Περικλής Λιανίδης (αδερφός του συγγραφέα Σίμου Λιανίδη) με την σύζυγό του 1920
Σαντά (Σάντα) Χαλδίας Πόντου 1920. Φωτογραφία παρμένη σε στούντιο (πιθανώς της Τραπεζούντας). Απαθανατίζονται ο Περικλής Λιανίδης (αδερφός του συγγραφέα Σίμου Λιανίδη) με την σύζυγό του στον Πόντο.
Ο Περικλής υπήρξε ένας από τους πρώτες αντάρτες της Σαντάς που είχαν ανέβει στο βουνό. Η πραγματική ιστορία των ανταρτών της Σαντάς (Σάντας) του Πόντου 1921-1922 - Σαντά (Σάντα - Dumanlı, Gümüşhane) Ιστορία Λαογραφία Πολιτισμός. Χωριά, Τοπωνύμια, Ήθη, Έθιμα, Χοροί, Θρύλοι, Παραδόσεις, Πρόσωπα. Καταγραφές Σίμου Λιανίδη - Επιτροπή Ποντιακών Μελετών - Ήθη, έθιμα, χοροί και λαϊκές παραδόσεις των Ελλήνων του Πόντου Η μανία των τούρκων δεν περιορίστηκε μόνο στον πληθυσμό της Σάντας μα ξέσπασε και στις πέτρες της, ύστερα από την απέλαση του πληθυσμού και τη μάχη που έγινε με τους Σανταίους αντάρτες δόθηκε η διαταγή της λεηλασίας και της πυρπόλησης της Σάντας. Η διαταγή έλεγε να μη μείνει πέτρα επί πέτρας, να μη μείνει κανένα σημάδι της ξακουσμένης κωμόπολης που με την παλικαριά και με την πρόοδο της προκαλούσε τον φόβο και τον τρόμο μα και το σεβασμό των τούρκων. Φωτογραφικό υλικό όπως η παρούσα φωτογραφία μπορεί να προέρχεται από Λευκώματα Συλλόγων, προσωπικές συλλογές, αναρτήσεις σε blogs ή sites όπως η Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών, το Εθνικό Κέντρο τεκμηρίωσης και ηλεκτρονικού περιεχομένου, η Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, η Εγκυκλοπαίδεια του Ποντιακού Ελληνισμού, η Μέριμνα Ποντίων Κυρίων, δημοσιεύσεις σε βιβλία, περιοδικά και εφημερίδες, το Αρχείον Πόντου κ.ο.κ. και αποτελεί αρχειακό υλικό το οποίο ανήκει πρωτίστως στα εικονιζόμενα πρόσωπα, τις οικογένειες και τους απογόνους τους και κατά συνέπεια σε όλο τον ποντιακό λαό. Μέσω του Kotsari.com προβάλλονται για ιστορικούς και λαογραφικούς εκπαιδευτικούς λόγους, με την όσο το δυνατό πληρέστερη τεκμηρίωση, λεπτομερή αναφορά στα συστατικά στοιχεία προσδιορισμού, χρονολογίας, γεωγραφίας, λαογραφίας (γλωσσικού ιδιώματος), συγγενικών σχέσεων, ενδυματολογίας, ιστορικών συγκυριών και συσχετισμού με άλλο παρόμοιο υλικό από τον Πόντο. Σε κάθε περίπτωση γίνεται μια σοβαρή προσπάθεια ενδυνάμωσης-ενίσχυσης των φωτογραφιών αρχείου με όλα εκείνα τα στοιχεία (ιστορικά και λαογραφικά) τα οποία είναι ικανά να τις παρουσιάσουν στο σήμερα με όσο το δυνατό μεγαλύτερη πληρότητα πληροφοριών και στοιχείων για την καταγωγή και σημασία τους. Στην πλειονότητα τους οι παλιές ασπρόμαυρες φωτογραφίες έχουν επεξεργαστεί και επιχρωματιστεί με σεβασμό στα πρόσωπα που εικονίζονται, στις ενδυμασίες και στα δομικά μέρη της κάθε εικόνας καθώς στην αρχική τους μορφή τις περισσότερες φορές έχουν σχισίματα, ρωγμές, λείπουν κομμάτια ή τις έχει διαβρώσει ο χρόνος και η κακή αποθήκευση. Η σύγκριση μιας σχισμένης, φθαρμένης από τον χρόνο αυθεντικής φωτογραφίας με την αποκατεστημένη εκδοχή της αποδεικνύει την ουσιαστική σημασία της ψηφιακής διάσωσης των ιστορικών αρχείων. Πρόσωπα που κινδύνευαν να χαθούν κάτω από τις ρωγμές του χαρτιού, αποκτούν ξανά καθαρές εκφράσεις, επιτρέποντάς μας να συνδεθούμε άμεσα με την ιστορία τους.
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com