Η μεγάλη ευθύνη, του Θεοφύλακτου Κ. Θεοφυλάκτου

Θα είνε μεγάλη η ευθύνη ημών, όσοι επεζήσαμεν τόσας ευτυχείς ημέρας εν Πόντω και τόσας έπειτα δυστυχίας, απέναντι των προγόνων μας, της ιστορίας και των επερχομένων γενεών, εάν αφίσωμεν να καλυφθούν υπό της λήθης τόσα ζωντανά μνημεία.

Παραδόσεις και θρύλλοι, μαρτύρια αψευδή ενδόξου εθνικού βίου και κοινωνικής προόδου αξίας θαυμασμού, ζωήν ολόκληρον ενός μεγάλου τμήματος της όλης Φυλής με ιδίαν οντότητα γεμάτη από ιδιάζουσαν ζωτικότητα και αλκήν. Δια τούτο η απόφασις του Κεντρικού Συνδέσμου των Ποντίων να συστήση ειδικήν επιτροπήν προς περισυλλογήν και διαιώνισιν όλου του ζωντανού παρελθόντος του Πόντου, οφείλει να επισύρη αμέριστον την προσοχήν και συναντίληψιν όλων των εκασταχού Ποντίων, των φιλοστόρων ομογενών και της Ελληνικής Κυβερνήσεως. Η μεγάλη ευθύνη, του Θεοφύλακτου Κ. Θεοφύλακτου
Θ.Κ. ΘΕΟΦΥΛΑΚΤΟΣ
Η μεγάλη ευθύνη, του Θ. Κ. Θεοφύλακτου 

Ο Θεοφύλακτος Κ. Θεοφυλάκτου γεννήθηκε στο χωριό Τσίτη της Αργυρούπολης το 1885. Ήταν γιος του Κωνσταντίνου Θεοφυλάκτου. Έκανε γυμνασιακές σπουδές στο Γυμνάσιο της Τραπεζούντας (τις οποίες ολοκλήρωσε με άριστα) και στη συνέχεια εγγράφηκε στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Αναγορεύτηκε διδάκτορας της Χειρουργικής και Μαιευτικής, ενώ συνέχισε τις σπουδές του και στο Παρίσι, όπου ειδικεύτηκε στην ωτορινολαρυγγολογία και στην οφθαλμολογία. Αφού έλαβε το πτυχίο του, επέστρεψε στην πατρίδα του. Στον Πόντο ανέλαβε γραμματέας της Φιλόπτωχου Αδελφότητας και αργότερα εμπνεύστηκε την Επιτροπή Ποντιακών Μελετών, που είχε πρόεδρο τον Μητροπολίτη Χρύσανθο. Η φιλόπτωχος αδελφότης Τραπεζούντος 1915 (Ψήγματα Ιστορίας του Πόντου). Στην διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου προσέφερε τις ιατρικές του υπηρεσίες στο Βατούμ. Στην κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου ήταν υπουργός γενικός διοικητής Θράκης από τις 13 Ιουλίου 1928 ως την παραίτησή του, στις 7 Ιουνίου 1929. Ήταν αγωνιστής για την ανεξαρτησία του Πόντου. Εξέδιδε την εφημερίδα "Ελεύθερος Πόντος" και το 1934 ίδρυσε την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης. Κατά την Κατοχή, βοήθησε με συσσίτια τους πρόσφυγες και τα άσιτα παιδιά στην Καλαμαριά και αλλού, ενισχύοντας το έργο του Ερυθρού Σταυρού. Άφησε και συγγραφικό έργο, με σημαντικότερο το "Γύρω από την άσβεστη φλόγα". Πέθανε στην Θεσσαλονίκη στις 12 Αυγούστου 1961.

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com