Σα 1900 τη χρονίας Χριστιαναρί, Απόστολον τη Σταυρα̤νάντων ασήν Χαβίαναν έρχουντον ασήν Τραπεζούνταν ‘ς σο χωρίον ατ’. Σην Ζύγαναν εβραδά̤στεν κι επήγεν ‘ς σο χάν να κοιμάται. Ο χαντζής πα εσέγκεν ατόν σ’ έναν οτάν απέσ’.
Την εποχή κατά την οποία οργίαζε στην Κερασούντα ο απαίσιος Τοπάλ Οσμάν (1920 1921), στην επαρχία Χαλδίας εμφανίστηκε παρόμοιος ληστής ο Κιόρ Σαλέχ ο μονόφθαλμος, ο οποίος με δέκα άλλα καθάρματα τρομοκρατούσε τα χωριά της περιφέρειας.
Ο ιστορικός του Πόντου Περικλής Τριανταφυλλίδης στα προλεγόμενα των «Φυγάδων» του ασχολούμενος με τους Κλωστούς, δηλαδή τους Έλληνες οι οποίοι υποκρίνονταν τους μουσουλμάνους ενώ στα κρυφά ήταν χριστιανοί, γράφει στη σελίδα 163:
Δημοσιεύουμε με εύλογη συγκίνηση το αφήγημα του σεβάσμιου συνεργάτου μας Καθηγουμένου της Ιεράς Μονής Αγίου Διονυσίου Αγίου Όρους, Αρχιμανδρίτου Γαβριήλ, που αποκαλύπτει τη συνεχιζόμενη τραγωδία των συμπατριωτών μας κρυπτοχριστιανών του Πόντου για να γίνει γνωστή και αυτή η πτυχή του ανεξίθρησκου πολιτισμού των τούρκων, τους οποίους τόσο πολύ εκτιμά και περιποιείται η πολιτική των χριστιανών της Αμερικής και της Αγγλίας. Είμεθα σε θέση να γνωρίζουμε και το βεβαιούμεν υπευθύνως και κατηγορηματικώς ότι πρόκειται περί πραγματικού γεγονότος του οποίου ο πρωταγωνιστής ήρωας, μας είναι γνωστός. «Η Ποντιακή Εστία».
Υπάρχουν πολλά παραδείγματα κατά τα οποία ο φανατισμός και η χριστιανική ευλάβεια των Κλωστών*, εκδηλούμενα καθ’ όν τρόπον εξεδηλούντο προκαλούσι και σήμερον ακόμα τον θαυμασμόν, την συγκίνησιν, τα δάκρυα.
