Αστική οικογένεια Ιορδάνη Παπαδόπουλου Τσίτε Άρδασσα Πόντου τέλη 1800, αρχές 1900

Οικογένεια Ιορδάνη Παπαδόπουλου Τσίτε Άρδασσα Πόντου τέλη 1800, αρχές 1900 Οικογένεια Ιορδάνη Παπαδόπουλου Τσίτε Άρδασσας Πόντου τέλη 1800 αρχές 1900

Δυστυχώς δεν σώζονται περαιτέρω πληροφορίες για τα εικονιζόμενα πρόσωπα: ονόματα, καταγωγή, χρόνος και τόπος φωτογράφησης τους.Η φωτογραφία αυτή είναι ένα τυπικό επαγγελματικό πορτρέτο σε ατελιέ του Πόντου, γύρω στο 1910-1914, της οικογένειας Ιορδάνη Παπαδόπουλου από το Τσίτε Άρδασσας. Η φωτογραφία τραβήχτηκε λίγα χρόνια πριν την μεγάλη έξοδο. Ο Πόντος ήταν ήδη μέρος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας από το 1461, αλλά παρέμεινε κυρίως ελληνόφωνος για αιώνες ακόμα στην ορεινή ενδοχώρα. Η φωτογραφική σύνθεση περιλαμβάνει έξι άτομα, δύο γενιές: Δύο άνδρες καθιστοί: Φορούν ευρωπαϊκά κοστούμια — μαύρο ανθρακί σακάκι, γιλέκο, άσπρο πουκάμισο με ψηλό κολάρο και γραβάτα. Αυτό δείχνει αστική τάξη, εμπόρους ή προύχοντες. Προσέξτε τα δαχτυλίδια, το ρολογάκι τσέπης με την αλυσίδα δεξιά, και το μικρό μεταλλικό ταμπελάκι στο σακάκι αριστερά — τυπικό αξεσουάρ πλουσίων αστών ίσως με εγχάρακτο το μονόγραμμα του ιδίου ή της οικογένειας του. Δύο γυναίκες όρθιες: Φορούν την επίσημη ποντιακή γιορτινή φορεσιά, την βαρύτιμη ζιπούνα. Ζωντανεύοντας τις μνήμες των Ελλήνων του Πόντου  Οι κατηφέδες τους είναι στην μία σε σμαραγδί βελούδο, και στην άλλη σε βαθύ μπορντό, και οι δύο με χρυσό σιρίτι και χρυσό κέντημα. Από μέσα λευκό πουκάμισο με δαντέλα, μπροστά στο στήθος κρέμονται απο τον λαιμό τους τα πλούσια κοσμήματα. Η ποδιά που τυλίγεται στην μέση είναι το μάλλινο λαχώρι φτιαγμένο στον αργαλειό. Στο κεφάλι το τεπελούκι/κουρσίν με χρυσά νομίσματα και στα χέρια χρυσές λίρες περασμένες σε κορδόνι — δείγμα προίκας και οικονομικής επιφάνειας. Δύο παιδιά στο κέντρο: Το αγόρι με μικρή πράσινη βελούδινη ζιπούνα σαν των μεγάλων, το κορίτσι με ευρωπαϊκό φόρεμα με μεγάλη λευκή δαντελένια γιακά — μόδα που έμπαινε τότε στα παιδιά των αστών Ρωμιών του Πόντου. Το φόντο είναι ζωγραφιστό πανί ατελιέ με δάσος και σημύδες, πολύ συνηθισμένο τότε. Το κάτω λευκό θάμπωμα που βλέπεις δεν είναι φθορά, είναι βινιέτα φωτογραφείου της εποχής. Τσίτη - Γεωγραφικά Στοιχεία. Τοποθεσία: Η Τσίτη (γνωστή και ως Τσίτε ή Σίδη) ήταν ένα από τα σημαντικότερα και πιο προοδευτικά χωριά της ορεινής ενδοχώρας του Πόντου. Διοικητική Υπαγωγή: Υπαγόταν στην υποδιοίκηση (καζά) Αργυρούπολης / Άρδασσας, εντός της ευρύτερης περιοχής του νομού Τραπεζούντας, και ανήκε γεωγραφικά και εκκλησιαστικά στην ιστορική επαρχία Χαλδίας. Αποστάσεις: Βρισκόταν σε δίωρη απόσταση από την Άρδασσα, εξάωρη από την Αργυρούπολη και εικοσιτετράωρη (περίπου 18 έως 24 ώρες πεζοπορίας ή καραβανιού) από την Τραπεζούντα. Είναι κτισμένη σε επικλινές, δασότευκτο έδαφος, δίπλα στον ομώνυμο ποταμό της Τσίτης. Συνοικισμοί: Το χωριό διαιρούταν σε τέσσερις βασικούς συνοικισμoύς: τη Μεγάλη Τσίτη, τη Μικρά Τσίτη (ή Ξιπολέντων / Αλεξιπουλέντων), το Μακρέλ και την Πιβερά. Η Μεγάλη Τσίτη απαρτιζόταν επιπλέον από πέντε ενορίες, με κυριότερες τις: Κουβερνάντων, Γιαννακάντων, Κουρτεσάντων και Κυραθέντων. Παραδοσιακές ανδρικές & γυναικείες ενδυμασίες (φορεσιές) των Ελλήνων του Πόντου 

Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com