Ο Τσιτενός δάσκαλος Ιωάννης Αβραμάντης (1890-1976)

Ο Τσιτενός δάσκαλος Ιωάννης Αβραμάντης (1890-1976). Εγεννήθη εις την Τσίτε της Αργυρουπόλεως το 1890. Σπούδασε εις το γυμνάσιον της Αργυρουπόλεως (Gumushane) και ακολούθως εις το περιώνυμον Φροντιστήριον της Τραπεζούντος, εξ’ ου απεφοίτησεν το έτος 1912.

Προ του Α΄παγκοσμίου πολέμου προκειμένου να αποφύγη την επιστράτευσιν του, κατέφυγεν εις την Τασκένδην, πρωτεύουσα του Ουζμπεκιστάν της Ρωσίας. Εκείθεν μετέβη στις διάφορες περιοχές προβαίνων εις την οργάνωσιν των εκεί ελληνικών κοινοτήτων. Ο Τσιτενός δάσκαλος Ιωάννης Αβραμάντης (1890-1976). Έγραψε σειρά άρθρων εις διαφόρους ελληνικάς εφημερίδας εκδιδομένας εις Ρωσίαν, υπέρ των Ελλήνων της Ρωσίας. Παρέμεινεν επί δεκαοκτώ (18) έτη εις Ρωσίαν, εξ’ ων τα δέκα (10) τα υπηρέτησεν ως διδάσκαλος εις το ελληνικόν σχολείον Τασκένδης. Αφιχθείς το έτος 1930 εις Ελλάδα, υπηρέτησεν αρχικώς ως διμοδιδάσκαλος εις διάφορα σχολεία της κεντρικής και δυτικής Μακεδονίας και τελικώς εις Θεσσαλονίκην, οπόθεν παρητήθη συνταξιούχος το έτος 1961. Απεβίωσε τον Ιανουάριο το 1976 εις ηλικίαν 86 ετών. Εις τον Αβραμάντην οφείλεται η συγγραφή και η έκδοσις της Ιστορίας της Παναγίας Γουμερά. Τα παραπάνω στοιχεία της βιογραφίας του αειμνήστου κ Ιωάννη Αβραμάντη προέρχονται από την δημοσιευθείσα το 1976 βιογραφία του από τον διακεκριμένο δικηγόρο κ. Χαράλαμπο Κιαγχίδη από το βιβλίο «Ιστορία της Ιεράς Μονής Παναγία Γουμερά», σελ. 218-220. Ακολουθούν ολίγες γραμμές εκ του ιδίου (Ιωάννη Αβραμάντη) περί του Πόντου προερχόμενα από το περιοδικό Χρονικά του Πόντου του έτους 1944.  Πως εχτίεν η Τσίτε - Παραδόσεις Τσίτης Άρδασσας, Χρονικά του Πόντου - Αβραμάντης Ιωάννης
«Τα Σά εκ των σών, προσφιλής γενέτειρα».
Οι χρόνοι φεύγουν, πετούν. Κοντοζυγώνει μισός πια αιώνας αφότου βάσκανος μοίρα, μας στέρησε τόσο ανελέητα την ολόθερμη αγκαλιά σου και τα γλυκά σου φιλιά αγαπημένη μας γενέτειρα. Και όμως πάντα εκείνη η πανέμνοστη και μαγευτική εικόνα σου, προβάλλει ολοζώντανη στα μάτια μας, όπου και αν σταθούμε, όπως και αν βρεθούμε και στο απλό άκουσμα του ονόματός σου «Πόντος». Και πάντα άθελά μας παίρνει το πικρό παράπονο του αδικημένου και νοσταλγού. Ο νους μου ευθύς ανατρέχει στο παρελθόν γυρεύοντας να εξιχνιάσει να εξακριβώσει τα αίτια αυτής της ανήκουστης καταδίκης μας σε ισόβια υπερορία. «Σε ελεύθερους καταδίκους». Ποία είναι η εναντίον μας κατηγορία και ποίοι οι κατήγοροί μας; Τι είδους δικαστήριο ήταν εκείνο που μας επέβαλε το απάνθρωπο ξερίζωμα από τη γη σου την ιερή στην οποία ήμασταν ριζωμένοι πολύ βαθιά από τα πανάρχαια χρόνια; Και βάσει ποίου νόμου ανθρώπινου ή θείου γραπτού ή άγραφου; Η Σίδη ή Τσίτη ή Τσίτε της επαρχείας Χαλδείας του Πόντου
Ο Τσιτενός Ιωάννης Αβραμάντης στη διήγησή του περί της Παναγίας Γουμερά ανάμεσα στα άλλα, γράφει: «….Πανηγύρι χωρίς τουφεκίδι (ντονανμά) δεν έχει νόημα. Ούτε και χωρίς τον κατάλληλο οπλισμό με φυσεκλίκια σταυρωτά. Ούτε και χωρίς τις ζίπκες με τα άλλα εξαρτήματα. Οπλοφορούν λοιπόν όλοι, χριστιανοί και τούρκοι και κατευθύνονται στο μοναστήρι κατά φάλαγγες από τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Τουφεκάνε αδιάκοπα και ο αντίλαλος του τουφεκιδιού από κάθε φάλαγγα διασταυρώνεται στις χαράδρες και με ένα συνεχές μπουμπουνητό σκορπίζεται σε όλη την περιοχή, από τη μια χαράδρα στην άλλη σαν να ακούς βροντή κάτω από ξεκάθαρο ουρανό. Στην είσοδο του μοναστηριού ακούγεται ο τελευταίος ορυμαγδός του τουφεκιού από κάθε ομάδα προσκυνητών - πανηγυριστών. Οι ζαπτιέδες από την Άρδασσα έχουν ήδη φτάσει και οι πυροβολισμοί στην περιοχή του μοναστηριού απαγορεύονται…..ενώ ο πυρρίχιος χορός συνεχίζεται όλη τη νύχτα από το πρωί μέχρι της διαλύσεως του πανηγυρισμού. Ο αείμνηστος Τσιτενός κ. Ιωάννης Αβραμάντης αρθρογραφούσε στα τότε γνωστά περιοδικά Χρονικά του Πόντου, Ποντιακή Εστία κ.τ.λ. και του οφείλουμε τα μέγιστα ως αιώνιο μνημόσυνο καθώς η Ιστορία και Λαογραφία της ιδιαίτερης του πατρίδας της Τσίτης (Χαλδίας Πόντου) καθώς και της Ιεράς Μονής της Παναγίας Γουμερά μας είναι επαρκώς γνωστές εξ αιτίας του.  Ιερά Μονή Παναγίας Γουμερά Τσίτη Άρδασας Πόντου (Επαρχία Χαλδίας) Α΄ Μέρος

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com