Πατέρας Ιωάννης Παπαδόπουλος - Αρχιερατικός Επίτροπος Μητροπόλεως Αμασείας Πόντου - Κατακρεουργήθηκε απο τους τούρκους μαζί με άλλους αγωνιστές πατριώτες εν Τσουμπόη Σαμψούντος (Αμισού) κατά το 1921
Ο πατέρας Ιωάννης Παπαδόπουλος (Αρχιερατικός Επίτροπος Αμασείας Πόντου). Υπήρξε ένας απο τους ηρωικούς αγωνιστές για την Ανεξαρτησία του Πόντου.
Κατακρεουργήθηκε απο τους τούρκους μαζί με άλλους αγωνιστές πατριώτες εν Τσουμπόη Σαμψούντος (Αμισού) κατά το 1921. Αιωνία του η μνήμη! Σελίδες της Μαύρης Εθνικής Συμφοράς των Ελλήνων του Πόντου / Τα δικαστήρια της Αμάσειας
Η επανάσταση των Νεότουρκων το 1908 χαιρετίστηκε αρχικά από τους Έλληνες του Πόντου με ελπίδες για ισονομία. Πολύ γρήγορα όμως το σύνθημα «Οθωμανοποίηση» εξελίχθηκε σε ένα συστηματικό σχέδιο εκτουρκισμού. Από το 1911 με απόφαση στο συνέδριο της Θεσσαλονίκης, και κυρίως από το 1914 με τον οικονομικό πόλεμο και τις δημεύσεις, ξεκινά η φάση της γενοκτονικής εθνοκάθαρσης. Η κατάργηση της εξαγοράς της στρατιωτικής θητείας και η βίαιη επιστράτευση στα Τάγματα Εργασίας - Αμελέ Ταμπουρού - οδήγησαν χιλιάδες Ποντίους στα βουνά ως φυγόστρατους και λιποτάκτες. Εκεί γεννήθηκε το αντάρτικο του Πόντου. Σε αυτό το περιβάλλον, ο κλήρος δεν ήταν απλώς θρησκευτικός λειτουργός. Ήταν ο μόνος θεσμός που είχε απομείνει όρθιος. Όπως σημειώνουν οι ιστορικές πηγές, οι παπάδες ήταν «οι πρωτεργάτες του ξεσηκωμού» και οι «κατηχητές της Επανάστασης, και γι' αυτό οι Τούρκοι καταδίωκαν ιδιαίτερα τους κληρικούς».
Στον Πόντο αυτό πήρε συγκεκριμένες μορφές:
α) Πνευματική και ηθική αντίσταση: Οι ιερείς τελούσαν καθημερινά ακολουθίες όχι μόνο στους ναούς αλλά και στο μέτωπο, «πάνω στα βουνά κάτω από τον ήχο πυροβολισμών», θέτοντας τη ζωή τους καθημερινά σε κίνδυνο. Κρατούσαν τα δημοτολόγια, έκρυβαν οικογένειες, διατηρούσαν τα κρυφά σχολεία.
β) Οργανωτική συμμετοχή: Τα σπουδαιότερα κέντρα αντίστασης ήταν η Αμισός, η Πάφρα, η Αμάσεια, η Γάγγρα και τα Κοτύωρα. Στην Αμάσεια, από τους 183.000 κατοίκους οι νεκροί έφτασαν τους 134.078, ποσοστό 73%. Εκεί ακριβώς υπηρέτησε ο Παπαϊωάννης Παπαδόπουλος ως Αρχιερατικός Επίτροπος Αμασείας - όπως είδες στην φωτογραφία που αποκαταστήσαμε. Ο Επίτροπος ήταν ο άμεσος εκπρόσωπος του Μητροπολίτη, υπεύθυνος για δεκάδες ενορίες σε μια περίοδο που οι εκτοπίσεις γίνονταν κατά κύματα.
γ) Σύνδεσμος με το αντάρτικο: Το αντάρτικο δημιουργήθηκε «για την αυτοπροστασία των λιποτακτών και για την προστασία του άμαχου πληθυσμού και των χωριών και για να εκδικηθούν τους Τούρκους για τα εγκλήματα που διέπρατταν σε βάρος του ελληνικού πληθυσμού». Οι ιερείς ήταν οι σύνδεσμοι ανάμεσα στα χωριά και τους αντάρτες στα βουνά, μετέφεραν τρόφιμα, πυρομαχικά, πληροφορίες. Οι σελεκτσήδες - οι άοπλοι μεταφορείς των ανταρτών - συχνά καθοδηγούνταν από παπάδες.
Η περίοδος 1914-1923 αναφέρεται ρητά ως γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου από το κίνημα των Νεότουρκων. Ο κλήρος πλήρωσε βαρύ τίμημα: Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου (playlist)
1. Εξορίες στις ερήμους της Ανατολής
2. Απαγχονισμοί στην Αμάσεια το 1921 - η περιβόητη Δίκη της Αμάσειας όπου κρεμάστηκαν δεκάδες πρόκριτοι και ιερείς
3. Καύσεις ναών με τους ιερείς μέσα
- Ο Μητροπολίτης Ροδοπόλεως Κύριλλος Παπαδόπουλος (1909-1922) που έζησε όλη την φρικώδη περίοδο του Α' Παγκοσμίου Πολέμου όταν οι Νεότουρκοι εφάρμοζαν «με συστηματικό και οργανωμένο τρόπο, το προμελετημένο σχέδιο της γενοκτονικής εθνοκαθάρσεως».
- Ο Γερμανός Καραβαγγέλης, Μητροπολίτης Αμασείας και αργότερα Σαμψούντας, υπήρξε η εμβληματική μορφή που οργάνωσε την άμυνα, έντυσε αντάρτες, και στάθηκε δίπλα στον διωκόμενο πληθυσμό.
Για τους Έλληνες του Πόντου, ο παπάς την περίοδο των Νεοτούρκων δεν ήταν μόνο λειτουργός. Ήταν γραμματέας, δάσκαλος, δικαστής, νοσοκόμος και συχνά καπετάνιος. Όταν το επίσημο ελληνικό κράτος, παρά τις εκκλήσεις, έδειξε αδιαφορία, η Εκκλησία έμεινε μόνη να κρατήσει το Γένος. Γι' αυτό και στις μνήμες των γερόντων, δίπλα στους οπλαρχηγούς Βασίλ-αγά, Παντέλ-Αμισό, Κοτζά Αναστάς, στέκονται πάντα και οι ρασοφόροι - όπως ο δικός σας παπα - Ιωάννης Παπαδόπουλος της Αμασείας - που δεν εγκατέλειψαν το ποίμνιο τους μέχρι τέλους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com