Μαθητές του περιώνυμου Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας απαθανατίζονται φωτογραφικά προ του 1922

Μαθητές του περιώνυμου Φροντιστηρίου της Τραπεζούντας απαθανατίζονται φωτογραφικά προ του 1922. Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, καταγωγή , χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους.

Το Ελληνικόν Φροντιστήριον της Τραπεζούντος δεν ήταν ένα απλό σχολείο. Ιδρύθηκε περί το 1682 από τον Τραπεζούντιο Σεβαστό Κυμινήτη, δάσκαλο του Γένους και προάγγελο του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Στην αρχή στεγαζόταν στη Μονή Σουμελά για να καλλιεργήσει την εθνική και θρησκευτική ταυτότητα. Με διάταγμα του Βασιλέως Γεωργίου Α΄ αναγνωρίστηκε επίσημα ως ισότιμο ελληνικό Γυμνάσιο με τον τίτλο Ελληνικόν Φροντιστήριον Τραπεζούντος. Ο εσωτερικός αυτός χώρος φωτογράφησης δεν είναι το κτήριο του Φροντιστηρίου αλλά το φόντο στο ατελιέ - είναι ζωγραφιστό ντεκόρ φωτογράφου. Το πραγματικό κτήριο ολοκληρώθηκε το 1902 και ήταν ένα νέο επιβλητικό τετραώροφο κτήριο σε σχήμα Π με εσωτερική μεγάλη αυλή, χτισμένο πάνω στα βράχια της παραλίας, δίπλα στον Ιερό Μητροπολιτκό Ναό του Αγίου Γρηγορίου Νύσσης. Λειτούργησε με διευθυντή τον Ματθαίο Παρανίκα ως το 1921 παρά τις διώξεις των Νεοτούρκων μετά το 1908. Στις αρχές του 20ου αιώνα στην Τραπεζούντα υπήρχαν 700 μαθητές στα αλληλοδιδακτικά, 250 στο Παρθεναγωγείο, 220 στο Φροντιστήριο και 150 στα ιδιωτικά — 1.250 συνολικά. Οι επτά νέοι της φωτογραφίας είναι από αυτούς τους 220 επίλεκτους. Τραπεζούντα (Trabzon) Πόντου. Ιστορία, Λαογραφία, Πολιτισμός, Ήθη, Έθιμα, Χοροί & Τραγούδια
Αυτό που φοράνε είναι η περίφημη στολή του Φροντιστηρίου — υπάρχει και η φωτογραφία των αδελφών Οικονομίδη με την ίδια στολή σε προηγούμενη ανάρτηση μου. Είναι η ρωσικού τύπου μαθητική φόρμα με ψηλό κλειστό γιακά, που υιοθετήθηκε μετά το 1890 υπό ρωσική επιρροή. Σκούρο μπλε-μαύρο μάλλινο ύφασμα, 5-6 μεταλλικά κουμπιά, μακριά ως το γόνατο. Οι διαφορές στα κουμπιά (μονόσειρη / διπλοσταύρωτη) δείχνουν διαφορετικές τάξεις. Η φωτογράφιση σε ατελιέ με κολόνες, κουρτίνα με κρόσσια και ζωγραφιστό βάθος ήταν το στάνταρ των Ελλήνων φωτογράφων της Τραπεζούντας. Στήνονταν ιεραρχικά: οι μεγαλύτεροι όρθιοι πίσω, οι μικρότεροι καθιστοί μπροστά — ακριβώς όπως εδώ: 4 όρθιοι τελειόφοιτοι, 1 στη μέση (ίσως ο επιμελητής), 2 πρωτοετείς κάτω. Το ύφος σοβαρό, τα χέρια πίσω — πειθαρχία. Στο σχολείο αυτό η χρήση της ποντιακής διαλέκτου ήταν απαγορευμένη. Μιλούσαν μόνο καθαρεύουσα. Ήταν πολιτική επιλογή για να κρατηθεί η ενότητα του Ελληνισμού. Αυτά τα παιδιά μάθαιναν αρχαία ελληνικά, φιλοσοφία, και ποντιακή διάλεκτο την κατέγραφαν ως λαογραφία — όπως έκανε ο καθηγητής Περικλής Τριανταφυλλίδης αλλά και μουσικά απο τον μέγα μουσικοδιδάσκαλο και Πρωτοψάλτη κ. Τριαντάφυλλο Γεωργιάδη. Η φωτογραφία είναι γύρω στο 1910-1914. Μέσα σε 8 χρόνια, αυτό το σχολείο έκλεισε οριστικά. Το 1921 το κτήριο επιτάχθηκε. Η προσφορά του υπήρξε πολύ σημαντική στην πνευματική και ηθική ανάπλαση των Ελληνοποντίων και στην ανάπτυξη της εθνικής τους συνείδησης. Οι μαθητές αυτοί, αν επέζησαν από τις εξορίες του 1917-1922, έγιναν δάσκαλοι στις προσφυγικές συνοικίες της Ελλάδας — Καλαμαριά, Δράμα, Κοζάνη — ή έφυγαν για Ρωσία (Ροστόφ) όπου υπήρχαν ευεργέτες του Φροντιστηρίου όπως οι αδελφοί Ασλανίδη. Αυτή η ιστορική φωτογραφία ίσως εκπροσωπεί μία απο τις τελευταίες γενιές της ελληνοπρεπούς παιδείας του Πόντου πριν την Καταστροφή.  Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com