Αλεπόν π' εξαγόρευεν

Ἀλεπὸν π’ ἐξαγόρευεν (της δεσποινίδος Κωνσταντινίδου στα Ποντιακά Φύλλα - Μάρτιος 1937)

Ἕναν ἡμέραν ἀλεπὸν ἐπίασεν τὸν πετεινόν, τὴν κοσσάραν καὶ τὴν πέρδικαν καὶ ἔφερεν-ατς σὸ σπέλαιν-ἀτ, νὰ τρώγ!-ατς. Ἅμα χωρὶς αἰτίαν πὰ κ̆’ ἐθέλεσεν νὰ τρώγ!-α̤τς. Λέγ! τὸν πετεινόν:
— Ἔλα, Χατζῆ Παναγέτα, θὰ ξαγορεύω-σε, ἐγὼ πνευματικὸς εἶμαι· κι ἂν ἒις πολλὰ ἁμαρτίας θὰ τρώγω-σε.
Ὁ πετεινὸν πὰ ἄχαρον ἔρθεν ἐσούμωσεν καὶ εἶπεν:
— Νὰ ἔχω τὴν εὐχ̆ή σ’, ἐγὼ ντὸ ἁμαρτίας ἔχω καὶ θὰ ξημολοᾶς-με.
— Ὦῖ, ὤῖ, ὤῖ, εἶπεν ἀλεπόν, ἐσὺ πῶς κ̆’ ἒις ἁμαρτίας; κουεῖς παρώρας κι’ ἐγνεφεῖς τὰ παλληκάρ͜ια, τὴ νυφάδες, τὴ γεροντάδες, κι’ ἐκεῖν’ θέλνε νὰ κοιμοῦνταν. Τρανὸν ἁμαρτίαν ἔν ἀτὸ ντὸ κουεῖς παράκαιρα, κ̆ὶ συγχωριέται ἀοῖκον ἁμαρτία, θὰ τρώγω-σε.
Ἔφαγεν τὸν πετεινόν.
— Χατζῆ Παρθένα, λέει· καὶ τὴν κοσσάραν, ἔλα καὶ σύ, θὰ ξημολογῶ-σε.
Λέγ!-ἀτον κι’ ἡ κοσσάρα:
— Νὰ ἔχω τὴν εὐχ̆ή σ’, ἐγὼ ντὸ ἐφτάγω καὶ θὰ ἔχω κι ἁμαρτίας;
— Κ̆’ ἒις ἁμαρτίας; Ναί; Ἐσὺ ἐφτᾶς τ’ ἕναν τ’ ὠβὸν χαλαρὸν καὶ τ’ ἄλλο δυνατὸν κὶ ὅνταν κροῦγνε τὴν Λαμπρὴν καὶ τσακοῦται τ’ ἑνὸς τ’ ὠβὸν ἐξέρτς πόσον λυπίεται; ἀτὸ πὰ θανάτ’ ἁμαρτίαν ἔν, θὰ τρώγω-σε.
— Αἳ Χατζῆ Φωστήρα, εἶπεν καὶ τὴν πέρδικαν, ἔλα καὶ σὺ πέϊ-με, ντὸ ἁμαρτίας ἒις:
— Παπᾶ, δεσπότ, νὰ ἔχω τὴν εὐχ̆ή σ’, ἐγὼ τιδὲν ἁμαρτίας κ̆’ ἔχω, (ἐφοέθεν ἀμὸν ντὸ ἔρθεν ἡ σειρὰ σ’ ἐκεῖνεν), ἐγὼ λάσκουμαι σ’ ὁρμάν͜ια, κανενὸς τσορτάνια, κορκότα κ̆ὶ τρώγω, κανὰν κ̆’ ἐλέπω· ξαῖ ἁμαρτίας κ̆’ ἔχω.
— Ὦῖ, ἀναθεμά σε μάϊσα, εἶπεν ἀτὲν ἀλεπόν, ἐσὺ πολλὰ ἁμαρτίας ἒις, θὰ τρώγω σε. Ἐξέρτς πόσ’ νομάτ ἀνθρὼπ’ εἶνε ἀτώρα ἄρρωστοι καὶ λέγνε: «Νὰ εἴχαμε ἕνα ξαῖ περδίκας κρέας κὶ ἔτρωγαμε κ’ ἐλαροῦμες» κ’ ἐσὺ λάσ̆κεσαι σ’ ἄγρια τὰ μέρ͜ια κι’ ἀφίντς ατ’ ν’ ἀποθάνε.
Λέγ! κι’ ἡ πέρδικα:
— Σωστά, πολλὰ ἁμαρτίας ἔχω. Ἀφοῦ θὰ τρῶς με, εἶσαι καὶ πνευματικός, δοξολόγα κ’ ἐπεκεῖ φά-με, λὰσ̆’ χάνταν τ’ ἁμαρτίας-ἰμ’.
Ἀλεπὸν πάλ’ ἔπεσεν ἀνάσκελα καὶ ἐστάλτσεν τ’ ἀντσία τ’ ἀποκάθεν κι’ ἂν κ’ ἐσκάλωσεν νὰ μουρμουρίζ’, σίτ͜ια ἐτεντέλιζεν, τέῖ θὰ δοξολογᾶ κι’ ἡ πέρδικα, φούρρρρ, ἐπέταξεν ἀσὰ ποδάρ͜ια τ’ ἀνάμεσα. Ἀλεπὸν ἀμὸν τ’ ἐχάσεν ἆτεν ἀσὰ χ̆έρ͜ια τ’ ἀπὲς ἐκούϊζεν κ’ εἶπεν:
— Ἑι! νὰ χ̆έζ’ τὸν κύρν’ ἀτ ποὺ κ̆ὶ τρώγ! κ’ ἐπεκεῖ δοξολογᾶ! Φὰ κ’ ἐπεκεῖ δυξολόγα.

Λεξιλόγιο:
• Κοσσάρα = κότα / σπέλαιν = σπήλαιο / ξαγορεύω = ξομολογῶ / κουεῖς = φωνάζεις / τσακοῦται = σπάνει / ἄμον = μόλις, ὅταν / λάσκουμαι = γυρνῶ / ὁρμάνια = δάση / τσορτάνια = εἶδος ξηροτύρι / ἐλαροῦμες = ἐγινόμαστε καλά / ἀντσία τ' = τὰ πόδια του / ἐτεντέλιζεν = ἐτριπόδιζεν, ἔτρεμε /τέῖ = τάχα

Στο παραπάνω κείμενο έχει διατηρηθεί ο αρχικός τύπος γραφής και δημοσίευσης σε πολυτονικό. Πηγή: (Κείμενο δεσποινίδος Κωνσταντινίδου - Ποντιακά Φύλλα - Μάρτιος 1937) 

Διαλεκτολογία Πόντου - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com