Δημώδη τραγούδια απ' την Χαλδία του Πόντου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Δημώδη Άσματα

Αργυρούπολις Πόντου 1940 Gümüşhane Κι όντας έμνε μικρόν παιδίν και ώριαζα τ’ αρνόπα,
‘ς σα ψηλά-ψηλά βόσκιζα, ΄ς σα χαμηλά ελάλ’να.
Ωρίαζα και τον γιαγκάζ’ ατού ‘ς σα γονοκώλια̤

Γιαγκάζ, θα γυναικίζω σε φορτού τα καλαμάνια,
Εσύ κόρη που κρύφκεσαι κι αφκά ΄ς σα καλαμάνια.
Έρται ώρα και κρύφκεσαι αφκά ΄ς σο παλληκάρι.
Λιάστ’ αιματούτ’ η καρδία σου κι’ελιάς κι εμέν’ τον ξένον.
Ξένε μ’ ‘ς σα ξένα αρρωστούν, κανένας πέντ’ ημέρες.
Σ΄εσέναν πέντ’ ημέρες έν’, ΄ς σ’ εμέναν πέντε χρόνια.
Κόρασον εβοτάνιζεν αφκά σ’ εναυλοτόπιν.
Κι’ αποκουμπίγαν τα κουμπιά τσ’ κι’ εφάνθαν τα προσκάρδια τσ’.
Κι έρθεν ο Γιάννες να διαβαίν’ λιγοθυμά και ρούζει.
Κι έρται η μάν’ ατ’ ερωτά: Γιάννε μου, ντο πονεί σε;
Μάνα, πονεί το κιφάλι μ’, ταράζει το καρδόπο μ’.
Σαν τρομάζ’νε τα γόνατα μ’, φογούμ’ εφαρμακώθα.
-Υιέ μ’ λιάς έν’ τριφάρμακον άμον τη κόρτσ’ η αγάπη.
-Μάνα, σκ̌ίσον την καρδία μου και τέρ’ απέσ’ ντο έχει.
Κι οφίδ’ αν έν’ σκοτώντσ’ ατο, κι αγάπ’ αν έν’ ας λάμπει.
Κι αν έν’ τη κόρτσ’ η καμονή, ας καίει και μανίζει.  Δημώδη άσματα Πόντου (Playlist)

Λεξιλόγιο:
Ωρίαζα = φύλαγα
Ελάλνα = λαλούσα, οδηγούσα, κατεύθυνα
Γιαγκάζ = άτακτος, οχληρός
Καλαμάνια = είδος βρώσιμου χόρτου
Λιάς = είθε
Ελιάς = ελεείς
Εβοτάνιζεν = θέριζε χόρτα
Εναυλοτόπιν = στην περιοχή του χωριού
Προσκάρδια = στήθη
Εφαρμακώθα = δηλητηριάστηκα
Τριφάρμακον = πανάκεια
Μανίζει = μαυρίζει, εκ τη μανέας (μαυρίλας-μουντζούρας)

Πηγή: Συλλογή Γεωργίου Κανδηλάπτη (Κάνεως) - Ποντιακά φύλλα, τεύχος 11ον

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com 

Print