Τέρεν πόσον έν’ καὶ πέ- ατο ‘κεί – Εύθυμη διήγηση του κ. Α. Τσ̌ιορτανά εκ Κρώμνης Πόντου

Τέρεν πόσον έν’ καὶ πέ- ατο ‘κεί – Εύθυμη διήγηση του κ. Α. Τσ̌ιορτανά εκ Κρώμνης Πόντου

Ὁ Παλαιτέρτς ὁ Τάντον ἀς σῆ Σιαμανάντων τῆ Κρωμὶ ἔτον ἕνας προκομμένος ἄνθρωπος. Ἔτονε ὀλίγον κωφός, ἐγάπανεν καὶ τὸ γιοσμαλούκ. Ἕναν ἡμέραν ἐκατῆβεν ’ς σὴν Τραπεζοῦνταν, ἐγιαπτούρεψεν ἕναν κὰτ’ ζίπκας, σουλαχλούκ, ταραπολοὺζ’ ζωνάρ’, κόλπιον καὶ ὥραν. ’Ἐφόρεσεν ἀτα καὶ ἐξέβεν ’ς σὴ Κρώμ. Οἱ Κρωμέτ’ εἶδαν ἆτον καὶ ἐχπαράγαν, ἅμα ἀτοὶν ἐξέρ’νε ὁ Τάντον τὴν ὥραν ’κ̌’ ἐγνωρίζ’.
Ὁ Τάντον ’ς σὴ Γαλατᾶ κεκὰ καλατσεύ’ με τῆ Σιλεϊμάναγα τὸν Μουχαήλ. Ἔρθεν καὶ θὰ δα̤βαίν ὁ Λάμπον τῆ Χ’’ Μουχαὴλ ἀπ’ ακέσ’, εἶδεν τὸν Τάντον μὲ τὴν ὥραν ’ς σὴ γούλαν ἀτ’· Λέει ἆτον: Τάντο, πόσον ἔν’ ἡ ὥρα; Ἀτὸς πα’ καιρὸν ’κ̌ι χάν’, ἀμὰν ἐβγάλλ’ τὴν ὥραν ἀτ’· καὶ λέει τῆ Σιλεϊμάναγα τὸν Μουχαήλ: «Ναῖπαι, τέρεν πόσον ἔν’ καὶ πε ἀτο κεῖ»  Διαλεκτολογία Πόντου, Ιδιωματισμοί της Ποντικής Διαλέκτου, λήμματα, ερμηνεία, ετυμολογία, διηγήσεις, θρύλοι, μύθοι

Λεξιλόγιο:
Τέρεν – κοίτα / πέ-ατο κεί = πές το σ’ αυτόν / Παλαιτέρτς ὁ Τάντον = όνομα και παρατσούκλι / Κρωμί = της Κρώμνης / γιοσμαλούκ = λεβεντοσύνη / γιαπτούρεψεν = παρήγγειλε / σουλαχλούκ = δερμάτινη ζώνη / κόλπιον = εγκόλπιο, κόσμημα / γούλα = λαιμός 

Τέρεν πόσον έν’ καὶ πέ- ατο ‘κεί – Εύθυμη διήγηση του κ. Α. Τσ̌ιορτανά εκ Κρώμνης Πόντου - Πηγή: Ποντιακή Εστία 1962

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com