Οι Αμαζόνες (Θεμίσκυρα Πόντου)

Αμαζόνες. Ηρωίδες της ελληνικής μυθολογίας, που αποτελούσαν μια φυλή γυναικών και κατοικούσαν στην περιοχή του ποταμού Θερμώδοντα, στη Θεμίσκυρα, η οποία χαρακτηριζόταν από πολλούς αρχαίους συγγραφείς ως Αμαζόνων οικητήριον.

Οι Αμαζόνες πολέμησαν με πολλούς ήρωες της μυθολογίας, όπως τον Ηρακλή, το Θησέα, το Βελλερεφόντη, τον Αχιλλέα κ.ά. Κατά το Στράβωνα, ο οποίος εν προκειμένω επικαλείται τον Πίνδαρο, αι Αμαζόνες Σύριον ευρυαίχμαν δίεπον στρατόν...οι Αμαζόνες είχαν ένα σύριο στρατό με κοντάρια που έφταναν μακριά. O γεωγράφος εννοεί βέβαια ότι η περιοχή της Θεμίσκυρας ανήκε παλαιότερα, σε χρόνους αρχαιότατους, στους Καππαδόκες-Σύρους, παράλληλα διευκρινίζει ότι η διαφορά των Καππαδοκών Σύρων από αυτούς της Συρίας ήταν το χρώμα του δέρματος. Οι Καππαδόκες-Σύροι επειδή είχαν λευκό δέρμα ονομάζονταν Λευκόσυροι σε αντίθεση με τους άλλους Σύρους, που είχαν σκούρο δέρμα. Στις Αμαζόνες αναφέρονται ακόμη o Ισοκράτης στον Πανηγυρικόν του, o Λυσίας, o Ηρόδοτος (συχνά), ο Πλούταρχος στο Βίον Αλεξάνδρου. ο Παυσανίας, o Ευριπίδης, ο Απολλόδωρος, ο Προκόπιος κ.ά. O Όμηρος τις ονομάζει αντιάνειρες (ίσες με τους άντρες), ενώ στο χαμένο έπος της Αιθιοπίδας του Αρκτίνου του Μιλήσιου βασικό ρόλο έπαιζε η Πενθεσίλεια, κόρη του Άρη και βασίλισσα των Αμαζόνων, η οποία έφτασε ως σύμμαχος στην Τροία όταν οι Κάτοικοι της έθαβαν τον Έκτορα. Την Πενθεσίλεια σκότωσε αργότερα o Αχιλλέας. O Βελλερεφόντης, ήρωας που αναφέρεται επίσης από τον Όμηρο πολέμησε με τις Αμαζόνες, Τότε που αυτές εισέβαλαν στη Λυκία. O Ηρακλής τις αντιμετώπισε στον 9ο άθλο του, στόχος του οποίου ήταν να πάρει o ήρωας τη ζώνη της Ιππολύτης, της βασίλισσάς τους, και να τη φέρει στην Αδμήτη την θυγατέρα του Ευρυσθέα. Η ζώνη αυτή είχε δοθεί από τον Άρη στην Ιππολύτη (ή Μελανίππη) ως σύμβολο του αξιώματός της. O Ηρακλής πήγε στη Θεμίσκυρα. πραγματοποιώντας μιαν άλλη αργοναυτική εκστρατεία, στη διάρκεια της οποίας επετέλεσε πολλά άλλα θαυμαστά κατορθώματα. Το εγχείρημα του ήρωα, κατά μια εκδοχή, τελείωσε με τη δολοφονία της Ιππολύτης και την αρπαγή της ζώνης της. O Θησέας επίσης εκστράτευσε εναντίον της Θεμίσκυρας, μαζί με το φίλο του το βασιλέα των Λαπιθών. Περίπου (κατ' άλλη εκδοχή του μύθου) ο βασιλιάς των Αθηναίων πήγε στον Πόντο μαζί με τον Ηρακλή. Από εκεί επέστρεψε φέρνοντας μαζί του την Αντιόπη Βασίλισσα των Αμαζόνων, με την οποία αργότερα απόκτησε τον Ιππόλυτο. Για να εκδικηθούν την προσβολή οι αμαζόνες εκστράτευσαν στη συνέχεια εναντίον της Αττικής και πολέμησαν με τον Θησέα. Στρατοπέδευσαν μάλιστα σε μια πλαγιά του Αρείου Πάγου στον χώρο όπου στους ιστορικούς χρόνους ιδρύθηκε το ιερό Αμαζόνιο. Στην εποχή που επακολούθησε η Αμαζόνα Μαλπαδία σκότωσε την Αντιόπη, το μνήμα της οποίας είδε ο γεωγράφος Παυσανίας στην είσοδο της Πόλης των Αθηνών από τη μεριά του Φαλήρου. Κατά μία άλλη εκδοχή του μύθου, οι Αμαζόνες επέδραμαν εναντίον όλης της Ελλάδας, τοπωνύμια σχετικά με την εκστρατεία τους διατηρούνται ακόμη και στην Λακεδαίμονα στα Μέγαρα (μνήμα της Ιππολύτης), στην Χαιρώνεια και αλλού.

Κείμενο κ. Θ. Ελισαίου - Πηγή: Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com