Λαογραφικά Κοτυώρων Πόντου (Κηδεία) – του Άκογλου Ξενοφώντα (Ξένου Ξενίτα) Ε-Μέρος. Θάνατος στην Ξενιτιά - Θάνατος Ξένων
Θάνατος στην Ξενιτιά. Αν πέθαινε κανένας στην ξενιτιά, το έκρυβαν από τους δικούς του. Επικρατούσε η συνήθεια να παρατείνουν την άγνοια όσο μπορεί περισσότερο, γιατί δεν ήθελε και να γίνει κανείς «μάντης κακών», για να μεταδώσει: τ’ άγρον το χαπάρ’ (=την άγρια είδηση).
Ωστόσο δεν έλειπαν οι καλοθελητές και προπάντων οι κοτσομπόλες: «Ήμαρτον, ακόμαν ’κ̌’ έκ’σεν α; Ντό κρύφν’-ατο; Άς λὲν-ατο κεῖ;» (=Ήμαρτον, ακόμα δεν το άκουσε; Τι το κρύβουν; Ας της το πουν). Και τα έλεγαν αυτά συνήθως με τρόπο τέτοιο, ώστε να τα ακούσουν οι ενδιαφερόμενοι. Αλλά κι αυτούς δεν τους άφηναν ήσυχους: «Αλήθα̤, γράμμαν επῆρες ασ’ σον άντρα σ’; πώς έν’; ντό γράφ’-σε;». Όταν πια το μάθαιναν, άρχιζαν πρώτα τις άγριες φωνές, όπως αναφέραμε κατά το ξεψύχισμα. Μαζεύονταν οι γείτονες κι οι συγγενείς. Έκαναν αναπαράσταση του λείψανου του μακαρίτη με τα ρούχα και τη φωτογραφία του που τα έβαζαν στη μέση, κάθονταν ολόγυρα σταυροπόδι κι άρχιζαν τα μοιρολόγια και τα κλάματα. Εκτός από την τελετή της κηδείας, όλες οι άλλες εκδηλώσεις που αναφέραμε είχαν την πλήρη εφαρμογή τους και σε αυτή την περίπτωση. Ιστορία του Ελληνισμού στον Εύξεινο Πόντο
Θάνατος Ξένων. Αν τύχαινε να πεθάνει κανένας ξένος στα Κοτύωρα, οι γείτονες κι οι τυχόν φίλοι και γνωστοί του έδειχναν όλη τη συμπόνια τους στην οικογένειά του και φρόντιζαν για ό,τι χρειαζόταν από την ώρα του θανάτου ως την ταφή του. Επίσης όλοι εφάρμοζαν εκείνα που αναφέραμε παραπάνω, πηγαίνοντας φαγητά ως σαράντα μέρες. Ακόμα και στο διάστημα της αρρώστιας του συμπαραστέκονταν και προσέφεραν την κάθε υπηρεσία τους και στον ίδιο και στην οικογένειά του. Αν ήταν φτωχός και άπορος, μάζευαν τα χρειαζούμενα γυναίκες κυρίως και κανόνιζαν όλα τα της κηδείας. Μερικές γυναίκες έδειχναν εξαιρετική προθυμία και δραστηριότητα, αλλά και επιδεξιότητα για τα τέτοια γενικά, και χαρακτηριστικά έλεγε ο λαός για αυτές: «Αβούτε τ’ εφτεχού το καμίσ’ έν’» (=αυτή είναι το πουκάμισο του φτωχού). Εκτός από τα φαγητά που πήγαιναν στην οικογένειά του, κουβαλούσαν και τρόφιμα διάφορα αμαγείρευτα, όπως και στις ντόπιες άπορες οικογένειες. Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις
Λαογραφικά Κοτυώρων Πόντου (Κηδεία) – του Άκογλου Ξενοφώντα (Ξένου Ξενίτα) Ε-Μέρος. Θάνατος στην Ξενιτιά - Θάνατος Ξένων
Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com