Γετίμ ογλης. Δημώδες άσμα του ορφανού Γετίμογλη της περιφέρειας Ματσούκας του Πόντου.

Εμέν' λέγ'νε Γετίμ – Ογλή, επέθανεν ο κύρ' –ιμ',
με τη κυρού μ' τον θάνατον εχάθεν το χατήρι μ'.

Ν' αηλί εσέν' Γετίμ-Ογλή, εχάθεν τ' εχτιπάρι σ',
εχ̌όντσεν και 'κ̌ι' λιμενεύ', 'ς σο ξερόν το κιφάλι σ'.

Γετίμ ογλης. Δημώδες άσμα της περιφέρειας Ματσούκας του Πόντου / Στάθης Ευσταθιάδης

Πατούρεψα τον εαυτό μ' , εσ̌κεπάγα ν' ασο χρέος,
βλαστήμεσα, βλαστήμεσα, εγέμ' άμον εβραίος.

Ν' αηλί εσέν' Γετίμ – Ογλή, τα τεφτέρια σ' εβσήγαν,
ατσ̌ιάπ' σα πόσα ψ̌ήα απέσ', τα αίματα σ' εξ̌ύγαν.

Ν' αηλί εσέν Γετίμ – Ογλή, το χάλ' ντ' εκατεστάθες,
εννέα μήνας ΄ς σο κρεβάτ', πιτίν επενεστάθες.

Λεξιλόγιο:  Γετίμιν , Γετίμ’ εκ του τουρκικού yetim = ορφανό παιδί. (Γετίμ’ να ελέπω ‘σε = (Αρά, κατάρα), να σε δω ορφανό = να ορφανέψεις // εχ̌όντσεν = χιόνισε (εχ̌όντσεν ΄ς σο κιφάλι σ’ = άσπρισαν τα μαλλιά σου) // ΄κ̌ι = (ούκ) δεν // Λιμένεμαν & λιμενεύω = εγκαθίσταμαι σε μέρος ασφαλές, αποκαλύπτομαι από τα χιόνια που λιώνουν // Εχτιπάρι = υπόληψη // Πατουρεύω = τουρκ. Λέξη batirmak = βυθίζω Παράδειγμα : Θάλασσα ‘κ̌ι’ φοούμαι ‘σε, βαθέα θα ταλεύω, παπόρια̤ ντο χωρίζ’νε μας, όλ͜ια̤ θα πατουρεύω. Μεταφορικά η λέξη πατουρεύω σημαίνει χρεοκοπώ , πατουρεμένος = χρεωκοπημένος, πατούρεμαν = χρεωκοπία // Ταλεύω = εισδύω – εισέρχομαι // Εσ̌κεπάγα = σκεπάστηκα – καλύφθηκα από – φορτώθηκα // Εγέμ’ = έγινα, ομοίασα ως // Τεφτέρια̤ = κατάστιχα - σημειωματάρια // Βζήνω = σβήνω (εβζήγαν=έσβησαν) // Ατσ̌ιάπ’ = άραγε, μήπως // ξ̌ύνω = ξ̌ύω (εκχύνω) = χύνω // Εξ̆ύγαν = χύθηκαν // Εκατεστάθες = καταστήθηκες, επιβαρύνθηκες // πιτίν = αγνώστου ετύμου // Επενεστάθες = αναστήθηκες

Πηγές - βοηθήματα: Στάθης Ευσταθιάδης (Στο ηχητικό ντοκουμέντο παίζει λύρα και τραγουδά ο ίδιος) & Ιστορικόν Λεξικόν της Ποντιακής διαλέκτου του  † Ανθίμου Α. Παπαδόπουλου. 

Ποντι(α)κή Διαλεκτολογία - Ιστορία & Λαογραφία - Βασίλειος Β. Πολατίδης - www.kotsari.com