Εσύ το κομενόχρονον και το χαϊρασίζκον - Οδοιπορικός σκοπός της Κρώμνη του Πόντου

Written by Πολατίδης Βασίλειος. Posted in Δημώδη Άσματα

Έλληνες παραθεριστές στον Αεν Ζαχαρέα στη Ζύγανα, περιοχή Κρώμνης Λαραχανής. Υψόμετρο 2000. Εσύ το κομενόχρονον και το χαϊρα̤σίζκον
ν-ας είχα κι ας εφίλνα σε σ΄ έναν ορμάν’ ησύζκον

Εσύ το κομενόχρονον και το χαϊρασίζκον - Οδοιπορικός σκοπός της Κρώμνη του Πόντου 

Με τη τελί σ’ το σύρσιμον τη τσιφτετί το χτύπον
εσέγκες ‘με και ση σεβτάν εγώ ακόμαν μικρίκον

Έλα να ποδεδίζω σε ναι ρίζα μ’ ναι στερέα μ’
να πιδα̤βαίνω το παρχάρ’σον Αεν-Ζαχαρέα

Ήμαρτα λέγω ήμαρτα ξερόν να έν’ το στόμα μ’

Ατώρα επολιτεύταν τα μαύρα τα κουκούλας,
τη περιαρίων το κρίμαν ση κοριτσίων τα γούλας.

Τ’ οσπίτν’ατς να εκολίουτον οξωκά να επεμένεν,
πουθέν μινκίν να μ΄ έβρισκεν και με τ’ εμέν’ να εμένεν.

Την Τραπεζούνταν εγύρτσα τ’ εννέα μαχαλάδες,
και για τ’ εμέν’ ΄κ̆’ εβρέθανε στραβοί πρεξενητάδες.

Τσ̆οπάνε μ’ ντο γιοσμάς είσαι νασάν που έ(χ)εις ‘σε άντρα,
άφς΄ατά κι έλα με τ’ εμέν’ τα πρόατα σ’ ‘κ̆ι’ χάνταν.

Εσέν’ που έχ̆’ τη σκύλ’ ο γιόν ντο να φτάει το κάζι,
ας σταίν’ απές ση μέσ’ ο κόσμον να φωτάζει.

Στο συνημμένο βίντεο Τραγουδά η Ξανθίππη Ιωσηφίδου και παίζει λύρα ο Γιάννης Ορφανίδης

Λεξιλόγιο:
Κομενόχρονον = εκείνο που το κόβονται τα χρόνια
Χαϊρασίζκον = αφιλότιμο
Ορμάν’= δάσος
Τέλι = χορδή
Τσιφτέν (τουρκική λέξη cifte=ζευγάρι-διπλός) στο τραγούδι έχει τη σημασία του διπλού πατήματος στις χορδές της λύρας (κεμεντζέ)
Ποδεδίζω σε = να σε χαρώ
Στερέα = στήριγμα
Πιδα̤βαίνω = διαβαίνω – διασχίζω – περνώ
Παρχάρ’ = βοσκότοπος – λιβάδι
Αεν-Ζαχαρέας = περιοχή στην Κρώμνη

Μουσικό Αρχείον Μέλπως Μερλιέ. Ψηφιακός δίσκος : Τραγούδια του Πόντου - Ηχογραφήσεις του 1930 - Τραγούδι του δρόμου που λεγόταν (ίσως και χορευόταν) κατά τη διάρκεια οδοιποριών. Μουσικό μέλος στο τετράχορδο του Mi με υποτονική και στιγμιαία χρήση του πάνω Do. Μουσικό μέτρο 2/4. 

Ποντι(α)κή Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com 

Print