Αετός συλλαμβάνει λαγό (Αετός συλλαμβάνων λαγωόν) - Απο την Αγία Σοφία Τραπεζούντος στην Ροτόντα Θεσσαλονίκης
ΑΕΤΟΣ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΕΙ ΛΑΓΟ
Το παραπάνω συμβολικό ανάγλυφο αποτελούσε διακόσμηση του ψηφιδωτού δαπέδου του ναού της Αγίας Σοφίας Τραπεζούντας.
Τοποθετήθηκε ακριβώς στο κέντρο του, σε ανάμνηση της ιστορικής νίκης του Αυτοκράτορα της Τραπεζούντας Ανδρόνικου Γίδου το 1223, εναντίον του ισχυρότατου Σουλτάνου του Ικονίου Μελίκ — Αλαεττίν Κεϊκομπάζ, τον οποίο μάλιστα αιχμαλώτισε. Το ανάγλυφο αυτό, το έτος 1860, αφαιρέθηκε από τη θέση του υπό δραματικές συνθήκες από έναν τολμηρό πρωτομάστορα από την Κρώμνη, ο οποίος είχε αναλάβει κάποια επισκευή του τεμένους του αείμνηστου Χατζή Μουράτ, και μεταφέρθηκε κρυφά στον ναό της Παναγίας της ενορίας Μαντζάντων της Κρώμνης. Κατά την Ανταλλαγή πληθυσμών επιτεύχθηκε η περιπετειώδης μεταφορά του στη Θεσσαλονίκη (1923), όπου φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο του Αγίου Γεωργίου (Ροτόντα).
Σημείωση: Το παραπάνω κείμενο αποτελεί μεταφορά μου στην δημοτική γλώσσα και στο μονοτονικό σύστημα γραφής για καλύτερη κατανόηση απο τους αναγνώστες του kotsari.com καθώς θεωρώ αδύνατη την ανάγνωση απο την πλειοψηφία των αναγνωστών από το πρωτότυπο κείμενο στην καθαρεύουσα και στο πολυτονικό σύστημα γραφής)
ΑΕΤΟΣ ΣΥΛΛΑΜΒΑΝΩΝ ΛΑΓΩΟΝ
Τὸ ἀνωτέρω συμβολικὸν ἀνάγλυφον, ἀπετέλει διακόσμησιν τοῦ ἐκ ψηφίδων μωσαϊκοῦ δαπέδου τοῦ ναοῦ τῆς Ἁγίας Σοφίας Τραπεζοῦντος, τοποθετηθὲν ἀκριβῶς εἰς τὸ κέντρον αὐτοῦ, εἰς ἀνάμνησιν τῆς ἱστορικῆς νίκης τοῦ Αὐτοκράτορος Τραπεζοῦντος Ἀνδρονίκου τοῦ Γίδου, τὸ ἔτος 1223, κατὰ τοῦ ἰσχυροτάτου Σουλτάνου τοῦ Ἰκονίου Μελὶκ — Ἀλαεττὶν Κεϊκομπάζ, τὸν ὁποῖον καὶ ἠχμαλώτισε. Τὸ ἀνάγλυφον τοῦτο, τὸ ἔτος 1860, ἀφῃρέθη ἐκ τῆς θέσεώς του, ὑπὸ δραματικὰς συνθήκας ἀπὸ τολμηρὸν Κρωμναῖον πρωτομάστορα, ὅστις ἀνέλαβεν κάποιαν ἐπισκευὴν τοῦ τέμενους, τοῦ ἀειμνήστου Χ΄΄Μουράτ, καὶ μετεφέρθη κρυφίως εἰς τὸν ναὸν τῆς Παναγίας τῆς ἐνορίας του Μαντζάντων τῆς Κρώμνης. Κατὰ τὴν Ἀνταλλαγὴν κατωρθώθη, ἡ περιπετειώδης μεταφορά του εἰς Θεσσαλονίκην (1923), ὅπου φυλάσσεται τώρα εἰς τὸ Μουσεῖον τοῦ Ἁγίου Γεωργίου (Ροτόντα).
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com