Οι Παροικίες και η μετανάστευση των Σανταίων εντός και εκτός Πόντου

Επαρχία,χαλδίας,Πλάτανα,Αεζαχαρέα,Κρώμνη,Χότση,Κόχαλη,Μέσωνα,Βώνος,Λύκαινα,Βάρβαρα,Χαλανίκ,Πύργη,Καταβόλ,Αλχασιον,Τζιάκβα,τάκβα,Άτζκοβα,Κβήρικα,Σέκιτλι,Ιβάνοβκα,Κεσιάντων,Παρατώφ,Χαραπά,Φτελέν,Βιζιρώφ,τσάλκα,Παπουνάς,Μιχαηλόβσκοε,Κούμα,Ανδρεέβσκοε,Ζουρνατζιάντων,Αλεξάνδροβσκοε,Αλεζάνδρα,Κάρς Είναι αναμφισβήτητο ότι η Σάντα εποικίστηκε μετά την άλωση της Τραπεζούντας και όχι πριν την άλωση όπως πολλά άλλα χωριά της επαρχίας Χαλδίας και άλλων τμημάτων. Δεν υπήρχε λόγος να δημιουργηθεί ζωή στην απομακρυσμένη, απρόσιτη και δασώδη εκείνη περιοχή. Μόνο σαν κρησφύγετο θα ήταν κατάλληλη να χρησιμοποιηθεί η περιοχή εκείνη από τους πρώτους της κατοίκους και ως τέτοια χρησιμοποιήθηκε απ’ τους πρώτους της κατοίκους οι οποίοι κατέφυγαν εκεί για να σωθούν απ’ το άγριο κύμα διωγμού το οποίο είχε ξεσπάσει τότε. Έτσι λοιπόν, ογδόντα χρόνια μετά την άλωση, όπως αναφέρει ο αοίδιμος καθηγητής Φίλιππος Χειμωνίδης στην Ιστορία και Στατιστική Σάντας, η περιοχή της Σάντας εποικίστηκε από τους πρώτους φυγάδες προερχόμενους απ’ τα Πλάτανα, όπως αναφέρει η παράδοση και βαθμηδόν απ’ τη συρροή κι’ άλλων τμημάτων συμπληρώθηκε ο εποικισμός της.

Η καταγωγή των Ελλήνων του Καυκάσου

Καύκασος,βιλαέτια,ερζερούμ,σιβάζ,σεβάστειας,τραπεζούντα,ορλώφ,ρουμιαντσέφ,αικατερίνη,μεγάλη,Οδησσός,νικολάεφ,χερσώνα,συμφερούπολη,ταϊγανίου,ταγανρόκ,σεβαστούπολη,κέρτζ,τσαρική,κυβέρνηση,ποτιέμκην,πασκέβιτς,εριβάνσκι,Οι Έλληνες μετανάστευσαν στον Καύκασο απ΄τα τουρκικά Βιλαέτια του Ερζερούμ, Σιβάζ (Σεβάστειας), Τραπεζούντας και του υπόλοιπου Πόντου. Η αναγκαστική αυτή μετακίνηση συνέβη περιοδικά, ιδίως μετά τους ρωσοτουρκικούς πολέμους. Την εποχή της αυτοκράτειρας Αικατερίνης της Μεγάλης στον πόλεμο του 1770 (εκστρατείες των Ορλώφ και Ρουμιαντσέφ) και μετά την προσάρτηση της Κριμαϊκής χερσονήσου κατά το 1783 (Ποτιεμκήν), οι Έλληνες που είχαν μεταναστεύσει απ την τουρκία μαζί με τους εκπατρισθέντες ομογενείς της υπόδουλης τότε Ελλάδος στη Ρωσία, κατοίκησαν στα βόρεια παράλια του Ευξείνου Πόντου απ’ την Οδησσό ως το Νοβόροσισκ σχηματίζοντας τις κοινότητες της Οδησσού, Νικολάεφ, Χερσώνος, Συμφερούπολης, Ταϊγανίου (Ταγανρόκ), Σεβαστούπολης, Κέρτζ και λοιπές γνωστές στο πανελλήνιο για τη μορφωτική και εθνική τους δράση.

Οι Ρώσοι στην Αργυρούπολη του Πόντου, το 1828.

ρώσοι,αργυρούπολη,πόντου,σαλαπασίδης,ρωσοτουρκικός,πόλεμος,πάσκεβιτς,ερζερούμ,μεταλλεία,βασιβουζούκηδες,τρίπολη,τοψής,κανονίδης,ουζούνογλου,μουσταφά,πόντος,ιστορία,γενοκτονία Στον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1828 τα στρατεύματα του ρώσου στρατηγού Πάσκεβιτς αφού κατέλαβαν το Ερζερούμ, προήλασαν ως την Αργυρούπολη και την κατέλαβαν κι αυτήν. Οι χριστιανοί κάτοικοι χαιρέτησαν τους ρώσους ελευθερωτές. Όλοι πίστευαν ότι οι παλιοί θρύλοι ζωντάνευαν, ότι ο ξανθός βασιλιάς της παραδόσεως που θα ερχόταν απ’ τον βορά, αυτός ήταν ο ρώσος. Έτσι πήραν το θάρρος κι έδειχναν στα φανερά την χαρά και την ευγνωμοσύνη τους στους ρώσους. Μα ατυχώς τα όνειρα τους γρήγορα διαλύθηκαν καθώς έπαψε ο πόλεμος και ο Πάσκεβιτς έφυγε σε τρείς ημέρες. Μόλις έφυγαν οι ρώσοι, κατέφτασε μια ορδή από άγριους και αιμοβόρους βασιβουζούκηδες με αρχηγό τον Ουζούνογλου Μουσταφά από την Τρίπολη οι οποίοι ξεκίνησαν αμέσως τις αρπαγές, τις λεηλασίες τους φόνους και τους εμπρησμούς. Έτσι η χαρά του προηγούμενου τριημέρου σκεπάστηκε από τους καπνούς των εμπρησμών απ’ την επέλαση των βαρβάρων.

Κερασούς, η Ελληνικότατη πόλις του Πόντου - Ιστορικό σημείωμα

Ξενοφώντας,φιλιππιάδα,ηπείρου,κερασούντα,μύριοι,μιθριδάτες,σινώπη,φαρνακία,πολεμωνιακός,πόντος,αλέξιος,κομνηνός,τουρκομάνοι,κουστογιάν,καβασίτης,γενουάτες Ο Ξενοφώντας πρώτος έγραψε για την Κερασούντα εκθειάζοντας την φιλοξενία των Κερασουντίων προς τους Μύριους. Η Κερασούς, πόλις Ελληνικοτάτη του Πόντου, ιδρυθείσα τον Ζ’ αιώνα π.Χ. από τους Σινωπείς, υπήρξεν ανεξάρτητος πόλις όπως και άλλες πόλεις του Πόντου, μέχρι της ιδρύσεως του βασιλείου του Πόντου υπό των Μιθριδατών. Ο βασιλεύς Φαρνάκης μετωνόμασε την πόλη σε Φαρνακία και εγκατέστησε στον τόπο αυτό κι άλλους κατοίκους από τα γειτονικά μέρη. Το όνομα Φαρνακία διατηρήθηκε μέχρι της καταλύσεως του βασιλείου του Πόντου υπό των Ρωμαίων. Υπο την ρωμαϊκή κυριαρχία η πόλις διετήρησε την αυτονομίαν της καθώς και το αρχαίον όνομα Κερασούς. Τούτο κατά μία τινά εκδοχή παράγεται εκ του : Κέρας-ούς (ως κέρατο) λόγω του σχήματός της, κατά άλλην δε εκδοχή, εκ του δέντρου κέρασος (κερασιά).

Το μυστικό του Γιακούπ - αγά

γιακούπαγά,ματσούκα,ατσαμπάτ,τόνγιας,καραπτάλ,χωνευτέρ,περσίας,χοσρόης,βαζελώνα,χαψίκιοϊ,χαμουρί,χαμονή,κούνακα,θέρσα,παναγία,σουμελά,σαλέχ,μπαϊρακτάρης,αυγουστιάσματα,ρωμάνες Μεταξύ Ματσούκας, Ατσαμπάτ και Τόνγιας και στον κάμπο που εκτείνεται κάτω από ένα βουνό, σώζονται τα ερείπια δύο μοναστηριών με τα ονόματα “Καραπτάλ” και “Χωνευτέρ”. Κάθε χρόνο οι τούρκοι αγάδες κι από τις τρείς επαρχίες, επικεφαλής ομάδων αποτελούμενων από νέους οπλισμένους και με τα όργανα, πήγαιναν εκεί και πανηγύριζαν. Την 1η Αυγούστου πήγαιναν στο Καραπτάλ και στις 7 Αυγούστου στο Χωνευτέρ’. Κάθε ομάδα διασκέδασε ξεχωριστά και οι συγκρούσεις μεταξύ τους δεν ήταν σπάνιες. Στις πανηγύρεις αυτές δεν πήγαιναν οι χριστιανοί. Το γεγονός αυτό στάθηκε αφορμή να ρωτήσω μια ημέρα έναν τούρκο συγχωριανό μας τον Γιακούμπ – αγά, άνθρωπο μέθυσο αλλά γνωστικό για την ιστορία των μοναστηριών αυτών. Ο τούρκος δέχτηκε να μου αφηγηθεί την ιστορία αυτή υπό τον όρο να μην την ανακοινώσω προτού πεθάνει. Ιδού αυτή η ιστορία και τα λεγόμενά του :

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ