Ο επιφανής Αδυσινός διδάσκαλος και συγγραφέας κ. Παντελής Ηλ. Μελανοφρύδης
Γεννήθηκε στὴν Ἄδυσσαν, χωριὸ τῆς Χαλδίας Πόντου τὸ 1885. Τὰ πρῶτα γράμματα τα ἔμαθε κοντὰ στὸν πατέρα του, ποὺ ἦταν ἕνας ἀπὸ τοὺς γνωστότερους δασκάλους καὶ ψάλτας τῆς περιφερείας καὶ ἐπὶ τριακονταετίαν ἐδίδαξε σε διάφορα χωρία.
Τὸ 1898 ἐνεγράφη στὸ Φροντιστήριον τῆς Ἀργυρουπόλεως, εἰς τὴν 2αν τάξιν Ἑλληνικοῦ, καὶ τὸ 1902 ἀπεφοίτησε μὲ τὸν βαθμὸν Ἄριστα. Ὑπῆρξεν ἐκ τῶν καλλιτέρων μαθητῶν τοῦ ἀειμνήστου Γ. Εὐθυβούλη, ο ὁποῖος ἐνεστάλαξε στὴν ψυχὴν τοῦ μαθητοῦ του τὴν βαθεῖαν ἀγάπην πρὸς τὴν Πατρίδα, τὸν Πόντον, καὶ τὴν διάλεκτον τοῦ τόπου. Μέχρι τοῦ 1910 διετέλεσε διδάσκαλος. Εἰς αὐτὸν ὀφείλεται ἡ διοργάνωσις τῆς Σχολῆς τῆς Ἀδύσσης καὶ ἡ προαγωγὴ αὐτῆς εἰς πλήρη Ἀστικὴν μὲ 4 διδασκάλους. Ἐδίδαξεν ἐπίσης καὶ εἰς τὰς ἐν Ῥωσσία κοινότητας τῆς Γιάλτας καὶ Σεβαστουπόλεως ἐπὶ τετραετίαν καὶ ἐπὶ ἕν ἔτος 1913-1914 εἰς τὸ Λύκειον Γουμερᾶς. Εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐγκατεστάθη τὸ 1919. Διωρίσθη διδάσκαλος, ἀλλ’ ἀπελύθη μετὰ ἕν ἔτος, ὡς στερούμενος τῶν τυπικῶν προσόντων. Ἐπὶ κατοχῆς διετέλεσε Δήμαρχος Πτολεμαΐδος. Ἀπὸ τοῦ 1955 διευθύνει τὴν τοπικὴν ἐφημερίδα τῆς Πτολεμαΐδος «Νέοι Καιροί». Ἐκ νεαρᾶς ἡλικίας τὸν εἵλκυσεν ἡ λαογραφία τοῦ Πόντου. Τὸ 1910 ἐξέδωκε συλλογὴν ὑπὸ τὸν τίτλον «Ἡ ἐν Πόντῳ Ἑλληνικὴ γλῶσσα», ὅπου κατεχώρησε πολλὰ ἀνέκδοτα, μοιρολόγια, ᾄσματα, παροιμίας κ. ἄ. Ὑπῆρξεν ἐκ τῶν τακτικῶν συνεργατῶν τῶν Ποντιακῶν περιοδικῶν. Ἔγραψεν ἠθογραφίας: «Πῶς ἔσυραν τὴν Τσοφούλαν» (Ποντιακά φύλλα) «T’ ἄσπρα κατηβάζνε τ’ ἄστρα», «Ἰδέαι τῶν Πόντιων περὶ τῶν ἄλλων Ἐθνῶν» κ. ἄ. (Χρονικὰ τοῦ Πόντου) καὶ «Οἱ Κλωστοὶ» ἔργον αὐτοτελές. Μελέτας εἰς τὰ «Ποντιακὰ φύλλα»: Ἡ ξενιτεία παρὰ Ποντίοις, Ὁ Ἔρως εἰς τὰ Ποντιακὰ τραγούδια, Λαϊκὸν Π. ἑορτολόγιον, Αἱ δοξασαί τῶν Πόντιων περὶ τοῦ Ἅδου κ. ἄ. Εἰς τοῦς τόμους: 7ον, 8ον, 11ον, 14ον, 20όν καὶ 21ον τοῦ «Ἀρχείου Πόντου» ἐδημοσίευσεν ἄφθονα λαογραφήματα ἀξίας, ἐκ 210 σελίδων, ἤτοι «Ἀνέκδοτα καὶ παραδόσεις Χαλδίας», «Παιγνίδια Χαλδίας», «Παροιμίαι καὶ παροιμιώδεις φράσεις», «Γλωσσάριον τοῦ χωρίου Ἄδυσσα». Καὶ ἐβραβεύθη δίς, ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς Ποντιακῶν Μελετῶν, διὰ τὰς ὑποβληθείσας συλλογάς του. Ποικίλη καὶ ἄφθονος ὑπῆρξεν ἡ συνεργασία του εἰς τὴν «Ποντιακὴν Ἑστίαν» ἐπὶ 13 συναπτὰ ἔτη, μὲ ὕλην λαογραφικήν, ἱστορικήν, ἠθογραφικήν, γλωσσολογικὴν καί κοινωνικοεθνικήν, διακρινομένην πάντοτε μὲ τὸ περιεχόμενό της τὸ ἀποκαλυπτικὸν καί μὲ τὸ ἰδιαίτερόν της προσωπικὸν ὕφος. Πρασεπάθησε νὰ γράψῃ τὴν γλῶσσαν τῆς Χαλδίας ὅσον τὸ δυνατὸν γνησιώτερον, καί εἰς τὰς ἠθογραφίας καί τὰ πολλὰ ἀνέκδοτα ποὺ ἐδημοσίευσε. Παντελή Μελανοφρύδη / Ποντιακά Ανάλεκτα / Προσέγγιση στην Ποντιακή Διάλεκτο
Παντελής Ηλ. Μελανοφρύδης - Πηγή βιογραφικού σημειώματος: Ποντιακή Εστία 1963 - (Σημείωση: Έχει διατηρηθεί ο αρχικός τύπος γραφής και σύνταξης / στην καθαρρεύουσα και στο πολυτονικό).
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com