Αλατούρκα -Αλαφράγκα. Ποικίλα γλωσσικά εξ΄ Οινόης Πόντου

Σ’ εκείνα που έγραψε ο Π. Λορεντζάτος για το αλατούρκα και το αλαφράγκα, προσθέτω και τα παρακάτω, από την Οινόη του Πόντου. Λεγόταν: τρώμε αλατούρκα, το οποίο σήμαινε όχι μόνο ότι καθόμαστε κάτω (κατά γης) αλλά κι από το ίδιο σκεύος (πιάτο). 

Αλατούρκα Αλαφράγκα. Ποικίλα Γλωσσικά εξ' Οινόης Πόντου. Δηλαδή κάθε ένας από όσους καθόντανε γύρω στο τραπέζι κρατούσε δικό του χουλιάρι (κουτάλι), δεν είχε όμως δικό του πιάτο. Ένα κοινό έμπαινε στη μέση κι από αυτό έτρωγαν όλοι. Αντίθετο είναι το αλαφράγκα, με ξεχωριστό χουλιάρι και τσ̆ανάκι (πήλινο πιάτο – μικρή γαβάθα). Από τους τούρκους λεγότανε για τις Ελληνίδες, τις Χριστιανές: “Ουρουμλάρ αλαφράγκα κιτίολαρ, ερκεκλερτέν κάτσ̆μιολαρ” δηλαδή οι Ρωμιές πάνε αλαφράγκα «σύμφωνα με το Φράγκικο έθος», δεν κρύβονται από τους άντρες. Θέλει να πει για τις Ρωμιές – Ελληνίδες του Πόντου ότι πήγαιναν σύμφωνα με τα ήθη των γυναικών της Δύσης οι οποίες δεν κρύβουν το πρόσωπο τους μπροστά στους άνδρες, το κρατούν ξεσκέπαστο, ενώ οι τουρκάλες το είχαν πάντοτε σκεπασμένο – κρυμμένο μπροστά στους άνδρες, δηλαδή πήγαιναν αλατούρκα.

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com