Το έθιμο της Κουσκουτέρας σε περιόδους ανομβρίας στον Πόντο

Aπό πολύ παλιά η ανθρωπότητα σε εποχές μεγάλης ανομβρίας κατέφευγε σε διάφορα μέσα για να προκαλέσει βροχή. Οι προσευχές και οι λιτανείες ήταν και είναι τα πρώτα πρόχειρα μέσα στον Πόντο.

Εκτός από τα ανωτέρω επικρατούσε η παράξενη δοξασία ότι μπορούσαν να προκαλέσουν βροχή καίγοντας ένα ζωντανό φίδι στη φωτιά. Νόμιζαν ότι από το καιόμενο φίδι ανεβαίνοντας ο αχνός στους αιθέρες προκαλούσε με τη συμπύκνωση των νεφών βροχή.  Το έθιμο της Κουσκουτέρας για την αναχαίτιση της ανομβρίας στον Πόντο. Πιθανώς την πρόληψη αυτή επινόησαν για να εκμεταλλευτούν τους απλοϊκούς όσοι νόμιζαν ότι κατέχουν προγνωστικές του καιρού γνώσεις. Οπωσδήποτε πολλές φορές είδαμε να εφαρμόζεται η παράξενη αυτή πρόληψη που σε μερικές περιπτώσεις κατά παράδοξο σύμπτωση είχε θετικά αποτελέσματα. Μα εκείνο που περισσότερο μας ενδιαφέρει εδώ είναι το παρακάτω αναγραφόμενο έθιμο που είναι ευρύτατα διαδεδομένο στον Πόντο: «Η περιφορά της Σκουσκουτέρας» κατά την εποχή της ανομβρίας. Η Κουσκουτέρα ήταν μεγάλη σκούπα από τσουχαβέλ, ένα είδος αγκαθωτού θάμνου με χέρια, ντυμένη μακρύ μάλλινο χιτώνα από τσόχα χρώματος μαύρου με κόκκινη ζώνη γύρω από την οσφύ. Το ανδρείκελο αυτό κρατούσαν από τα χέρια δύο παιδιά ή έφηβοι και το περιέφεραν στα σπίτια του χωριού ψάλλοντας μπροστά από την εξώθυρα το εξής άσμα σε τουρκική γλώσσα:
«Λαϊστέρα Κουσκουτέρα
Αλλαχτάν γιαγμούρ ιστέρα
βέρ αλλάχ, βέρ αλλάχ
ζεγκινούν παχτσιασινέ
φουκαρενούν ταρλασινά»
δηλαδή
«Λαϊστέρα Κουσκουτέρα
από τον Θεό βροχή ζητεί.
Δώσε Θεέ, δώσε Θεέ
στου πλούσιου τον κήπο στου φτωχού το χωράφι».
Κάθε οικοδέσποινα έχυνε πάνω στην Κουσκουτέρα αρκετό νερό και έδινε κάποιο φιλοδώρημα στα παιδιά. Εάν χάρις σε αυτό πετύχαιναν τυχόν τη βροχή, οι κάτοικοι του χωριού ή της περιοχής το έριχναν στο γλέντι. Λαογραφικά Σάντας : Σάββατο του Λαζάρου, Πάσχα, Πεντηκοστή, Αε-Λουτρουπί, Κουσκουρσούραν

Προλήψεις – Δοξασίες και έθιμα Τραπεζούντος γύρω από το ημερολόγιο και τους Αγίους - Πηγή: Ποντιακά Φύλλα 1935 - Δ. Κ. Παπαδόπουλος (Σταυριώτης)

Ποντιακή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com