν χαρά σ’-ι,
κ’ εἶναν κοσσάραν ’κ̌’ ἔσπαξεν ἡ τσουνοπεθερά σ’-ι.

Δέκα ὀμμάτα πα νὰ ἔχ̌’, κανεὶς ἐσὲν ’κ̌’ ἐλέπ’ σε
νασὰν ἐκεῖν’ τὸ παλληκάρ’, ποὺ θὰ πορῇ καὶ κλέφτ’ σε.

Δέκα φορὰς ἐγάπεσα, δέκα φορὰς ἐφέκα
γιὰ τὴν ἀγάπ’ καὶ τὴ σεβτάν, καμμίαν τέρτ’ ’κ̌’ ἐθέκα.

Δέκα φορὰς ἐγέντονε, ἔρχουμαι σὸν ψαλάφεν
γιὰ δὸς τὸ λόγο σ’, γιὰ ἀρνέθ’, ὑπομονή μ’ ἐχάθεν. Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι

Δέκα χρόνα ἐγέντονε, ἐγὼ τὴν κάλη μ’ ’κ̌’ εἶδα
τῆ ξενιτείας τὴν πόρταν, ’ἀέρι μ’, δέβα κλεῖδα.

Δέκα χρόνα ἐγέντονε σὴν ξενιτὰν γυρίζω
ἔχασα τὰ συλλογικά μ’ καὶ καν’νὰν ’κ̌’ ἐγνωρίζω.

Δέκα χρόνα ἐδούλεψα καὶ δέκα θὰ δουλεύω
τῆ κυροῦ μ’ τὸ παρακαμίν, ’κ̌ὶ θ’ ἀποσ̌ενλα̤τεύω.

Δέντρα, ὄνταν δαβαίν’ τ’ ἀρνί μ’, τὰ κλαδόπα σουν κλίστε,
πέτ’ ἁτεν τὰ τερτόπα μου καὶ γιὰ τ’ ἐμὲν κλαψῆστε.

Δεντρόπο μου πλατύφυλλον, ἀπές’ σὴν ἐρημίαν
π’ ἔρται κάθεται σὴν ἰσκιά σ’, εὑρίκ’ παρηγορίαν.

Δένω γομάρ’ καὶ στείλω σε, ἕναν σιρὶν πουρτία
τ’ ἡμ’σὰ τῆ μάννα μ’ καὶ τ’ ἐσά, τ’ ἄλλα γιὰ τὰ παιδία.

Δεσπότ’ς, ποπᾶς κι ὁ ’γούμενον, ἔχ’νε καλοφαῖαν
καὶ ἄχαροι οἱ καλοέρ’, κρατοῦνε τὴν νεστείαν.

Δευτέραν πάω σὸν παρχάρ’, τὴν τρίτ’ ὀπίσ’ γυρίζω
χωρὶς δουλείαν λάσκουμαι, τὰ ἡμέρας κυλίζω. Σταυρίν Χαλδίας Πόντου (Uğurtaşı). Ήθη, έθιμα, χοροί, δοξασίες των Ελλήνων Σταυριωτών της επαρχίας Αργυρούπολης του Νομού Τραπεζούντας του Πόντου

Δευτέραν, τρίτ’ ’κ̌ὶ κάθουμαι, τετράδ’, πέφτ’ ἡσυχάζω
καὶ γιὰ τοὶ ξέντσ τὸν ἑαυτό μ’, καμμίαν ’κ̌ὶ ’νεγκάζω.

Δευτέραν, τρίτ’ τετράδ’ καὶ πέφτ’ ’κ̌ὶ πάω σὴ δουλείαν
καὶ ὅλ’ κατηγοροῦνε με, ντ’ εὐτάω ἀμελείαν.

Δίγ’νε με κόκκινον κρασίν, ντὸ ’κ̌’ ἐπορῶ νὰ πίνω
καὶ λέγ’νε μ’ ἄφ’ς τὰ παλαλά σ’, ντὸ ’κ̌’ ἐπορῶ ν’ ἀφήνω.

Δίγ’νε με νέον παλληκάρ’ κι ἀτὸς ἐξέβεν γέρος
ὄνταν κοιμοῦμες σὸ κρεβάτ’, κλώσ̌κεται σ’ ἄλλ’ τὸ μέρος.

Δίγω σε καὶ τὴν κεσέ μ’, νὰ τυλίουμαι ἐσὲν,
νὰ κοιμᾶσ’ ἀφκὰ σὸ στρῶμαν,νὰ φιλῶ σ’ ἀπές’ σὸ στόμαν.

Δίγω σε κόκκινον πογιὰν κι ἄλειψον τὰ χ̌ειλόπα σ’
νὰ γίν’νταν ὁλοκόκκινα, νὰ ’μά̤ζ’νε τὰ μαγ’λόπα σ’.

Διπόταμα, τριπόταμα, τῆ θάλασσας παιδία
ἀτ’ ὅλα καταπίν’ ἁτα, τιδὲν ’κ̌ὶ ἀφήν’ καμμίαν.

Δίστομον τὸ μαχ̌αίρι σου, ἅμα ἔν’ ζαγκωμένον
παντέμορφοιν ἔν’ τὸ κορίτσ’, ἅμα ’κ̌’ ἔν’ προκομμένον!

Δός μ’ ᾶς παίζω τὴν κεμεντζὲν κ’ ἐσεῖν, παιδάντ’, χορέψτε
ἐλάτε κ’ ἐσεῖν κορ’τζόπα καὶ [τὸ διπάτ’] γουρέψτε.

Δός μ’ ᾶς φορῶ τὴ κιπατά̤ μ’ φοοῦμαι γιὰμ κρυώνω
κι ἀρρώστια μ’ ἔν’ ἄσ̌κεμον, φοοῦμαι ’κ̌ὶ γλυτώνω,

Δός μου θεέ μ’ τὸ γιατρικόν, ντὸ θὰ σταλίζ’ τὰ πόνα μ’
κι ᾶς δίγω σ’ ἤνταν ψαλαφᾶς, ἀσ’ σ’ ἔρημα τὰ χρόνα μ’.

Δίστιχα περιοχής Σταυρίν (Χαλδίας) Πόντου από την συλλογή του Δημητρίου Κ. Παπαδόπουλου (Σταυριώτου) Β΄Μέρος

Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com