Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα χωρίου Χαπές Νικοπόλεως (Παροιμίες - Ευχές - Κατάρες)

Παροιμίες 
-Τέρεν την ούγιαν και πάρε το πανί, τέρεν τη μάνναν και πάρε την κόρ' - Κοίτα την ούγια (μάρκα) και πάρε το πανί, κοίτα τη μάνα και πάρε το κορίτσι
-Πή 'κ̆ι’ νουνίζ' και κάθεται θαμάσκεται να σ'κούται (επί απερίσκεπτου ενέργειας) - Όποιος δε σκέφτεται όταν κάθεται, θαυμάζει όταν θα σηκωθεί

-Ο Θεόν τερεί το ραχ̆ίν και θέκ' το χ̆όν’ (Εξ' ύψους και από θεού απόδοση σύμφωνα με τα έργα του καθενός)
-Ήμπαν λαγγεύ' τ' αιγίδ', λαγγεύ' και το κορίτ' (ότι κάνει ο μεγάλος κάνει και ο μικρός) - Όπου πηδά η γίδα, πηδά και το κατσικάκι

Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα του χωρίου Χαπές Νικοπόλεως

-Ταν - τάν κοιλίαν εύκαιρον και δόντι͜α ακονεμένα (για όσους προσδοκούν στα ακατόρθωτα)
-Η κοσσάρα εξέβεν ας σ΄ ωβόν και είπεν, φτού! κι απ΄ όθεν εξέβα (για όσους περιφρονούν την καταγωγή τους)
-Ο κέλτ΄ς τον κέλ' κουϊζ καρκαπέτ'ς (κατά το είπε ο γάϊδαρος τον πετεινό κεφάλα)
-Ποίος είδεν τον Θεόν και ‘κ̆’ εφογώθεν ατόν  (επί θεομηνιών)
-Τον Μάρτ' 'ς σήν έμπαν μη τερείς ατόν, 'ς σήν έβγαν άτ' τέρ' ατόν (κρίνε πάντα μία πράξη στο τέλος)
-Ανθρώπ' ανασπάλλ'νε, ο Θεόν ‘κ̆’ ανασπάλλ', ήνταν ευτάς θα ευρήκ'ς -α (επί αναμονής της Θείας κρίσης)
-Το σταφύλ', το σταφύλ' τερεί κ' εφτάν (να δίνουμε πάντα το καλό παράδειγμα)

Ευχές
-Ο Θεόν να δεί τα χ̆ίλα̤ ευλογίας (από ελεηθέντα) - Χίλιες ευλογίες να σου δώσει ο Θεός
-Χώμαν να πιάντζ και χρυσάφ' να γίνεται (γονέων προς τέκνα) - Χώμα να πιάνεις και χρυσάφι να γίνεται
-Ο Θεόν, τ' εμά τα χρόνι͜α να κόφτ' κ' εσέν να δί' ατα (επί ευεργεσία) -  Χρόνια να μου κόβει ο Θεός και να τα δίνει σ' εσένα
-Ντ' έμπρ'-ι-σ' και τ' οπίσ'-ι-σ' χρυσάφ' να γομούται (σε ξενιτευόμενο) - Μπροστά και πίσω σου χρυσάφι να γεμίζει
-Ο Θεόν να δί' του κυρ- Αβραάμ, Ισάκ και του Ιακώβ ντ' ευλογίας (από ιερέα ή μοναχό) - Ο Θεός να σου δίνει του Αβραάμ, του Ισαάκ και του Ιακώβ τις ευλογίες
-Καλορρίζικα αμπέλι͜α πολύχρονα (σε νεόνυμφους) - Καλό ριζικό και καλούς καρπούς να έχετε για πολλά έτη
-Ο Θεόν να σ'χωρά 'τον και ν' αξιών' ατον'ς την βασιλείαν των ουρανών (σε νεκρό) - Να τον συγχωρέσει ο Θεός και να τον αξιώσει της Βασιλείας των Ουρανών

Κατάρες
-Ο Θεόν ντά χρόνι͜α σ' να κόφτ' (Ο Θεός να σου κόψει τα χρόνια)
-Άψιμον να καίει 'σε Γιλτιρίμ' να ρούζ' απάν'-ι-σ' (Φωτιά να σε κάψει κι αστροπελέκι να πέσει πάνω σου)
-Ν' αποθάν΄ς και να μη λι͜ών΄ς (Να πεθάνεις και να μη λιώσεις)
-Μαύρο κ̆ουρί να γίνεσαι (Μαύρο κούτσουρο να γίνεις)
-Γιλτιρίμι͜α να καίγ΄νε 'σε (Αστροπελέκια να σε κάψουν)
-Οι λύκ' να τρώγ'νε 'σε (Να σε φάνε οι λύκοι)

Πηγή: Αρχείον Πόντου τόμος 22ος - Σάββα Ιωακειμίδη.  

 Λεξιλόγιο:
• Κέλης και Κι͜άλτς από το περσικό kel = κασιδιάρης. Ο κέλης τον κέλη καρκαμούτσα τον λέει (επί του ονειδίζοντος άλλον δι’ ελάττωμα το οποίον και ο ίδιος έχει)
• Καρκαπούτης & Καρκαπούτ’ς, Καρκαπέτης, Καρκαπέτ’ς = αγνώστου ετύμου και σημασίας. Απαντάται στις παροιμίες: "Ο σκλεπέας τον σκλεπέαν καρκαπούτ’ς λέει & Ο κι͜άλτ’ς τον κι͜άλ’ καρκαπέτ’ εκούϊζεν" 
• Τάν-τάν κοιλίαν εύκαιρον και δόντα̤ ‘κονεμένα = Τάν-Τάν ήταν το τραγούδι με το οποίο χόρευαν (εταντάνιζαν) τα μικρά παιδιά, σα να λέμε σήμερα: χόπα-χόπα. Από αυτό προήλθε το ρήμα ταντανίζω = χορεύω ένα παιδάκι στα χέρια μου, ενώ τραγουδώ τάνι-τάνι, λέξη ονοματοποιημένη. Συνώνυμο αποτελεί η λέξη τουμπουλίζω, χορεύω το παιδί και τραγουδώ: τούμπουλ-τούμπουλ. Στην συγκεκριμένη φράση η σημασία είναι ότι χορεύω με άδεια την κοιλιά και συνεπώς με ακονισμένα για φαϊ δόντια. 

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία  & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com