• Home
  • Λαογραφία

Ας είχα την σαϊτα μ' κι ας έμνε παλληκάρι δωδεκάχρονον. Ποντιακή ποίηση

Πόθοι,επιθυμίες,έθνους,ελλήνων,πόντου,λαϊκά,τραγούδια,αλώσεως,τραπεζούντας,αςείχα,παλληκάρι,δωδεκάχρονον,σαϊτα,άλογον,αργυρόν,κοντάρ,φεγγαροπρόσωπος,κηφαλοκόφτες,πρόγατα,αρνόπα,κρωμή,κρώμνη,ραχόπα,πολεμικά,κατορθώματα,βουνά,κοιλάδες,λειβερά,λιβερά,τσοπάνος,παναϊας,ποτάμ,ψάλτεν,τραγωδάνον,δεντρόπα φυλλωμένα,τσοπάν,σύριγμαν,γαβαλί,νηχόπονΟι πόθοι και οι επιθυμίες ενός έθνους το χαρακτηρίζουν καλύτερα από κάθε τι άλλο, καταδεικνύοντας τις τάσεις, τον χαρακτήρα, τα ιδανικά και τις επιδιώξεις του, τόσο στον πνευματικό κόσμο όσο και στον υλικό. Συνεπώς ο χαρακτήρας των Ελλήνων του Πόντου αντικατοπτρίζεται στα λαϊκά του τραγούδια τα οποία εκφράζουν τις μύχιες επιθυμίες του, τις βλέψεις στο επίπεδο της βιοτικής πάλης και τα ιδεώδη με τα οποία γαλουχήθηκε. Σε ένα ποίημα το οποίο ανάγεται χρονολογικά στην εποχή προ της αλώσεως της Τραπεζούντας, ο ελεύθερος τότε Έλληνας Πόντιος φαίνεται πόσο ατίθασος είναι και πόσο η περιβάλλουσα άγρια και μεγαλοπρεπής φύση με τα υπερύψηλα βουνά, τα βαθύσκια δάση και τους ροχθούντας ορμητικούς ποταμούς, συνέτεινε στη διάπλαση ανδρικού χαρακτήρα, ορμητικού, υπερήφανου, που περιφρονεί τις υλικές απολαύσεις, αρκουμένου στον έρωτα, την ελευθερία και τη δόξα.

Παρακολουθείστε το σχετικό μας βίντεο

Print

Λαογραφικά Σύμμεικτα Κάρς. Διάφορα Αινίγματα

χαμαιλέτα̤,νερόμυλος,δίλαβον,θεμών’,θημωνιά,βουρκιάντ,βουκέντρα,σιδερολιλής,καλομάνα,πουργού,γαντάρ,καντάρι,γαντάρι,τζίγαρη,τζιγαρέα,τζίκαρη,τζιγάρη,σαντάλ,ποντιακή,λαογραφία,κάρς,γάρς,γλώσσα,ιδιώματα,αινίγματα Έναν έν’ και ‘ς όλα̤ εμπαίν΄  (όνομαν)

Όλον τον κόσμον κουρτά και καμία ‘κ̆ι χορτάζ’  (χαμαιλέτα̤)

Στένω ωβόν και κρύφκουμαι  (θεμών’ )

‘Σ ση στράταν απάν’ το δίλαβον βράζ’  (μυρμήκας φωλέα)

‘Σ σο χ̆έρι μ’ εχωρεί και ‘ς σ’ αμπάρ’ ‘κ̆ εχωρεί  (το βουρκιάντ’)

Print

Λαογραφικά σύμμεικτα περιοχής Κάρς. Αινίγματα για την Υφαντική, την Ενδυμασία, τα Κοσμήματα.

καπνοσακούλα,τερσ̆ή,αδράχτι,χαπαπία,μολόχα,γουϊν,πηγάδι,τζουπία,καλτσοβελόνες,ορτάρ’,μάλλινηκάλτσα,φοσίν,λάκκος,παπάχ,καπέλο,θελέκα,κουμπότρυπα,πούρτ,δέρμα,φουτίν,αέρισμα,βδόλος,νεβράχω,βρέχω,καταβρέχω,ποντιακή,λαογραφία,κάρς,αινίγματαΑινίγματα για την Υφαντική, την Ενδυμασία, τα κοσμήματα : 

Αραπίτσα κλώσκεται η κοιλία τ’ς’ πρέσκεται (τερσ̆ή)

Χαπαπία κλώσ̆κεται η κοιλία τ’ς’ πρέσ̆κεται (τερσ̆ή)

Πέντε αδέλφα̤ χτίζ’νε έναν γουϊν (τζουπία – ορτάρ’)

Print

Η λαϊκή μουσική παράδοση των Ελλήνων του Πόντου - Μελωδίες - Όργανα - Οργανοπαίκτες

λαϊκή,μουσική,ποντιακή,παράδοση,οργανοπαίκτες,μούσα,όργανα,μελωδίες,δημώδη,δημοτικά,άσματα,λύρα,κεμεντζέ,τουλού,αγγείο,τουλουμπά,ζουρνά,οξύαυλος,κεμανέ,κεμανή,ταούλ,νταούλιΕισήγηση στο 3ο συνέδριο Ποντιακού Πολιτισμού, Χορού και Ενδυμασίας. Εισηγητής Βασίλειος Β. Πολατίδης Οικονομολόγος,Τραπεζικός, Χοροδιδάσκαλος, Μουσικός, Ερευνητής του Ποντιακού χορού και της λαογραφίας.

Κύριε πρόεδρε, αγαπητά μέλη, συνάδελφοι, αγαπητοί πατριώτες. Θέλω κατ' αρχήν να ευχαριστήσω την Παμποντιακή Ομοσπονδία Ελλάδος για τη δεύτερη τιμή και πρόσκληση που μου απήφθυνε να μιλήσω σήμερα.Η δική μου ενασχόληση με την παράδοσή μας αφορά στο χορό, τη μουσική και το τραγούδι και κατ΄ επέκταση το ρυθμό τις μελωδίες και τα κατά τόπους γλωσσικά ιδιώματα. Επομένως το θέμα της σημερινής μου εισήγησης δεν θα μπορούσε να είναι άλλο από αυτό, «της λαϊκής μουσικής παράδοσης των Ελλήνων του Πόντου - Μελωδίες - Όργανα - Οργανοπαίκτες». Εύχομαι λοιπόν, καλή επιτυχία στις εργασίες του συνεδρίου. Στη σημερινή μου εισήγηση θα αναφερθώ επιμέρους :

Print

Που οδεύει η μουσικοχορευτική μας παράδοση ;

μουσική,χορός,ποντιακός,παράδοση,κάρς,τραπεζούντα,ματσούκα,παϊπούρτη,έρπαα,οινόη,πόντοςΟφείλω να επισημάνω ότι από της ελεύσεως των Ελλήνων του Πόντου και του Καυκάσου στην Μητροπολιτική Ελλάδα μετά την περιβόητη ανταλλαγή των πληθυσμών και μέχρι σήμερα, η παράδοση (κυρίως αναφέρομαι στη μουσικοχορευτική) η οποία εδραιώθηκε και επικράτησε ευρέως, ήταν εκείνη του ανατολικού (όπως καθιερώθηκε να λέγεται) Πόντου, ήτοι της ευρύτερης περιφέρειας της Τραπεζούντας συμπεριλαμβανομένων των επαρχιών της (Κρώμνης - Σαντάς - Ματσούκας - Αργυρούπολης - Χερροιάνων κτλ).

Παρακολουθείστε τι ορίζει ως παράδοση και τι ως παραδοσιακό ο Χρύσανθος Θεοδωρίδης

Print

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ