Λαογραφικά Γλωσσικά Σύμμεικτα Αμισού - Σαμψούντας

Δίστιχο
Ας τρώγομες και πίνομες κ' εμείς ας τραβωδούμες,
Αβούτο κόσμον ψεύτικον, εμείς πάντα 'κί ζούμες.
Γιούρας Σαρακασίδης γενν. 1957 - Γκελεντζίκ Ρωσίας - πρόγονοι απο περιοχή Αμισού - Μαυρόβατος Δράμας 1991

Το μεγάλον το ψέμαν (παραμύθι)
'Σ σην χαμαιλέτ α ν επήεν το παιδίν ν' αλέθ' τα κοκκία. Έρθεν κ' έναν θείος ν' αλέθ' κ' εκείνος.
Είπανε, ας ευτάγω έναν τσορέκ' εγώ θα βάλω τ' αλεύριν, εσύ πα γιαβρούμ' θα βάλεις τα ουβρά. Άρχισαν να ζυμώνουνε το τσορέκ'. «Φέρεν ουβρά, φέρεν νερόν» και το νερόν ερούξεν πολλά. «Φέρεν ουβρά, γιαβρούμ», έφερεν το παιδίν και 'γάλια-'γάλια το τσουβάλ' το έναν εζύμωσεν. Και το βάλαν ΄ς σ' άψιμον και να ψέσκεται. Εψέθεν το τσορέκ. Ο θείον είπεν: «ας λέγομε ατώρα έναν ψέμα και να το δικαιούται το τσορέκ».
«Καλά» είπεν το παιδίν.
Ο γέρον είπεν «να λέγω πρώτα εγώ» και αρχίνησεν. «βαχτούϊναν ευτό η χαμαιλέτα ήτον τ' εμόν και αδακά ΄ς σην άκραν ΄ς ση ποταμί έριξα πιπίλια απο κολογκύθ'. Ατά εφύτρωσανεν κ' εφούντωσανεν κ' επήραν δρόμον το ποτάμ'. Έβρεξεν βραχτήκανε, φύσηξεν σκονίστανε. Και 'γάλια-'γάλια πέρασεν αποπάν' τη θάλασσα, βρήκανε μεϊτάν μπροστά. Εκεί απο πάν' στη θάλασσα φύσαε αέρας, σκονίζονταν, έβρεχε, βρέχοντανε. Και έγινε έναν δημόσιον στράτα. Οι περαστικοί αποκεί περνούσανε και εγώ μάζεψα ένα καράβι κολογκύθια και έφερα.
«Θείο, είπεν το παιδί, ετόλωσες;»
«Ναί, είπεν ο γέρον ετόλωσα».
«Θ' αρχινήσω τώρα εγώ θείο..» και αρχίνησε.
«Η μάνα μου έστρωσεν τα κοκκία εδώ μπροστά ΄ς στο σπίτι και λέει : «Ωρία παιδί μ' μήν τα τρών' τα κοσσάρια». Εδώκε με καρύδια κ' έτρωγα κι ωρίαζα.
Είχαμεν έναν τρανόν πετεινόν. Ο πετεινόν έρθεν στο τσούλ' απάν' και να τρώει τα κοκκία.
Έλεγα «Κίσσ!» ευτό έτρωεν, παίρω κ' έναν καρύδ' απο το καπέλο μου και έριξα στον πετεινόν να φύει. Ευτό επήεν κ' εφοσίεν απέσ' ΄ς στο λειρίν. Επεκειαπέσ' εξέβεν τρία τσατάλια έναν καρύδ', ετράνυνεν. Έβρεξεν εβράχτεν, εφύσεσεν εσκονίεν. Και 'γάλια-'γάλια έντονε έναν χωράφιν κάπου τριάντα στρέμματα.
Αυτό το σπείραμεν κοκκίν. Ο πατέρα μ' επήαινεν κ' έρχουντανε ΄ς σο χωράφιν, να βλέπ' πως 'ίντουνε.
Είπαν : το χωράφιν έντονε, ας παίρω και το καγάν με τ' εμέν, να θερίζω. Ετέρεσεν απέσ' έναν μουχτερόν τρώει το κοκκίν, έσυρεν το καγάν απάν' ΄ς σο μουχτερόν και το λάβ' επήεν εσέβεν ΄ς σον κώλον αθε του μουχτερού. Το μουστερόν φεύ τώρα, το κοκκίν θερίζεται. Το μουχτερόν έφευεν, αποπίσ' το καγάν' εθέριζεν.
Έ, θείο, αυτό το τσορέκ απο κείνα τα κοκκία είναι..
Το παιδίν εκέρδισεν το γαβίλ........

Σάββας Σελαλματζίδης,  Γενν 1910 Ερεκλί Σαμψούντας,  Αμπελόκηποι - Δράμας

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com