Το «στομόδεμαν» του λύκου στην Ίμερα της Χαλδίας του Πόντου - του κ. Χαράλ. Γαλανού

Ανάμεσα στις πολλές προλήψεις και δεισιδαιμονίες του λαού μας που τόση ομορφιά παρουσιάζουν και που με αυτές εξηγούσαμε κάθε παράξενο φαινόμενο της ζωής, στο χωριό μου την Ίμερα επικρατούσε και η εξής συνήθεια:

Όταν ο νοικοκύρης έχανε κανένα ζώο — το άφηνε ο τσοπάνος στο βουνό και η νύχτα προχωρούσε χωρίς να φανεί αυτό — τότε κατέφευγε στην ιέρεια, ας πούμε του χωριού, στη ξακουστή Βαρβάρα του Τσαγαλά. Αυτή είχε μαγικές ιδιότητες, ήξερε έναν εξορκισμό που τον έλεγε τόσο ψιθυριστά ώστε να μην τον ακούσει κανείς. Κατώρθωνε έτσι να δένει τον λύκο και την αρκούδα, που από αυτούς διέτρεχαν κίνδυνο τα ζώα. Παραθέτουμε τους στίχους από τον εξορκισμό αυτό:
«Αγ' Μάμας κι' Αγβλάϊς και οι Δώδεκ' Αποστόλ', χάν' συρία πρόγατα και μύρια αγελάδια.
Στην ράβδιαν επεκούμπησαν να πέρνε έναν ύπνον
κι' όνταν έξυπνονόσεσαν εύραν έντερα και πίντερα και ζού εμπιτιδόνας.
Δέβα έπαρ άστην Κυπρίαναν τρία τράς χρυσόπριζιμ, και τρία κοντοράμια.
Δέσον τον πλατυπόδ' τον άρκου και τον μονοπόδ',
τον λύκον, ανοιχτόν αν έν το στόμαν' ατ ανοιχτόν ν' απομέν',
κι' ασπαληγμένον αν έν' ασπαληγμένον ν' απομέν',
και ν' απηδιαβαίν' εφτά ραχ̌ία και να πάει λύεται.

Ψιθυρίζοντας η γριά Βαρβάρα, κρατούσε στα χέρια της ένα σουγιαδάκι, το οποίο ανοιγόκλεινε πολλές φορές και έτσι κατώρθωνε να δέσει το στόμα του λύκου και της αρκούδας, για να γλιτώσει το χαμένο και να το βρει ο τσοπάνος την επομένη στην ίδια θέση, ή ακόμη και να έρθει μόνο του το ίδιο βράδυ, αργά την νύχτα στο χωριό. Το τροπάριο αυτό μου το έμαθε η γριά Βαρβάρα, σε ηλικία 12 ετών, που στα βαθιά γεράματά της, δεν μπορούσε πια να εξυπηρετήσει τους συγχωριανούς μου και σκέφθηκε ότι κάποιος έπρεπε να το μάθει. Λαογραφικά Σύμμεικτα Πόντου. Ήθη, έθιμα, Γλωσσικά Ιδιώματα, Παροιμίες, Θρύλοι & Παραδόσεις.

Το «στομόδεμαν» του λύκου - του κ. Χαράλ. Γαλανού

Πηγή: Ποντιακή Εστία

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία – Βασίλειος Β. Πολατίδης – www.kotsari.com